/Image00421.djvu

			Numer 1.9>. 


GD A N S ", sobota, dnia 2&go sierpnia 1.926 roku. 


(5 stron.) 
 


Rok XXXVI. 


PolsKi organ przemys??owo- 
handlowy i gospodarczy 
Redaktor oilp. Kazimierz Parwio. Danzig, Hundegasse 112. 


, 
"ECHO GDANSKIE 


Dla W. M. Gda??sKa 
p r z e d p ?? a t a : miesi??cznie z dodatkami tygodniowymi "Go???? z nad Ba??tyku" i "Sport 
Pomorski" odbieraj??c w ekspedycji 2,50 guld. przez listowego w dom 2,93 guld. 
przez pos??a??ca 3,00 guldeny. 
O g ?? o s z e n i a: 12 fen. od wiersza milimetrowego, szeroko??ci 36 mim. Za reklamy od 
wiersza mim szer. 72 mim na stronie w dziale gospodarcz. 60 f a l ., na 2-giej lub 
w dalszym tek??cie SB fen, na pierwszej stronie 75 fen. - Drobna og??aszania: 
s??owo tytu??owe 15 fen, ka??de dalsze 10 fen. R??kopis??w nie zwraca si??. 
Redaktor przyjmuje od 11-12 w po??udnie :-: Ekspedycja otwarta bez przerwy od 7-6 popo??. 
Postscheckkonto Nr. 2545 - Danzig Konto czekowe: P. K. O. 207 163 - Pozna?? 


Pojed. egz. 15 fen. gd. 


w sprawie eksponu drzewnego 
z Polski. 


Krakowski "II Kurjer Codzienny" po- 
ruszy?? w numerze z dnia 13 sierpnia br. 
niekt??re kwest je, dotycz??ce n i e d o m a g a ?? 
naszego eksportu, w szczeg??lno??ci eks- 
portu drzewnego. .Jest prawd??, ??e skarb 
nasz ponosi d u??e straty z powodu niera- 
cjonalnej gospodarki w lasach pa??stwo- 
wych, gdzie nieraz wielkie ilo??ci drewna 
spuszczonego z pnia m a r n uj ?? si?? b ezu??y- 
tecznie i potem s?? sprzedawane za bez- 
cen, jak to np. mia??o miejsce w lasach 
Augustowskich. .Na tern jednak straty 
skarbu si?? nie ko??cz??. Dyrekcje las??w 
pa??stwowych, chc??c powetowa?? szkody, 
wynikaj ??ce z ich nieracjonalnej gospo- 
darki, przenosz?? takowe na nabywc??w 
drzewostanem i p o d n o s z ?? ceny drewna 
na pniu. nie bior??c zupe??nie pod uwag?? 
??wiatowych konjunktur eksportowych, 
kt??re wszak powinny by?? punktem wyj- 
??cia dla kalkulacji cen surowca na pniu. 
To podwy??szanie cen drewna przez dy- 
rekcje las??w pa??stwowych jest sp rzecz- 
nem z og??lno pa??stwow?? polityk?? go- 
spodarcz??, zmierzaj??c?? wszelkiemi ??rod- 
kami je??eli ju?? nie do obni??enia to przy- 
najmniej do utrzymania na jednym po- 
ziomie cen wszystkich artyku????w maso- 
wego u??ytku. W tern podwy??szaniu cen 
na surowiec drzewny p r z o d uj ?? dyrekcj e 
Siedlecka i Wile??ska. Ta ostatnia np 
podwy??szy??a ceny na drewno ni pniu 
od dn. 1 lipca br. o 25 proc. Sta??o si?? to 
w tym czasie, kiedy ??wiatowa konunk- 
tura drzewna stan????a'najni??ej w ca??ym 
okreeie powojennym. .Je??eli np. deski 
obrzynane - kategorja I-IV notuj ?? si?? 
cif Londyn obecnie * po dziewi???? i p???? 
funta za standart, %L koszty przewozu 
morskiego i ludowego od wschodnich 
kres??w Rzplitej i prze??adunku oraz nie- 
odzownego przy tranzakcjach eksporto- 
wych delcredere musi si?? liczy?? oko??o 
s z e ?? c i u fu n t ?? w za sztandart, to pozosta- 
nie cena franko wagon stacja za??adow- 
cza w Polsce oko??o trzech i p???? funta za 
standart. co w przeliczeniu na z??ote przy 
obecnym kursie funta szterlinga wynie- 
sie oko??o 33.- z??. za metr sze??cienny de- 
sek obrzynanych franko wagon stacja 
za??adowcza w Polsce. Nie potrzeba do- 
wodzi??, ??e cena ta nie pokrywa w??asnych 
koszt??w najta??szego producenta w Pol- 
sce bez podwy??ki ceny drewna na pniu o 
25 proc. 


Poniewa?? kontrakty le??ne pisane s?? 
w ten spos?? b, ??e dyrekcje la s ??w pa??- 
stwowych maj?? mo??no???? ju?? po podpi- 
saniu umowy pi-zez nabywc?? w czasie 
ca??ego trwania takowej dowolnie pod- 
w??ysza?? ceny drewna, doprowadza to na- 
bywc??w do demoralizacji i tu dopiero 
zaczynaj?? si?? naprawd?? powa??ne s raty 
dla skarbu pa??stwa, powstaj??ce w spo- 
s??b podobny, jaki opisa?? ,.11. Kurjer Co- 
dzienny w numerze z dnia 18 sierpnia 
w sprawie angielskiej firmy Century, 
maj ??cej kontrakt w dyrekcji las??w pa??- 
stwowych w Bia??owie??y. o ile skarb 
pa??stwa nie ma nadal ponosi?? strat z 
tytu??u gospodarki w lasach pa??stwo- 
wych, to winien ceny surowca drzewne- 
go ??ci??le dostosowa?? do ??wiatowych cen 
rynku drzewnego, jakim bezwatpienia 
jest rynek angielski i w tym celu posia- 
da?? w centralnych urz??dach odpowie- 
dzialnych fachowych kalkulator??w. Da- 
lej winien zakaza?? wywozu drewna w 
stanie okr??g??ym, co zawsze doprowadza 
skarb pa??stwa, jak to praktyka wykaza- 
??a do du??ych strat z powodu wielkiego 


Wychodzi codziennie rano 
z wyj??tKiem niedziel i ??wi??t. 
Za adm. i oglosz. odp. H. Harendarska. Danzig, 


Dla PolsKi 
p r e n u m e r a t a: mIesI??cznie zdolWdtk??-ii t lI"io  "Go???? z nad Ba??tyku 
i "Sport Pomorski" przez listowego w dom 3,11 z??. - Kwartalnie przez listowego 
w dom lub na poczcie 9,33 z??. rod opask?? miesi??cznie 5.00 z??. 
O g ?? o s z e n i a i 20 gr. od wiersza milimetrowego, szeroko??ci 36 mIm. Za reklamy od 
wiersza mira szer. 72 mim na stronie przed og??oszeniami 50 gr., na 2 lub dalszych 
stronach w tek??cie 75 gr., na pierwszej stronie ??-- z??. Drobne og??oszenia: s??owo 
tytu??owe 20 gr. ka??de dalsze 10 gr. R??kopis??w nie zwraca si??. 
W razie przeszk??d w zak??adzie, spowodowanych si???? wy??sz??, strajk??w lub t.p. wydawnictwo 
nie odpowiada za dostarczenie pism, a prenumeratorzy nie maj?? prawa do odszkodowania. 


TeIeCOII 88-01 


Administracja i redakcja: Gda??sk-Danzig, Stadtgraban 6. 


Z Sejmu gdafisKiego. 
Wydanie s??dom pos??a Blaviera. - Przebieg posiedzenia bar- 
dzo burzhwy. Obrady- nad reduKcj?? pobor??w urz??dniczych. 


Na dzisiejszem posiedzeniu sejmu 
gda??skiego o??wiadczy?? na samym po. 
cz??tku marsza??ek Semrau, ??e sejm zgo- 
dzi?? si?? na wydanie s??dom pos??a z nie- 
miecko-gda??skiej partji ludowej d-ra 
Blaviera. Nacjonali??ci zarzucali pos??o- 
wi rzekome wyst??powanie przeciwko 
ustrojowi, panuj??cemu w Wolnem Mie- 
??cie. Na wniosek w.-marsza??ka Snilla. 
pos??a frakcji socjal demokratycznej, od- 
roczono drugie czytanie ustawy o prze- 
warto??ciowaniu hipotek i waloryzacji. 


N a s t ?? P n i e odrzucono wniosek, domaga- 
j??cy si?? wydania s??dom pos??anki komu- 
nistycznej Kreftowej. W dalszym ci??gu 
posiedzenia przyst??piono do dyskusji 
nad ustaw?? o redukcji pobor??w urz??d- 
niczych, zredagowanej przez part je koa- 
licyjne. Przebieg posiedzenia by?? bardzo 
burzliwy, gdy?? nacjonali??ci zawzi??cie 
zwalczali u s t a w ??. Ostateczna decyzj a 
jeszcze nie zapad??a i sejm 'obradowa?? 
b??dzie jeszcze w tej sprawie na posie- 
dzeniu nast??p nem. 


Zbrojenia przeciw rozbrojeniu? 
Europa winna ze niema rozbrojenia. - Wobec tego AmeryKa 
powie sza not??. - FabryKi chemiczne pracuj?? stale. = Nowa 
. .- 
wOjna za pomoc?? gazowe 
Nowy Jork' (Tel. w??.) Przewodnicz??cy Nowy Jork (Tel. w??.) Prezydent Ame- 
wydzia??u marynarki wojennej Stan??w rican Chemical Society wyg??osi?? na wieI 
Zjednoczonych Ameryki P????n., republi- kiem zebraniu w Williamstown d??u??sz?? 
kanin Butler wyg??osi?? ostr?? mow?? w 
mow??, w kt??rej wskaza??, ??e spos??b pro- 
parlamencie, o rozbrojeniu. M??wca ob- 
winia Europ??, ??e nie chce si?? zgodzi?? wadzenia wojny gazowej jest wi??cej hu- 
na konferencj ?? w sprawie rozbrojenia manitarny, ani??eli wojna ostatnia, kt??ra 
i zaznaczy??, ??e poniewa?? Ameryka zna przyczyni??a ??wiatu tyle kalek wskutek 
zbrojenia Europy od wiosny r. b., prze- odniesionych ran. M??wca podni??s??, ??e 
t o m u s i P o w i ?? k s z Y ?? s w ?? fi o t ?? woj e n n ?? , 
ograniczenie z b r o j e ?? nie oznacza bynaj- 
a gdyby nie dosz??o do porozumienia z 
Europ??, w takim razie Ameryka b??dzie mniej rozbrojenia, gdy?? fabryki cherni- 
dalej rozszerza??a swe si??y zbrojne. But- czne ci??gle wyrabiaj?? gazy truj??ce. W 
ler doda?? w ko??cu, ??e ??ledz??c dok??adnie ko??cu podkre??li?? on, ??e nowa wojna, 
wydarzenia w Europie, doszed?? do prze- kt??ra napewno nast??pi, b??dzie prowa- 
konania, ??e wszelkie zabiegi w kwestji 
dzona za pomoc?? gaz??w. 
rozbrojenia s p e??z??y na niczem. 


Bomba za odmow??. 
Wyp??aty 2 tysi??cy dolar??w. - Wn??trze 16-pi??trowego domu 
zniszczone. - 20 os??b ci???? rannych. - Szyby w s??siednich 
> domach strzaskane. 


Nftwy Jork (Tel. w??.) W banku farme- 
r??w w PittsbufRii zg??osi?? si?? pewien kli- 
jent, kt??ry za????da?? wyp??aty na czek 2 ty- 
si??cy dolar??w, a gdy mu odm??wiono, 
rzuci?? posiadan?? przy sobie bomb?? na 
kasjera. Si??a wybuchu by??a tak strasz- 
na, ??e natychmiast pad?? runem ??w kli- 
jent i kasjer, a wszystkie ubikacje gma- 
chu 16-pi??trowego zosta??y zupe??nie zni- 
szczone. Z pod gruz??w wydobyto 20 0- 
s?? b ci????ko rannych i przesz??o 100 l??ej. 
Budynki s??siaduj??ce z bankiem, ucier- 
pia??y od wybuchu bardzo powa??nie, a 


manca przy ??adowaniu materja????w drze- 
wnych do wywozu w stanie okr??g??ym i 
wreszcie zwi??kszy?? i zreorganizowa?? 
nadz??r administracyjny na eksploato- 
wanych obszarach le??nych. Skarb nasz 
musi stan???? na stanowisku, ??e eksporter 
drzewny jest jego pomocnikiem w rea- 
lizacji warto??ci le??nych a nie ofiar??, 
przeznaczon?? bezwarunkowo na strace- 
nie z jednej strony przez umowy le??ne 
w dyrekcjach las??w pa??stwowych a z 
drugiej przez konjunktury ??wiatowych 
rynk??w drzewnych] By??by r??wnie?? celo- 
wym zakaz sprzeda??y drewna na pniu 
bezpo??rednio firmom zagranicznym nie- 
zwi??zanym z naszym wewn??trznero ??y- 
ciem gospodarczem, ale oczywi??cie do 
ko tfgorji firm zagranicznych nie mog??y- 


na ulicach miasta wybuch spowodowa?? 
wielk?? panik??. Na kilku ulicach zosta-, 
??y strzaskane wszystkie szyby okienne. 
Wydobywanie rannych z pod gruz??w 
trwa jeszcze. Pizypuszczaj ??, ??e pod gru- 
zami znajduj?? si?? jeszcze zabici. W??r??d 
ci????ko rannych s?? tak??e dwaj policjan- 
ci, kt??rzyl\ widz??c, jak ??w klient wywie- 
ra?? presj?? na kasjera i krzycza??: -Daj- 
cie pieni??dze, bo zrobi?? tu powietrze", 
-- chcieli go aresztowa??. Policjami nie 
zdo??ali jednak powstrzyma?? szale??ca, 
kt??ry te?? gro??b?? swoj?? wykona??. 


by by?? zaliczone drzewne firmy' gda??- 
skie, kt??re w??a??ciwie ca??kowity eksport 
drzewny z Polski u trzym uj ??. W celu re- 
gulowania spraw eksportu drzewnego z 
Polski by??o by nader wskazanem, aby 
polscy i g d a ?? s c y eksporterzy drzewni 
utworzyli w Gda??sku, jako punkcie wy- 
padowym, syndykat drzewmy i na ten te- 
mat rozwin??li dyskusj?? na ??amach "Ga- 
zety Gda??skiej". Je??eli eksport drzew- 
ny, stanowi??cy bardzo powa??n?? pozycj?? 
w bilansie wywozu Polski, nie ma z n ?? w 
utkn???? w g????biach takiego kryzysu, jaki 
mia??'miejsce w roku 1925, to sprawa 
utworzenia w Gda??sku syndykatu eks- 
porter??w drzewnych z Polski by??aby 
nader na czasie. 


Jeden z eksporter??w. 


?? 


W Polsce pojed. egz. 20 sr* 


Sk??ad delegacji niemieckiej do Genewy 
jeszcze nie ustalony. 
Berlin. Urz??dowo zaprzeczaj ?? tu, ja 
koby rzeczoznawca niemiecki do komi- 
sji prawniczej Ligi Narod??w dyrektor 
ministerjalny dr. Gauss mia?? si?? spot- 
ka?? w Berlinie przed rozpocz??ciem sesji 
Bady Ligi Narod??w- ze swymi kolegami 
politycznymi francuskimi i angielskimi 
celem porozumienia si?? Sk??ad delega-, 
cji niemieckiej na sesj ?? Bady Ligi Nar. 
nie zosta?? jeszcze ustalony. Poniewa??! 
jednak komisja studj ??w Ligi NarodoW 
zbiera si?? dopiero w dniu 30-ym sierpnia 
przeto dopiero potem zbierze si?? gabinet 
Bzeszy i ustali ostatecznie sk??ad komisja 
* 


Berlin. Pose?? niemiecki w Warsza- 
wie UIrych Rauscher, kt??ry przyby?? do 
Berlina, odby?? kilka konferencyj z poli- 
tykami Rzeszy, kt??rych informowa?? o 
nastroj ach p a n uj ?? c y c h w stolicy Polski 
w zwi??zku ze zbli??aj ??c?? si?? sesj ?? Rady 
Ligi N aro d??w. 


Wojna w Marokku. 
Pary??. Wed??ug depesz, nadesz??ych 
z Wessan, rozpocz??li Francuzi w Maro- 
ku wielka akcj?? wojskow??, kt??ra ma 
doprowadzi?? do zaj??cia obszar??w Gesaua 
i Beni Mestana. Front wojskowy ci??g- 
nie si?? na przestrzeni -45 kilomer??w, a 
w akcji tej bierze udzia?? 9 batalion??w, 
w kt?? ryc h znajduje si?? 1500 tu bylc??w. 
Marsz rozpocz???? si?? przeciwko twierdzy 
Rhiaua, po??o??onej na p????nocny wsch??d 
od Wessane dok??d ci??gle jeszcze nap??y- 
waj?? posi??ki Riffen??w. Wojska francu-* 
skie maszeruj ?? trzema wielkie mi kolu- 
mnami, z kt??rych jedna znajduje si?? w, 
sta??ym kontakcie z Hiszpanami. 


Szczeg????y nieszcz????cia 
na pogrzebie aKtora filmowego 
Nowy Jork. N a pogrzebie znanego 
artysty filmowego Valentino zebra??o si?? 
zg??r?? 6 tysi??cy ludzi, przewa??nie kobiet, 
kt??re chcia??y si???? dosta?? si?? do ko??cio??a, 
aby zobaczy?? zw??oki zmar??ego, najpil- 
niejszego m????czyzny w Ameryce, 
zwi??zku z tern dosz??o do bardzo przy- 
krych scen, zg??r?? 100 kobiet zosta??o po- 
deptanych i ci????ko poranionych. .J 0* 1 " 
cja by??a zupe??nie bezradn?? przez d??u??- 
szy czas. Dopiero gdy nadesz??y wie>- 
sze s i??y policyjne, u d a ??o si?? kobiety 1\ 5" 
prze?? z ko??cio??a. Ko??ci???? przedstawia 
obraz spustoszenia, p o ?? a m a n e zostai. 
rozne utensylja ko??cielne, a prawie 
wszystkie szyby, w tern liczne, drogo- 
cenne witra??e - powybijane, na UIICJ_ 
za?? le??a??y torebki damskie, buciki i re, 
sztki sukien damskich. Win?? ca??ego 
zaJscla ponosi prasa, kt??ra stara??a si?? 
w mawia?? opinji, ??e Valentino zosta?? o- 
truty. Tym sensacyjnym i pozbawionyi 
wszelkich podstaw doniesieniom pras>y. 
a m e ry ka?? s ki ej z a p rzeczy?? a stanowcz 
policja, na podstawie orzecze?? leka - 
skich, ce jednak??e nie uspokoi??o rozsza- 
la??ych kobiet i trzeba by??o u??y?? si??y, any 
je wyprze?? z ko??cio??a. Przyleg??e do KO-( 
??cio??a ulice przedstawia??y zaraz po zaj- 
??ci u obraz istnego pobojowiska. 


?? i i ii i i i ii i i ii i i ii i i i ii III H IlU I II 11 11 lIII 1111 II III III I . . . . " M" 


Reichshof-Pa??ac 
1 ?,' ,,-8 VV?? r--.J???? O?? " '" 
i11iT- - l1i
		

/Image00422.djvu

			Str. 2 
f I 
Si 


Polityka r??ronoroagi. 


Traktaty Francji z Belgj ??, P o I s k ?? i Mat?? 
Entent??. 
(Korespondencja w??asna "Dziennika Bodg\';.) 


P a ry ??. 25 sierpnia. 


W swej ksi????eczce "Le Diplomate", 
pe??nej my??li g????bokich i cennych wska- 
z a ?? d??u g o I e tn i e m d o ?? wi a d cz e n i e m zdo- 
bytych, ambasador .Juljusz Cambon pi- 
sze: "Nie wiem, dlaczego wyra??enie eu- 
ropejska r??wnowaga n??e jest dzi?? lubia- 
ne. Obawiam si??, ??e dlatego, i?? si?? nie 
rozumie jego g????bokiego znaczenia. Ale, 
je??li samo s??owo wychodzi z mody, to 
konieczno???? r??wnowagi pomi??dzy naro- 
dami trwa nadaL.." 
.Jest to oczywiste. Wprawdzie z An- 
glji dochodz?? nas czasem g??osy, ??e t. zw. 
polityka r??wnowagi doprowadzi??a do 
wielkiej wojny, ale polityczni pisarze z 
tej strony kana??u - np. p. August Gau- 
vain w czerwcowym zeszycie "Le Monde 
Slave" - wykazuj??, ??e wojna wybuch??a 
dlatego, ??e Niemcy zdecydowa??y si?? pa- 
nuj??c?? r??wnowag?? zerwa??, a istniej??ce 
traktaty i uk??ady odegra??y tu rol?? dobro- 
czynn??, bo uniemo??liwi??y Niemcom zwy- 
ci??stwo. 
Wprawdzie nie odbuduje si?? Europy 
gabinetowymi sekretami, albowiem opi- 
nja publiczna w ka??dym kraju jest dzi?? 
czynnikiem, z kt??rym rz??dy liczy?? si?? 
m usz??, ale niemniej wielkie m z??udze- 
niem jest np. twierdzenie, ??e "r??wnowa- 
ga Ic c arn e ?? ska" zast??pi r?? wn owa g?? sc* 
jusz??w. Rozumie to doskonale g????wny 
inicjator polityki locarne??skiej, p. Ary- 
stydes Briand, oraz jego "szara eminen- 
c.J a " - P_ Filip Berthelot. Ci dwaj kie- 
r??wnicy polityki zagranicznej Francji 
stosuj?? podw??jn?? metod?? wstrzemi????li- 
wego realizmu i ostro??nego mistycyzmu, 
bo ona tylko zapewnia w dzisiejszej Eu- 
ropie powodzenie. 
Niemcy wysuwaj?? sw?? znan?? propo- 
zycj ??-z 9 lutego 1925. Pp. Briand i Ber- 
thelot jej nie odrzucaj ??. Przeciwnie: ule- 
pszaj?? j?? wesp???? z Londynem, Bruksel??, 
Warszaw?? i Prag??. Rodzi si?? z tego se- 
rja uk??ad??w locarne??skich, "nowa era" 
stosunk??w europejskich... Mistycyzm, ale 
ostro??ny, nie ??lepy, nie g??uchy. 
Istniej?? przecie?? w powojennej Euro- 
pie czynniki rozk??adu, istniej?? plany od- 
wetowe. Trzeba wi??c broni?? obecnego 
statutu politycznego Europy, na trakta- 
tach opartego, potokamf krwi okupio- 
nego i realizuj??cego sprawiedliwo???? mi??- 
dzynarodow?? w Europ*ie w stopniu do- 
tychczas nigdy nie osi??ganym. Wi??c z 
p a ?? s t wam i takie same j ak i ona interesy 
raaj??cemi zawiera Francja uk??ady gwa- 
rancyjne... Realizm, ale wstrzemi????liwy, 
nie maj ??cy nic wsp??lnego ani z polityk?? 
si??y, ani z j??trzeniem. 
Dnia 7 wrze??nia 1920 roku, Marsza??ek 
Fcch i genera?? Buat w imieniu Francji, 
a gen. Maglinse w imieniu Belgji zawarli 
pierwszy taki uk??ad gwarancyjny. Tekst 
tego uk??adu nie zosta?? og??oszony, ale ??w- 
cze??ni premjerzy Francji i Belgji, pp. Mil- 
lerand i Delacroix, wymienili mi??dzy so- 
I/ ?? li s ty z 10 i 15 w r z e ?? n i a k o m e n t uj ?? c e 
??w uk??ad jako "wzmacniaj ??cy gwaran- 
cje pokoju, wynikaj ??ce z Paktu Ligi Na- 
rod??w". Dwa owe listy zosta??y zareje- 
strowane przez Lig?? Narod??w 4 listopa- 
da 1920 roku. 
Drugim uk??adem z tej serji jest kon- 
wencj a polityczna francusko-polska z 19 
lutego 1921 roku, podpisana przez pp. A. 
Briand'a i E. Sapieh??, skompletowana 22 
lutego przez konwencj?? wojskow??, pod- 
pisan?? przez Marsza??ka Foch'a i genera- 
??a Sosnkowskiego, 
Dnia 25 stycznia 1924 roku pp. Raj- 
mund Poincare i Edward Benesz podpi- 
s ali k o n wen c j ?? p o I i t Y c z n ?? francuske-oze- 
sk??, skompletowan?? wkr??tce przez uk??ad 
wojskowy. 
Wreszcie dnia 10 czerwca r. b. podpi- 
sany zosta?? przez pp. A. Briand'a i G. 
Diamandyego traktat gwarancyjny fran- 
cuskaumu??ski. Przez kilka tygodni 
fakt ten trzymano w tajemnicy bez wi- 
docznej zreszt?? potrzeby. 
Mo??emy zreszt?? poinformowa?? czytel- 
nik??w przy sposobno??ci, ??e taki sam 
uk??ad francuskc-,ugos??owia??ski zosta?? 
parafowany przez pp. Briand'a i Ninczi- 
cza jeszcze w marcu r. b. .J e??li do dzi?? 
dnia nie jest podpisany, to tylko dlatego, 
??e Pary?? liczy si?? z dra??liwo??ci?? Rzymu 
i chce da?? mu czas na zamierzane rozbu- 
dowanie u k??a d u i t a I s k o - j u g o s ?? o w i a?? - 
skiego. 
N a w z ?? r ostatniego u k??a d u polsko- 
rumu??skiego, traktat francusko-rumu??- 


,',Gazeta Gda??ska" - "Echo Gda??skie" .sobota, .dn?a 28 sierpnia 1926 roku. 


Marsza??ek Pi??sudski generalnym 
Inspektorem armii. 


Warszawa, 27. 8. (Tel. w??.) Na wczo- 
rajszem posiedzeniu Rady ministr??w u- 
stalono tekst dekretu m i a n uj ?? c e g o mar- 
sza??ka Pi??sudskiego generalnym inspek- 
torem armji. Uchwalono r??wnie?? tekst 


dekretu o organizacji wydzia??u wojsko- 
wego w ministerstwie spraw wewn??trz- 
nych. ,Dekrety te w najbli??szych dniach 
uka???? si?? podpisane przez Prezydenta 
Rzeczypospolitej. 


Niemcy prowokuj ?? zatargi 
z Polsk??. 


Berlin, 25. 8. (A W) Wydania wieczor- 
ne dziennik??w tutejszych zamieszczaj ?? 
wiadomo??ci, i?? rz??d zastanawia si?? nad 
powzi??ciem ??rodk??w wobec Polski w 
zwi??zku z niezrozumia??em zachowaniem 
rz??du polskiego, kt??ry dot??d jeszcze w 
ci??gu 3-ch miesi??cy nie uzna?? za stosow- 


ne zareagowa?? na not?? niemieck?? prze- 
s??an?? w sprawie zak??ad??w azotowych w 
Chorzowie. Pisma donosz?? widocznie 
inspirowane przez W i l h e ?? m s t r a s s e, i?? 
jako ??rodek przeciwko Polsce wchodzi 
w rachub?? poruszenie ca??ej sprawy 
przed forum trybunafu haskiego. 


Zaleski o stanowisku Polski 
w Genewie. 


Berlin, 26. 8. (PAT). Z Nowego .Jorku 
donosz?? dzienniki ameryka??skie: Og??o- 
szono dzi?? wywiad berli??skiego przed- 
stawiciela" United Press" z min. spraw 
zagr. Zaleskim na temat stanowiska, 
jakie delegacja polska zajmie w czasie 
sesji jesiennej Ligi Narod??w. Minister 
Zaleski stwierdza z naciskiem, ??e Pol- 
ska, nigdy nie wyrzeknie si?? swego zasad- 
niczego ????dania, tj. otrzymania sta??ego 
miejsca w Badzie Ligi, lecz nie ma za- 
miaru stwarzania przeciwwagi w Lidze 
wobec pozycji Niemiec. To samo bo- 
wiem ????danie wysun????aby Polska r??w- 


nie?? w tym wypadku, gdyby Niemcom 
nie uda??o si?? uzyska?? sta??ego mandatu 
w Lidze Narod??w. Ju?? samo po??o??enie 
geograficzne Polski, b??d??cej najbardziej 
wysuni??t?? na wsch??d plac??wk?? Ligi Na- 
rod??w jest wystarczaj ??cym argumentem, 
przemawiaj??cym za poparciem jej uza- 
sadnionych d????e??. W ko??cu min. Za- 
l es ki z a z n a c z y ?? , ?? e P o l s k a n a s e s j i j e- 
siennej nie b??dzie stawia??a przeszk??d 
nie do pokonania. Najbardziej pal??c?? - 
zdaniem ministra - jest sprawa ponow- 
nej obieralno??ci niesta??ych cz??onk??w 
Rady. 


Japonia daie przyk??ad Niemcom. 


Tokjo (A W). Jeden z wybitnych u- 
rz??dnik??w japo??skiego Min. Spr. Zagr. 
poinformowa?? przedstawicieli prasy o 
zmianach, jakie zachodz?? w zagranicz- 
nej polityce .Japonji. Wobec niepowo- 
dze?? dotychczasowych wysi??k??w, Japo- 
nj a ukr??ci wycbod??two skierowane na 
Australj ?? i Kanad??. .J aponj a nie chce 
wysy??a?? ludno??ci w okolice, gdzie lej lu- 
dno??ci ??le ??ycz??. Natomiast widzi swa 
przysz??o???? .Japonja w kolonizacji Kok- 
kaido, Formozy i innych swych posia- 
d??o??ci. ??rodki prawne, zmierzaj??ce do 
realizacji zmiany kierunku wy c h o d?? tw a 
b??d?? w naj bli??szym czasie opracowane 


i przed??o??one parlamentowi na najbli??- 
szej sesji do ra tyfikacj i 


Uwaga Redakcji: "V oss. Ztg." doku- 
mentuj ??c sensacyj n?? t?? wiadomo????, za- 
pewnia, ??e .Japonja skorzysta??a z nauki, 
jak?? dano Niemcom we wojnie ??wia to- 
wej. Zaborcz?? polityk?? Japo??czycy zra- 
zili sobie Stany Zjednoczone A m. P., 
Australj??, Chiny. 
Trzeba tu doda??, ??e mimo przegra- 
nej wojny Niemcy nie przesta??y by?? o- 
gniskiem niepokoju w Europie, o czem 
??wiadczy ostatnio zn??w sprawa Eupen 
i Malmedy. 


Zbezczeszczenie grobp 
Nieznanego Zo??nierza. 


Paryski gr??b "Nieznanego ??o??nierza" 
pod Lukiem Tryumfalnym by?? widowni?? 
skandalicznego wypadku. W??a??nie jed- 
na z deleg-acyj z??o??y??a wieniec na grobie, 
gdy zjawi?? si?? niejaki Donald Crocker, 
dawny ??o??nierz ameryka??ski, kt??ry po- 
przedniego dnia przyby?? do Pary??a i za- 
mieszka?? w jednym z hoteli na Montmar- 
trze. Crocker stan???? nad grobem i rozbi?? 
na ,nim butelk?? szampana. ??wiadkowie 
tej skandalicznej sceny wezwali natych- 


miast policj??, kt??ra aresztowa??a Crocke- 
ra i odprowadzi??a go do komisarjatu. 
Crocker o??wiadczy??, ??e czynu swojego 
dopu??ci?? si?? w stanie pijanym i ??e nie 
mia?? wcale zamiaru obrazi?? Nieznanego 
??o??nierza. Chcia?? on jedynie wypi?? kie- 
liszek szampana na grobie swego dawne- 
go towarzysza broni, gdy?? walczy?? we 
Francji- ale by?? tak pijany, ??e kieliszek 
i flaszka wyp a d??y mu z r??ki i roz"bi??y 
si??. 


Zaburzenia w kopalniach 
angielskich. 


W kopalniach Nottinghamshire do- 
sz??o do powa??nych zaburze??. Uzbrojo- 
ne w kije grupy straj kuj ??cych czatuj ?? 
na ulicach, s??siaduj??cych i szybami, 
odgra??aj??c si?? przeciwko g??rnikom, kt??- 
rzy podj??li prac??. Na miejsce przyby??y 
znaczne oddzia??y policyjne. Pomi??dzy 
policj ?? a s tr aj kuj ??cymi do sz??o do sze- 
regu star??. Tak np. ostatniej nocy po- 
licja w Warsop zosta??a zmuszona do 
szar??owania na strajkuj??cych, aby u- 


ski zredagowany jest w duchu i W formie 
uk??ad??w locarne??skich. Powo??uje si?? na 
artyku??y 10 i 16 Paktu, przewiduje na 
wypadek r????nych konflikt??w post??powa- 
nie koncyljacyjno-arbitra??owe z odwo??a- 
niem si?? do specjalnej komisji i do Hagi 
na wypadek konflikt??w politycznych. 
Wyra??nie przecie?? oba kraje gwaran- 
t uj ?? sobie obecne" s t a t u s quo" tcrytorj al 


mo??liwi?? wychodz??cym z 
kom powr??t do dom??w. 
gr????ek strajkuj??cych, w 
tinghamshire pracuje ju?? 
g??rnik??w. 


szyb??w g??rni- 
Pomimo po- 
kopalnich Not- 
kilka tysi??cy 


Przemawiaj??c dzi?? w S??uth Norman- 
ton sekretarz federacji g??rnik??w Cook 
o ?? w i a d c z Y ?? : " J e s t e m g o t ?? w P o d P i s a ?? po- 
k??j, je??li minimalny zarobek dzienny o- 
k r c ?? lon y zostanie s u m ?? lOs z Y I i n g ??w. " 


ne, a na wypadek napa??ci przyrzekaj?? 
sobie natychmiastow?? pomoc. .Jest to 
szczeg??lnie wa??ne dla Rumunji - i dla 
Polski... - ze w z g l ?? d u na stanowisko 
Moskwy w kwestji Besarabji. 
Traktat francusko-rumu??ski jest be- 
czk?? cementu wype??niaj??c?? du???? szpar?? 
na fundamencie nowej Europy. 
Kazimierz Smogorzewski. 


Nowerozporz??dzenieantydro??y??nlane. 
Warszawa, 27. 8. (A W,), Na ostatniem posiedze- 
niu Rady Ministr??w zosta?? uchwalony tekst projektu 
roporz??dzenia.kl??re ma si?? ukaza?? w formie dekre- 
tu prezydenta Rzeczypospolitej, dotycz??cy zabez- 
pieczenia poda??y przedmiotu powszedniego u??ytku. 
Rozporz??dzenie to uprawnia ministra spraw we 
wn??trznych, do regulowania przemia??u zbo??a i wy- 
pieku chleba, a tak??e do ustanawiania cen przetwo. 
r??w zbo??owych, chleba, mi??sa i t. p. 


Min. Zaleski w Pary??u. 
Pary??, 26. 8. (PAT). Przyby?? tu mi- 
nister spraw zagr. p. August Zaleski. 


Zaleski spotka si?? z Vanderveldem 
w Genewie. 


Bruksela, 26. 8. (P A T). Vanderveldc 
wyj e??d??a z Brukseli dn. 28 bm. do Ge- 
newy i wobec tego spotkanie si?? jego z 
ministrem Zaleskim odb??dzie si?? nie w 
Brukseli, jak by??o zamierzone poprzed' 
nio, lecz sw Genewie. 


Blok nacjonalistyczny w Saksonji. 
Berlin, 26. 8 .(P A T). Wed ?? u g donie- 
sie?? prasy nacjonalistycznej, przygoto- 
wuje si?? w Saksonji na czas zbli??aj ??- 
cych si?? wybor??w do sejmu blok stron- 
nictw nacjonalistycznych, w s k?? a d kt??- 
rego weszliby niemiecko-narodowi, nie- 
miecka part ja ludowa i narodowi 
socj ali??ci. 


Grecja a Jugos??awia. 
Wiede??, 26. 8. (PAT) "Neues Wiener 
Tageblatt" donosi z Bia??ogrodu, ??e Con- 
dilis przyj???? wczoraj sprawozdawc?? pi- 
sma "Politika". kt??remu o??wiadczy?? w 
sprawie stosunku Grecji do .Jugos??awji, 
??e wsp??lne interesy obu kraj??w wymaz 
gaj?? dalszej wsp????pracy. 


Dalsze wyroki ??mierci w Turcji. 
A n g o r a, 26. 8. (P A T). D z i ?? o g ?? o s z o n y 
zosta?? wyrok w drugim procesie prze- 
ciwko spiskowcom na ??ycie Kemala pa- 
szy. B y??y minister fin an s ??w D ?? a wid bej. 
by??y min. o??wiaty Nachim bej, deputo- 
wany Hilmi bej oraz sekretarz partji 
post??powej Nahil bej, skazania zostali na 
kar ?? ?? m i e r c i przez powieszenie. 


Nowa ofenzywa powsta??c??w syryjskich. 
Wiede??, 26.8. (PAT). ,.Neues Wiener 
Tageblatt" donosi z Bejrutu, i?? powsta??- 
cy syryjscy rozpocz??li obecnie now?? 0- 
fenzyw??. Su??tan wyda?? proklamacj??, 
wzywaj??ca do broni wszystkich m????- 
czyzn powy??ej lat 20 i zarz??dzi?? mobili- 
zacj?? ca??ej ludno??ci. 
Nie by??o zamieszek w Trypolitanji. 
Rzym, 26. 8. (PAT). Zaprzeczaj?? tu 
pog??osce, jakoby w Trypolitanji dosz??o 
do walki mi??dzy zbuntowanymi oddzia- 
??ami w??oskimi, a wojskami rz??dowemu 


Szwecja niezupe??nie po stronie Niemiec. 
" V o s s i s c h e Ztg." donosi ze Stockhol- 
mu" ??e jakkolwiek rz??d Szwecji zamie- 
rza 'poprze?? na sesji wrze??niowej wy????- 
cznie kandydatur?? Niemiec na sta??e 
miejsce w Radzie Ligi, to jednak, jak 
wykaza??a zreszt?? sesja marcowa Rady 
LiRi oraz ostatnia konferencja pa??stw 
p????nocnych w Kopenhadze, nie przes??- 
dza to w ??iczem w stosunku Szwecji do 
????da?? Polski i Hiszpanji, jak r??wnie?? 
do planu w??oskiego w okresie p????niej- 
szym, to znaczy po wej??ciu Niemiec do 
Ligi. 


Niemcy s??ysz? jak trawa ro??nie 
i co uczyni Belgja. 
;Deutsche Allgemeine Ztg." donosi z, 
Brukseli, ??e Belgja poprze projekt po- 
wi??kszenia liczby sta??ych miejsc w Ra- 
dzie Ligi, ale dopiero po przyj??ciu Nie- 
miec do stowarzyszenia n a r o d ??w. 


Dunaj na W??grzech wys t??pi?? z brzeg??w. 
Bukareszt, 26. 8 P A T. Z powodu ulewnych 
deszcz??w, kt??re pada??y w ostatnch dniach, 
Dunaj wyst??pi?? z brzeg??w. Dolna cz?????? miasta 
Sulina zosta??a zalana. R??wnie?? cZ?????? miasta 
Isacea znajduje si?? pod wod??. Szczeg??lnie 
ucierpia??y z powodu wylew??w gminy Wacare/\ 
nI, Luncavita i Pisica. 


Po straceniu chi??skich spekulant??w 
walutowych. 
Londyn, 26, 8. P A T . "Daily M a i l" donosi z 
Tokjo. ??e stracenie li bankier??w chi??skich 
w Mukdenie z powodu uprawiania przez nieb 
spekulacji walutowych, wywo??a??o powszechny 
pop??och i doprowadzi??o do ca??kowitego I" e m /\ 
powstrzymania ??ycia gospodarczego w M a n _ 
??urj i.
		

/Image00423.djvu

			Nr. 197. 


Wie??ci z 


GzeehO-Stowacjl. 


Prezydent miasta Poznania w Pradze.- 
Jak popieraj?? Polacy swoje miejscowo- 
??ci kuracyjne. - Pomnik Wilsona w 
Pradze. - Rozw??j lotnictwa wojskowe- 
go w Czechos??owacji. - Przyznanie oby- 
watelstwa czechos??owackiego 30 (XX) u- 
chod??c??w. - Strajk w kamienio??omach. 
(Od w??asnego korespondenta). 


Praga, w sierpniu 1926 r. 
Prasa czeska wita z prawdziwem za- 
dowoleniem przyjazd do Pragi prezy- 
denta miasta Poznania, kt??ry w r. b. 
odwiedzi targi mi??dzynarodowe. Prezy- 
dent Ratajski przyby?? do Pragi w dniu 
"-'8 b. m: o godz. 12,45 P o c i ?? g i e m p o ?? P i e - 
sznym na dworzec kolej owa imienia 
Wilsona, witany przez przedstawicieli 
miasta Pragi i w??adze wojskowe. Na 
czesc go??cia wydano obiad w sali Rady 
miej skiej, oraz przez kierownictwo tar- 
g??w mi??dzynarodowych \v, Pradze. Pra- 
sa podnosi wielkie zas??ugi, jakie po??o- 
??y?? p. Ratajski dl?? rozwoju Poznania po 
odzyskaniu niepodleg??o??ci Polski. 
W??r??d wielu go??ci w s??ynnem uzdro- 
wisku Marianske Lazni (Marienbad) 
znajduje si?? tak??e os??awiona dyplomat 
ka komunistyczna Ko??ontaj owa, kt??rej 
toalety wzbudzaj ?? og??lne zainteresowa- 
nie swym przepychem, absolutnie nie- 
podobnym do "proletarj ac ki ej" Rosji 
sowieckiej. Ale nikt si?? zreszt?? zn??w 
tafc bardzo nie dziwi, ??e pani Ko??onta- 
jowa rozrzuca pieni??dze na wszystkie 
strony, bo przecie?? dygnitarze sowieccy 
m aj ?? n a ?? y c i e rozrzutne znaczne rezer- 
wy, przeznaczone przez rz??d "towarzy- 
sz??w z pod czerwonej gwiazdy". .Je- 
dnak??e dziwi?? si?? trzeba bardzo, ??e, mi- 
mo zakazu w??adz polskich, wyj e??d??aj ?? 
bez potrzeby zagranic?? niekt??rzy polscy 
"dzia??acze", Kt??rym widocznie w kraju 
w ?? a s n y m zaciasno. I tak np. bawi na 
wywczasach w miejscowo??ci Marianske 
Lazni nie kto inny, jak pan pose?? Woj- 
ciech Korfanty, kt??ry machn???? r??k?? na 
wszystkie uzdrowiska polskie i zawi??z?? 
worek, pe??en pieni??dzy, do Czech, z cze- 
go tam oczywi??cie s?? bardzo zadowole- 
ni. .Jest to bardzo ciekawe, ??e je??li zwy- 
k??y ??miertelnik potrzebuje 'rzeczywi??cie 
kuracji w jakiem uzdrowisku zagrani- 
cznem. w??adze polskie powo??uj?? si?? na 
paragrafy, rozporz??dzenia, zakazy, r????- 
ne "kawa??ki", r????ne przepisy, litery pra- 
wa, ust??py ad taki o taki artyku??, odsy- 
??acze, komentarze i t p., ale gdy n. p. 
chce wyj echa?? taki pan Korfanty, nie 
istniej?? ??adne przepisy dla niego, bo 
ju?? samo nazwisko wystarczy najzupe??- 
niej, no a przy tern wp??ywy, stosunki, 
znajomo??ci, przyja????, za??y??o???? i inne 
"o??ci" - odgrywaj?? te?? niema???? rol?? 
pod tym wzgl??dem. Ano. tak to ju?? jest. 


Dr. Antoni Marczy??ski. 


30. 


OK 19 41. 


(Ci??g dalszy). 
Z a ta?? czy my - z adys p o n ow a??a pa- 
ni Maud. 
- Z najwi??ksz?? przyjemno??ci??... 
odpar?? z najwi??ksz?? nieszczero??ci?? Bia- 
??oszy??ski. 
Niebawem dobili do tratwy i zacz??li 
ta??czy??. Miss Teacher nie by??o tu ni- 
gdzie. W i ?? c nolens, yolens m u s i a ?? s i ?? za- 
j???? bawieniem pani senatorowej. A pa- 
ni Maud ta??czy??a ??wietnie. Ka??de jej 
pas by??o arcydzie??em samo dla siebie, co 
dopiero m??wi?? o ca??o??ci ta??ca. Wczu- 
wa??a si?? w melodj ?? muzyki, przewidy- 
wa??a ka??d?? najbardziej skomplikowan?? 
figur??, jak?? tylko W??adek zainrprowizo- 
wa??. Przy tern patrzy??a w oczy dansera 
V*k"obiecuj ??c??, tak znacz??co mu d??o?? 
??ciska??a, ??e p o raz drugi tego wieczoru, 
acz????a mu krew szybciej przebiega?? za- 
??atany labirynt ??y??. 
m o i v s t a n? l i dla odpoczynku na sa- 
. . L o ?? d z i Jednego z I i ?? c i. ?? a b ?? d ?? 
s s r i" Z .rozta??czony nenufar, zbli??a?? 
m' J m n c w , d o 'c h o d ?? w P a ?? a c u . O I brzy- 
U , ?? / W r o w y b A I iluminowa- 
. >, S . ) v z /\ ?? r a fi ka??dego okna 
wzd??u?? balustrad balkon??w, r??wno Z 
k o n t m a 1\ b k f C h h U _ i W i e * . V * z e k b i e g ?? Y sze- 
regi male??kich ??ar??wek elektrycznych. 
Ja??nia?? tysi??cami i a ID p ten zaczarowa- 
ny zamek. A na spokojnej tafli jeziora 


" G a z e t a G d a ?? s k a" - "E c h o G d a ?? s k i e " . s o b o t a , d ni a 28 s i e r m r a 1926 rok u. 


??e w Po'isce demokratycznej korzysta 
ka??dy z... r??wnych, praw obywatelskich. 
W Pradze utworzy?? si?? komitet bu- 
dowy pomnika wielkiego t w??r c y poko- 
ju b. prezydenta Stan??w Zjedn. Ame- 
ryki P????nocnej, Wilsona. Pomnik ma 
s t a n ?? ?? naprzeciw dworca kolejowego 
imienia Wilsona w Pradze i kosztowa?? 
b??dzie p???? miljona koron czeskich, z cze- 
go wi??ksz?? cz?????? pokryj?? Czesi, zamie- 
szkali w Ameryce. Dzia??aj??ca na tere- 
nie Ameryki P????nocnej czeska organi- 
zacja Narodni Rada zajmie si?? zbiera- 
niem sk??adek na ten cel. 
Armj a czechos??owacka rozwIJa inten- 
sywnie swe lotnictwo, zakupuj ??c coraz 
nowsze i udoskonalone aparaty. O roz- 
woju lotnictwa ??wiadczy te?? najdobit 
niej fakt, ??e wyasygnowano ??wie??o 2 
miljony koron na budow?? wielkich ko- 
szar lotniczych w Prostejowie. Nieza- 
le??nie od aparat??w za' ranicznych, jest 
tak??e w lotnictwie czeehos??owackiem 
wielka ilo???? samolot??w, wyrabianych w 
kraju i nieust??puj ??cym pod ??adnym 
wzgl??dem fabrykatom obcym. 
W ca??ej republice czechos??owackiej 
przebywa ju?? od kilku lat kilkaset t y- 


Rocznica 
M B. 


si??cy uchod??c??w, w??r??d kt??rych bardzo 
powa??n?? liczb?? stanowi?? Rosjanie. Licz- 
ba ta powi??ksza si?? stale przez przy- 
bywanie nowych uchod??c??w, kt??rym np. 
uda??o si?? uciec z Rosji przed prze??lado- 
waniami bolszewik??w. W ostatnim cza- 
sie nap??ywa?? zacz????y masowo wnioski 
do ministerstwa spraw wewn??trznych o 
udizelenie obywatelstwo czechos??owac- 
kiego u c h o d ?? c o m . W o s t a t n i ?? n i e d z i e I ?? 
ujirawomocni??o si?? rozporz??dzenie min. 
??pr wewh. o przyznaniu 30 tysi??com o- 
bywateli r????nych narodowo??ci obywa- 
telstwa cze c h o s ??ow a c ki e go. 
.Ju?? od przesz??o 10 tygodni trwa strajk 
robotnik??w, zatrudnionych w kamienio- 
??omach w okolicy Skuteczka; strajkuje 
zg??r?? 2 tysi??ce robotnik??w-. Powodem 
strajku jest niska p??aca, jak?? otrzymy- 
wali robotnicy, kt??rzy obecnie ????daj ?? 
podwy??ki zarobk??w przynajmniej o 10 
proc. i lepszej opieki socjalnej, ani??eli 
dot??d. Wszelkie uk??ady, jakie si?? od- 
by??y podczas trwania strajku pomi??dzy 
robotnikami a pracodawcami, oraz przed 
stawicieli w??adz, nie doprowadzi??y do 
kompromisu. Robotnicy postanowi- 
li straj kowa?? a?? do przeprowadzenia 
swych postulat??w. K. T. P. 


Koronacji cudownege obrazu 
w Piekarach (ria ??l??sku). 


Wszyscy sobie dobrze przypomina- 
my, gdy to przed rokiem w uroezysto???? 
Wniebowzi??cia N. M. P. przesz??o dwa- 
kro ?? sto t Y s i ?? c Y I u d u P o b o ?? n e g o z c a ?? ej 
nieomal Polski przyby??o do Piekar, by 
bra?? udzia?? w koronacji Cudownego 
Obrazu Ma tki Boskiej; w ?? w c z a s doko- 
n a?? koronacji, w mieisce chorego ks. 
kardyna??a Dalbora. Nuncjusz Apostol- 
ski ks. arcybiskup W. Lauri w otocze- 
niu niezliczonego duchowie??stwa, bi- 
skup??w i w??adz polskich. 
Niedawno temu min????a pierwsza 
rocznica tej??e wspania??ej i dla .??wcze- 
snych uczestnik??w niezapomnianej u- 
roczysto??ci. Mo??e niejeden z dawnych 
u c z e s t n i k ?? w P o m Y ?? I i , ?? e teraz, p o do- 
konanej uroczysto??ci koronacyjnej, 
nielgrzymki m o ?? e ju?? nie s?? tak liczne 
iak dawniej: - o, bardzo si?? myli, kto- 
by tak s??dzi??! ?? 
I w tym roku przyby??y do Piekar na 
??wi??to Wniehowz-??cia M. B. liczne bar- 
dzo pielgrzymki, i to g????wnie z ??l??ska 
tak polskiego jako i niemieckiego; po- 
zatem nie brakowa??o pielgrzymek z 
Kr??lestwa; by??y i z Krakowskiego a tak- 
??e z Pozna??skiego; ostatnia najd??u??ej 
zabawi??a, bo a?? 5 dni. Wszystkich piel- 
grzym??w w tym roku w to ??wi??to na- 
liczono mniejwi??ce) 45--50 000; by??y na- 
wet pielgrzymki po 3000 uczestnik??w! 
Odnowienie wprost artystyczne ko- 
??cio??a w Piekarach ju?? jest uko??czone 
dzi??ki niestrudzonej pracy miejscowego 


ko??ysa??y si?? ??wietlne refleksy i odtwa-i 
r??a??y wierne odbicie wspania??ego bu- 
dynku. Od czasu do czasu ze ??rodkowej I 
wie??yczki pa??acu wystrzela??y ku niebu j 
rakiety i. opada??y t??czow?? kaskad?? 
barw ku wodzie. 
W kapry??nej g????wce pani Maud po- 
wsta?? plan nowy: 
- Zaprowadzi mnie pan na ba.Jkon 
drugiego pi??tra. Stamt??d musi byc wi- 
dok wspania??y na ogr??d i na ca??e je- 
zioro ... j 
- Dobrze, prosz?? pani odpar?? z??a- 
many m??czennik i my??la?? po drodze: 
"Co ona jeszcze wymy??li.. Czy ja si?? 
jej dzi?? nie pozb??d???" 
Wyl??dowali na schodach i poszli 
wzd??u?? ??ciany pa??acu. 
Takz a dys p o n ow a?? a pani senatorowa. 
Nie chcia??a wchc '1J.6 g????wnemi ,chode:" 
mi w obawie spotkania znajomych. _ Mi- 
mo wszystko pani Maud dba??a o opmj??. 
Wi??c zaprowadzi?? j?? a?? do bocznych 
schod??w, otworzy?? drzwi kurytarza 
i wprowadzi?? j?? do swego mieszkania. 
Wyszli na d??ugi a wa??ki balkon. 
Ale widocznie' nie ten rzeczywi??cie 
w s p a n i a??y widok, jaki si?? st??d roztacza??, 
by?? celem eskapady pani senatorowej. 
Stwierdziwszy, ??e jest tu "prze??licznie , 
powr??ci??a do saloniku m??odego gospoda- 
rza i swobodnie wyci??gn????a si?? na ka- 
napce . . . . 
- Przynie?? mi wina!.. Du??o wina - 
rozkaza??a. 
Wybieg?? ha d???? i po chwili powr??ci??, 
nios??c okaza???? baterj?? flaszek. Kiedy j 
znalaz?? si?? przy drzwiach korytarza, I 


proboszcza ks. Puchera i dzi??ki nie- 
zwyk??ej wprost ofiarno??ci parafian l 
p??tnik??w. Nie ??atwo odnale???? w Polsce 
drug?? ??wi??tyni?? tak bogato i gustownie 
odnowion??! 


* 


* 


*. 


Uro czy s to ?? ci rozp o cz ????y si?? w sobo- 
t??, dnia 14 bm.. popo??. meszporami. kt?? 
re sw?? pi??kno??ci?? i g????boko??ci?? przej- 
muia ka??dego: a nawot naizatwar- 
dziaAszego grzesznika, kt??ty mo??e ju?? 
d??ugo stroni?? od ko??cio??a, zdo??aj?? do ??ez 
wzruszy?? i do odprawienia spowiedzi 
??w. nak??oni??! - oto si??a czarodziejska 
??licznego ??piewu ??l??skiego, kt??ry powi- 
nien si?? rozszerzy?? po ca??ej naszej ko- 
chanej Oj czy??nie. A napewnoby.z tak 
??licznym ??picw"emwzmog??aby si?? reli- 
gijno???? i pobo??no???? w??r??d wiernych 
Kto dot??d nie dozna?? i nie s??ysza?? pie??ni 
??lAskiAh tu na miejscu, nierh nie omie- 
szka raz chocia?? tylko przyby?? do Pie- 
kar a napewno dozna wielkiej ucie- 
chy i g????bokiego wzruszenia!! 
Po nieszporach i po kazaniu wyru- 
szono w uroczystej procesii, kt??rej po- 
cz??tek tworzy??y cz??onkinie Kongrega- 
cji Maria??skich z figur?? za??ni??tej Mat- 
ki Boskiej, ku Kaiwarji Piekarskiej 
gdzie odmawiano przy poszczeg??lnych 
stacjach r????aniec. Wieczorem gra??a 
orkiestra na wie??y r????ne pie??ni religij- 
ne a?? do godziny 10. Spowiedzi s??ucha- 
??o kilku ksi????y od samego rana a?? do 
12 w nocy. Przez ca??a noc. lud nobo??nv 


przystan???? i zamkn???? je za sob?? nai 
klucz. 
Nie mo??na przewidzie?? co b??dzie. 
Tak, nikt nas nie zaskoczy przynaj- 
mnIeJ - wykom binowa??. Potem wszed?? 
szybko do saloniku. 
Pani Maud pi??a wiele, ale jeszcze 
wi??cej musia?? wypi?? W??adek. Potem 
rozpocz????a si?? druga faza ofenzywy. 
Druga faza, a metoda ta sama. Wi??c 
pani Maud kaza??a si?? ca??owa??, oddawa??a 
u??ciski nami??'tne, omdlewa??a w obj??ciach 
ch??opca, a kiedy jemu oczy mg???? zacho- 
dzi?? zaczyna??y, zrywa??a si?? i wychodzi??a 
na balkon... Igra??a z nim w sw??j ulu- 
biony spos??b, a z do??wiadczeniem dwu- 
dziesto-dziewi??oio letniej kobiety. ZAbo- 
gatem do??wiadczeniem kapry??nej i* ze- 
psutej damy z high lifu. 
Tak przesz??a godzina lub wi??cej, a?? 
wreszcie i W?? a d e k przej rza??. Zrozumia?? 
gr?? wyrafinowanej kokietki, mimo IZ 
pok??j ju?? mu wirowa?? doko??a rozpocz????. 
I kiedy pi??kna senatorowa zn??w wy- 
nik??a si?? na zbawczy balkon, W??adek 
szybko napi?? si?? wody. Jedn?? szlank?? 
i drug??. Mrucza?? pod nosem: 
- Znowu za du??o wypi??em, albo to 
wino za mocne. Ale, je??eli ty kokietko 
my??lisz, ??e?? sobie ze mnie zrobi??a zabaw- 
k??, to jeste?? w b????dzie. Przyjemnie si??; 
rozczarujesz... moja droga. 
Chwila odwetu nadesz??a niebawem 
, 
bo pani Maud powr??ci??a z balkonu i za- 
j????a taka s a m?? pozycj ?? jak przedtem. 
Zn??w W??adek obsypa?? j?? szalon?? piesz- 
czot?? poca??unk??w, a kiedy poczu??, ??e mu 
si??, chce wymkn???? ponownie, porwa?? j?? 


Str. 3. 


??piewa?? w ko??ciele przed rz??sIscIe o- 
??wietlonym obrazem Matki Boskiej pie- 
??ni a?? do rana w??a??ciwego ??wi??ta Wnier 
bowzi??cia, 
W dzie?? Wniebowzi??cia, od 0/04 po, 
cz ?? ws zy, b u dzi??y n adc h o dz?? ce nowe 
pilegrzymki ??pi??cych z g????bokiego snu, 
a w ko??ciele i w' pobli??u rozbrzmiewa??y 
nasze polskie godzinki, kt??rych echo 
rozchodzi??o si?? daleko, zwiastuj??c ??wi??- 
to Matki Przenaj ??wi??tszej. Ju?? od V2p, 
ozdzielano na rajskim placu Komunj?? 
Sw., a przyst??pi??o oko??o 7000 wiernych 
do Sto??u Pa??skiego! Ile to ??ask sp??y- 
n????o z nieba na pobo??nych p??tnik??w, ile 
nawr??ce?? do Wiary ??w. tu nast??pi??o, - 
Bog jedynie, wszystko wiedz??cy, to wie! 
Dla dogodno??ci niezliczonych rzesz, 
o d p r a w i a ?? y s i ?? n a b o ??e?? s t w a w oznaczo- 
nych godzinach na kilku miejscach r??- 
wnocze??nie, a s??owo Bo??e wyg??aszali 
tam??e znani kaznodzieje. Na wszyst- 
kich nabo??e??stwach ??wi??tynie by??y 
przepe??nione, a lud rozmodlony posy??a?? 
przed Tron Matki Naszej swe mod??y ?? 
ofiary, b??le i troski. Brak s????w, aby 
m??c chocia?? w przybli??eniu opisa?? wra- 
??enia, kt??re ka??dy na tern ??wi??tem prze- 
??ywa, miejscu; trzeba stanowczo osobi- 
??cie w wszystkie m bra?? udzia??, aby 
mie?? wyobra??enie, czem s?? Piekary dla 
naszego poczciwego i nadzwyczaj VO""i 
bo??nego ludu, zw??aszcza ??l??skiego! 
Po po??udniu odby??y si?? drugie nie- 
szpory, uroczyste wraz z procesj??, kt??ra 
tak??e posiada swe odmienne od na- 
szy c h w ??a?? c i w o ?? c i i b ardz o g ?? ?? b o k i e ce- 
chy. (Kto dot??d nie widzia??, ani nie bra?? 
udzia??u w takiej procesji, powinien oso- 
b i ?? c i e b y ?? n a ??l?? s ku, z w ?? a s z c z a w Pie- 
karach!) Po nieszporach rozpocz????y 
przer????ne pielgrzymki si?? rozchodzi?? we 
wzorowym porz??dku w swoje strony 
rodzinne. 


* 


* 


* 


Podkre??li?? wypada, ??e ogromna wi??k- 
szo???? pielgrzym??w przyby??a w swych 
malowniczych ??licznych strojach ludo- 
wych; rzadko tylko mo??na by??o do- 
strzec niesmaczne " m o d y paryskie. 
P o c h wal i ?? tu trzeba nasz kochany lud 
??l?? s ki, ?? e u m i a ?? z a c h o wa?? d o d z i ?? dnia' 
swoje pi??kne stroje skromne, a zapo- 
moc?? tych stroj??w przyzwoitych, zacho- 
wa?? r??wnocze??nie dobre obyczaje, i sM*- 
ce czyste i bogobojne. To te?? nie dzie- 
??e gdy pierwsza pielgrzymka ??l??ska W 
maju ubieg??ego roku ukaza??a si?? w Rzy- 
mie, wszyscy byli zachwyceni jej do- 
brem zachowaniem i jej g????bok?? religij- 
no??ci??" a korespondenci wszystkich " 
zet w??wczas pisali, ??e "z ??l??ska wyjti zic 
odrodzenie Polski". S ?? o w a te ju?? teraz 
rozpoczynaj?? si?? urzeczywistnia??: bO 
??l??zak niedawmo temu zosta?? mianowa- 
ny Prymasem Polski i b??dzie teraz kie- 
rowa?? - oby jaknajd??u??ej i najszcz????h- 
wicj - Polsk?? Katolick??! Oby Ziemia 
??l??ska jaknajwi??cej wydala nam tak 
dzielnych M??????w Opatrzno??ciowych! 


krzepko na r??ce i poni??s?? do swej sypi??'" 
ni. Poni??s?? j?? tak, jak silny drapie??ni*- 
niesie upolowan?? zdobycz do swego lego* 
wiska... 
Napr????no stawi??a op??r do???? silny, n a * 
pr????no uchwyci??a si?? drzwi, kt??re w??a- 
??nie mijali. Oszala??y ch??opak'ugryz?? J$ 
lekko w rami??, ??e pu??ci??a natychmiast 
trzymane skrzyd??o drzwi... Stan??li *. 
sypialni. 
- P u ?? ?? nie c h c ?? ... boj ?? s i ??.. ?? 
p r o s i ??aj eszcze s ?? a b i u t k o . 
A potem r??ce jej obwis??y bezradnie. 
Piersi zacz????y falowa??. W oczach tiu?? 
si?? obawa, niemoc i poddanie. Czerwo 
ne, nabrzmia??e usteczka szepta??y jakie* 
pro??by b??agalne. 
Lecz stalowy u??cisk ramion zwyw 
zcy, nic zwolni?? ani o cal jeden. w 1 
sama mu ch??tnie, wargi swe poda??a... 


III. 
Bia??oszy??ski przy??pieszy?? kroku. 
gl??da?? si?? na wszystkie strony 1 fi I _ 
czaKniezadowolony: ?? 
- .Jak ten czas zlecia?? szybko! .Juz 
trzecia w y b i ?? a. . . Ale gdzie ta BMIJ 
tkwi nareszcie? Przesz??o kwacudu* 
jej szukam daremnie... 
h i P 
Z a n i e p o k o i ?? s i ?? bardzo. , R ? b . " n i 
wym??wki, ??e tyle czasu PO??W'?,C'H,>vnt 
Maud. Przebiega?? niecierpliwie \ a TM y" 
alei, sz p aler??w i ??cie??ek. N a t r?" * 
a/l 7 ?? 
gl??da?? pod daszki namiot??w, P r z e p ?? /\ . 
ny wsz??dzie weso??ymi okrzykairu F O * 
ochoconych go??ci. Nigdzie me znalaz 
Mary. Wreszcie przysz??a mu jeszcze je. 
dna my??l do g??owy: 
{Ci??g dalszy n??st??piA
		

/Image00424.djvu

			S t r . 4. 


z 


KRAJU. 


""Gazeta Gda??ska" - ""Echo Gda??skie", sobota, dnia 28 sierpnia 1926 roku. 


A Samo b??j stwo dzieci. 


Echa morda w wi??zieniu lwowskiem. I Czternastoletnia Elly Kraus, c??rka 
Roman Wenkler, zmar??y w wi??zieniu wiede??skiego kupca, odebra??a sobie ??y- 
lwowskiem, wskutek pobicia, mia?? bujn?? cie z mi??o??ci. 
przesz??o????. Stwierdzono mianowIcie, IZ 
Wenkler nie by?? kapitanem, lecz porucz- 
nikiem intendentury. W czasie inwazji 
bolszewickiej zdefraudowa?? pewn?? sum??, 
za co by?? aresztowany i skazany na kar?? 
??mierci. Podczas transportowania go do 
Grodna, wyskoczy?? oknem z poci??gu. W 
pa?? dzie r ni ku z e s z?? e g o roku zo sta?? aresz- 
towany za sfa??szowanie A dokument??w na 
imi?? Romanowicza Zdzis??awa. 


Licytacj a Okonia. Dnia 2 wrze??nia w Warszawie 
odb??dzie si?? w domu licytacja na rzeczy, nale????ce 
do pos??a ex-ks. Eugenjusza Okonia. Wierzycielom 
ju??. zabrak??o cierpliwo??ci czeka?? d??u??ej na sp??at?? 
d??ug??w okoniowych. Lepszy Oko?? w gar??ci... Man- 
dat poselski si?? sko??czy, szukaj p????niej okonia w 
m??tnej wodzie. 


Samob??jstwo ucznia w Warszawie. W ??azien- 
kowskim parku w Warszawie wystrza??em z rewol- 
weru, wymierzonym w usta, odebra?? sobie ??ycie 
19-1etni Lech Pietraszewski z Siedlec. Wszelka po- 
moc okaza??a si?? sp????niona. Ustcdoio, te Pietra- 
szewski przyjecha?? do Warszawy zdawa?? ig?amin 
do szko??y podchor????ych; egzamin si?? nie powi??d?? i 
to sta??o si?? przyczyn?? samob??jstwa. 


Katastrofa lotnicza. Na pola folwarku w Su??o- 
wie, powiatu zamojskiego wyl??dowa??y dwa p??atowce 
VI. pu??ku lotniczego w Lublinie, Jeden z nich marki 
..Potez IV" rozbi?? si?? przy l??dowaniu. Pilot po- 
rucznik Godek poni??s?? ??mier?? na miejscu, obser- 
wator za?? porucznik Tucho??ko zosta?? ci????ko ranny. 
W??adze wojskowe wszcz????y dochodzenie, celem wy- 
j a??niena przyczyn katastrofy. 
Go???? G??rnego ??l??ska. Dnia 25 bm. przyby?? na 
G??rny ??l??sk szef Wojskowej Misji Francuskiej ge- 
nera?? Charpy, celem zapoznania si?? z przemys??om 
g??rno??l??skim. Genera??owi towarzyszy francuski ma- 
jor Esman i major sztabu generalnego Arcistewski. 
Pobyt genera??a Charpy na G??rnym ??l??sku potrwa 
do 28 bm. 


Katastrofa kolejowa z poci??giem w??glowym. Z 
Katowic donosz??: Wydarzy??a si?? zn??w tutaj kata- 
strofa kolejowa z poci??giem w??glowym. Mianowi- 
cie lokomotywa poci??gu w??glowego na stacji Ligo- 
ta wykolei??a si??, przyczem 5 wagon??w uleg??o zupe??- 
nemu rozbiciu. Straty do???? znaczne. Tor kolejowy 
prowadz??cy do s??siednich kopal??, zosta?? zataraso- 
wany na kilka dni tak, i?? kopalnie owe musz?? 
wstrzyma?? wysy??k?? w??gla. Kr?????? pog??oski, i?? jest 
to akcja sabota??owa ze strony komunist??w, kt??rzy 
chc?? udaremni?? wysy??k?? w??gla zagranic??, szczeg??l- 


Z PoznafisKiego. 
Pozna??. 


Potr??jny pogrzeb. W ub. wtorek wyruszy?? 
z kostnicy szpitala miejskiego kondukt pogrze- 
bowy ofiar zatrucia grzybami trzech c??rek wdo- 
wy Grenda w wieku li 15 i 18 lat Najstarsza 
c??rka, licz??ca lat 25 i 5 letni synek, pozostali 
przy ??yciu i ju?? nie grozi im niebezpiecze??stwo. 
Kr??tko przed wyruszeniem pogrzebu zgroma- 
dzi??y si?? na dziedzi??ru szpitala przed kostnic??, 
oraz na ulicach przed szpitalem nieprzej rzane 
t??umy ludzi, wsp????czuj ??cych tak ci????ko dotkni??- 
tej rodzinie. _Na karawanie z??o??one trzy trum- 
ny, kt??rych wieka zosta??y pokryte licznemi 
wie??cami. Kondukt ??a??obny prowadzi?? ks. 
radca liado??ski, proboszcz ko??cio??a Najs??. Serca 
Jezusowego na Je??ycach. Zw??oki pochowane 
zosta??y na cmentarzu j e??yckim. 
Nieszcz????liwy wypadek. St. Witkowski, za- 
j??ty przy robotach ziemnych, uleg?? nieszcz????li- 
wemu wypadkowi. Mianowicie w niewyt??uma- 
czony spos??b wywr??ci?? si?? wagon kolejki pol- 
nj i przygni??t?? Witkowskiemu nogi. 
Alarmy po??arne. Zaalarmowano stra?? po- 
??arn?? na ul. ??lusarsk?? 23-24, gdzie p??k??a rura 
wodoci??gu. Niebezpiecze??stwo usuni??to. O godz. 
y/ dzwonek alarmowy wezwa?? stra?? na ulic?? 
Piekary 12. Kiedy pogotowie przyby??o na miej- 
sce okaza??o Si??. ??e dzwonek wyp??a ta?? stra??y 
figla, bo dzwoni?? sam. bez potrzeby. 
Tajemnicza katastrofa taks??wki W ub. 
wtorek nad ranem przed bram?? szpitala miej- 
skiego zaj echa?? samoch??d, z kt??rego wysiad??o 
trzech ludzi: szofer, m????czyzna i kobieta, 
wszyscy 7, mniejszomi lub wi??ksze mi okalecze- 
niami. Towarzystwo zacz????o si?? dobij a?? do 
wn??trza szpitala, a kiedy drzwi si?? otworzy??y 
7. uszkodzonego samochodu wyniesiono silnie 
pokaleczonego, nieprzytomnego m????czyzn??, kt??- 
ry po czterogodzinnej walce ze ??mierci?? zmar?? 
w szpitalu. By?? to blacharz p. B. Konrad, zam. 
przy ul. Miel??y??skiego 6. Taj emnicz?? kata- 
strof?? wyja??ni ??ledztwo. 
KO??CIAN. (Nowe towarzystwo). W ub nie- 
dziel?? za??o??ono w Ko??cianie tow. "M??odych Po- 
lek". Do zarz??du wesz??y: prezeska - Maj??wna 
Klara, zast. - Winiecka Marja, sekretarka - 
B??k??wna Janina, zast. - Kasior??wna Helena 
skarbniczka - Serdecka Anna, zast. - Lutom- 
ska Joanna, bibljotekarka - Jankowska Stan:, 
stawa, zast. - Florkowska Klementyna, gospo- 
dyni - H a u s e r??w n a Irena, zast. - W dowicka 
J??zefa, naczelniczka - Helak??wna Agnieszka 
zast. - Makowska Aniela. 


OSTRZESZ??W. (Emigracja). Wyje??d??aj?? 
na sta??e do Niemiec: Karol Ko??czak i Helena 
7. Ko??czak??w z Rybina oraz Balbina Koz??owska 
js Olszyny. 


Spotka?? j?? ci????ki zaw??d. 
Szesnastoletni Hans z??ama?? jej ??ycie, 
albowiem porzuci?? ma???? Elly dla jej ko- 
le??anki i przyj aci????ki. 
p r z y g n ?? b i o n a tern rozczarowaniem 
w??o??y??a w medaljon p??k swych w??os??w 
i napisa??a do niewiernego kochanka 
wzruszaj ??cy list: 
"??egnam Ci?? na wieki, nie mog??c' 
znie???? m??ki, odbieram sobie ??ycie, a 
na dow??d, jak Ci?? kocha??am, posy??am 
medaljon z mojemi w??osami. 


Cudownie 


Zachowaj go na pami??tk??!" 
Romantyczny gest dziewczyny wywo- 
??a?? tragiczny odd??wi??k w duszy szesna- 
stoletniego Hansa, 
W chwil, gdy w bia??ej trumience sk??a- 
dano cia??o Elly do ziemi, rozleg?? si?? w 
pobli??u grobu strza??. 
Kula rozkrwawi??a pier?? ch??opaka. 
Nie zabi?? si?? jednak. Odstawiono go 
do szpitala, gdzie walczy ze ?? m i e r c i ??. 


Tragczne prze??ycia 
niebezpieczn?? chorob??;. 
I zapalenia m??zgu. 


wp??dzi??y 
Dosta?? 


go w 
bowiem 


uniRn???? 


,. . 
SIDlerCl. 


W chwili, gdy spuszczono barjere przy 
rogatce obok rze??ni grudzi??dzkiej, usi- 
??owa?? czeladnik mistrza rze??nickiego p. 
L. przej echa?? przez tor kolejowy; na 
sZcz??scIe barjera spad??a na konia, tak 
??e ko?? si?? wywr??ci?? i pad?? pod barjer??. 
W tym samym prawie momencie min???? 


Historja 
W 


- rogatk?? poci??g toru??ski. Cudownym 
jakby sposobem ocala??y trzy osoby, w 
tern synek p. L. Gdy poci??g przeje- 
cha??, wyci??gni??to konia a po naprawie- 
niu uprz????y ruszy??a furmanka w dalsz?? 
drog??. Urz??dnik pol. zanotowa?? wo??ni- 
c?? na kar??. 


c??rki 


marnotrawnej 
Grudzi??dzu. 


Zaledwie lat 20 licz??ca c??rka ame- 
ryka??skiego reemigranta p. K??cika z 
Grudzi??dza, sta wiaj ??c si?? niejednokrot- 
nie poza nawias przykaza?? Bo??ych, 
mianowicie czwartego i si??dmego, spra- 
wia??a rodzicom swoim, mimo s"Wego 
m??odego wieku du??o smutku i zmar- 
twienia. I tak przed kilku m i e s i ?? c a m i 
za b ra??a potajemnie oko??o 1600 d ola r??w, 
grosz ci????ko przez ojca zapracowany, i 
znik??a bez ??lad u, a gdy pieni??dze roz- 
trwoni??a, przypamnia??a sobie dom ro- 
dzicielski... marnotrawne dziecko, uzy- 
skawszy przebaczenie, wr??ci??o do 


swoich. Zdawa??o si??, ??e ustatkuje si??, 
w mi??dzyczasie wysz??a nawet zama??, 
a m??oda para zamieszka??a w domu ro- 
dzic??w. Lecz wilka, jak przys??owie m??- 
wi, ci??gnie do lasu... Do??wiadczona a 
niedobra c??rka, zabrawszy rodzicom 
r e s z t ?? o s z c z ?? d n o ?? c i o ko?? o 3 800 d o l a- 
r??w - znik??a ponownie zabieraj ??c m??- 
??a ze sob??. Mimo stara?? pobytu tej do- 
branej pary dot??d odnale???? nie by??o 
mo??na. Tym razem przyk??adna c??- 
ruchna chyba ju?? nie wr??ci na ??ono 
rodzinne; 


Katastrofa Kolejowa pod Leiferde. 


W uzupe??nieniu podanej wiadomo??ci o wiel- 
kiej katastrofie kolejowej mi??dzy stacjami 
Leifeido a Lehrte, o pi????dziesi??t km. od Hanno- 
weru, przynosimy dzisiaj now?? gar???? sensa- 
cyjnych szczeg??????w. 
Jak twierdzi zarz??d kolei, straszn?? t?? ka- 
tastrof?? wywo??a?? zamach zbrodniczy. W miej- 
scu, gdzie wykolei?? si?? poci??g, szyny i progi by- 
??y rozlu??nione. Niedaleko miejsca katastrofy 
znaleziono narz??dzia, kt??remi pos??ugiwali si?? 
sprawcy. 
Zarz??d pa??stwowych kolei niemieckich wy- 
znaczy?? 25.000 ink nagrody za uj ??cie sprawc??w, 
Katastrofa wydarzy??a si?? o godz. 2-ej w nocy. 
Deszcz lat jakby strumieniami i by??o tak ciem- 
no, ??e o dwa kroki przed sob?? nic widzie?? nie 
by??o mo??na. Poci??g p??dzi?? z przepisan?? szyb- 
ko??ci??. (By?? to ekspress nocny Berlin - Ko- 
lonja)" Sygna??y by??y dobrze nastawione. To 
stwierdzono. W miejscu, gdzie nast??pi??o wy- 
kolejenie, 2 m. szyn by??o rozlu??nionych. lam 
dosz??o do katastrofy. Siedm wagon??w uderzy??o 
o siebie i wywr??ciwszy si??, nakry??y si??' sob?? 
wzajem A lokomotywa, ju?? bez szyn, pop??dzi- 
??a 150 m. dalej i tam dopiero osun????a si?? po na- 
sypie w d????, gdzie ro??nie ma??y lasek. 
W??r??d ciemno??ci nocnych rozleg??y .si?? roz- 
paczliwe wo??ania o pomoc. Wagon sypialny 
dosta?? si?? na przednie dwa wagony i rrzygni??tl 
ie. Znajdowa??o si?? tam najwi??cej podr????nych 
Stamt??d wydobyto te?? najwi??cej trup??w i ci????- 
ko rannych. 
W pierwszych kilkunastu minutach akcja 
ratunkowa by??a bardzo utrudniona. Pracowano 
po ciemku. Potem zbiegli si?? ludzie, mieszka- 
j ??cy w pobli??u. Jedni przynie??li z sob?? ??wiece 
inni lampy i, jak kto m??g??. zabra?? ;i?? do ra- 
towania ofiar. Nie by??o to ??a tw?? rzecz??. Ofiary 
te znaj dowa??y si?? w st??oczonych jakby na ster- 
t?? wagonach. Dopiero kiedy o trzeciej nad ra- 
nem przyby??y z pobliskich stacyj poci??gi ra- 


townicze, robota szta ju?? ra??niej P"zy ??wietle 
g ?? s t o ustawionych pochodni. 
Z najwi??kszym wysi??kiem pracuj??c przy po- 
mocy kilof??w i siekier wywlekam z ped wago. 
n??w ofiary W jakim?? przedziale' siedza??a cu- 
dem ocalona matka z niemowl??ciem w ramio 
nach. a obok le??a??y cztery trupy. 
Akcja ral.unkow'a do 9-tej riao da??a w wy- 
niku tyle, ??e z pod gruz??w wydobyto 12 os??b 
zabitych. W dalszych godzinach, gdy odwalono 
szcz??tki wagon??w przy pomocy specjalnych 
aparat??w, wydobyto jeszcze siedm trup??w. 
Razem liczba ofiar w zabitych wynosi os??b 
dziewi??tna??cie. S?? mi??dzy nimi maszynista, 
prowadz??cy poci??g, palacz i dw??ch jeszcze 
funkcjonarjuszy kolejowych. 
Rannych jest 23 os??b. 
TylkP dzi??ki temu, ??e poci??g jecha?? ma??o 
obsadzony, nie by??o wi??cej ofiar. 
W??r??d fachowc??w wyrobiono sobie opinj??. 
??e nie mo??e tu by?? mowy o zamachu. O godz 
10 min. 55 w nocy przejecha?? t?? drog?? poci??g 
Berlin - Amsterdam bez wypadku, a zatem 
mieliby zamachowcy tylko 15 minut czasu, aby 
rozlu??ni?? szyny. Fachowcom wydaje si?? to 
niemo??liwe, aby za kwadrans kilku nawet ludzi 
mog??o wykona?? t?? robot??. Nie by?? to tak??e 
zamach w celu rabunkowym, poniewa?? nie za- 
meldowano o kradzie??y po katastrofie. 
A jednak w??adze kolejowe trwaj?? przy swo- 
iem twierdzeniu, ??e ma s i ?? do czynienia z za- 
machem, cho?? trudno odgadn???? motywy, jakie 
wchodzi-y tu w gr??. 
??ledztwo prowadzone w tym kierunku, za- 
pewne wy??wietli t?? taj emnic??. Opinja w ca- 
??ych Niemczech domaga si?? tego energicznie. 
?? a d n a bowiem z katastrof kolej owych, jakich 
tyle przecie?? by??o w ostatnich czasach, nie 
wstrz??sn????a tak bardzo opinja publiczn??, jak 
katastrofa na przestrzeni Leiferde i Lehrte. 


Nr. 197 


Z Pomorza. 


- " S o k????" w ?? a l n i e (pow. T u c h o l a) 
zosta?? ??wie??o za??o??ony i liczy ju?? 72 
cz??onk??w. Poniewa?? ludno???? w mIeJscu 
jest niezamo??na, wi??c nowemu gniazdu 
nie mo??e da?? nale??ytej pomccy. zw??asz- 
cza materjalnej. Dla tego prosi ono usil- 
nie za naszem po??rednictwem gniazda 
zamo??niej sze i ludzi dobrej woli, aby 
m u przyszli z p o m o c ??. P o ?? ?? d a n e s*?? 
bardzo sprz??ty gimnastyczne, cho??by sta- 
re, oraz ksi????ki dla m??odzie??y, ??piew* 
niki i t. d. 
Wszelkie pisma w tej sprawi?? adre- 
sowa?? nale??y do prezesa gniazda  
p. Schulza. 


Toru??. 


Zas??ab??a w ko??ciele N. M. Panny w ub. nie- 
dziel?? mieszkanka Mokrego Julja Szulc, lat  
Po otrzymaniu pierwszej pomocy lekarskiej, 
odwieziono chor?? do jej w??asnego mieszkania 
przy ul. Ogrodowej. i 
Ofiar?? lekkomy??lnego strzelania noc?? w tut. 
parku miejskim sta?? si?? w ub. sobot?? p. Witold 
Fruzi??ski. Wymieniony przechodz??c jedn?? z 
alei parkowych o p????nocy, otrzyma?? postrza?? 
kul?? rewolwerow?? w praw?? nog?? Policja jest 
ju?? na tropie niefortunnego strzelca, 
Kaprysy pogody. W ub. niedziel?? kr??tko po 
po??udniu przesz??a nad m'astem chmura, z kt??- 
rej popada?? razem z deszczem zamiast gradu 
??nieg. Osobliwemu zjawisku w tak wczesnej 
porze roku towarzyszy??a burza z grzmotem i 
b??yskawic??. 
Krwawa walka na no??e. W nocy na niedzio. 
l?? o p????nocy powsta??a b??jka w jednej.z mniej- 
szych restauracyj w dzielnicy w pobli??u dwor- 
ca miejskiego. Wynikiem tych krwawych za- 
pas??w by??o tak znaczne poranienie jednego i 
uczestnik??w nocnej pijatyki, ??e musia?? uda?? si?? 
natychmiast pod opiek?? lekarsk??. 
Sprawcy morderstwa pod k????czem. W ub 
tygodniu dokonano morderstwa w Brzozin 
miej scowo??ci oddalonej oko??o 6 kim od Torunia 
kt??rego ofiar?? stali si?? dwaj bracia Jan i J??zef 
Waliscy. Policja toru??ska ju?? tego samego 
dnia przyaresztowa??a jako podejrzanych o do- 
konanie tego czynu mieszka??c??w tej samej 
wsi niejakich Kleina Stanis??awa i Buczy??skie 
go Tomasza. Aresztowani przyznali si?? do 
czynu. Obecnie przyaresztowano rybaka z.Sil- 
na Wilmanowicza i so??tysa z Brzozy Kreminga 
jako pod??egaczy. Pod??o??em pope??nionej zbro-?? 
dni s?? porachunki osobiste. 


Grudzi??dz. 
Osobiste. Na ostatniem tajnem posiedzeniu 
Rady Miejskiej uchwalono do??ywotne ustalenie 
miejskiego budownjcz p. Sto??owskiego. Komi- 
sarz wydzia??u kryminalno-politycznego p. Kauss 
mianowany zosta?? komendantem policji we 
Wejherowie; p. Kauss, rodowity Wielkopolanin, 
potrafi?? sobie zj edna?? og??lno zaufanie spo??em 
cze??stwa w Grudzi??dzu. 
Znamienny proces. Przed Izb?? Karn?? Sadu 
Okr??gowego w Grudzi??dzu toczy?? si?? dnia 23-go 
bm proces przeciw ks. Brunonowi Schultzowi, 
proboszczowi w Lignowach pod Gniewem. Akt 
oskar??enia zarzuca ks. Sun. an typ a?? s twow ?? 
dzia??alno????, a mianowicie znies??awianie pa??st- 
wa polskiego i wojska z ambony. Oskar??ony 
ksi??dz, pochodz??cy z Kosznajderji, jest starcem, 
licz??cym 64 lat ??ycia. Po odczytaniu aktu 
oskar??enia ks. Sch nagle zesAab??. wskutek cze- 
go przywo??ano lekarza powiatowego dr La- 
chowskiego kt??ry stwierdzi?? nerwowe os??abie- 
nie serca. Po kr??tkiej naradzie s??d rozpraw?? 
przerwa?? ze wzgl??d u na mo??liwo???? dalszych 
komplikacji iakieby os??abienie ??atwo wywo??a?? 
mog??o. Rozprawa zosta??a r??wnocze??nie odro- 
czona. Oskar??onego broni?? by??y senator adw 
Szychowski. 


Che??mno. 


Nap??yw przyi??dliych dawa?? si?? zauwa??y?? 
w Che??mnie w ostatnich dniach w zwi??zku 
z przeniesieniem korpusu kadet??w nr. 2 z Modli, 
na Na oko??o 10 wakans??w do 4 i 5 klasy zg??o- 
si??o si?? do 250 kandydat??w. Dotychczas w??r??d 
560 wychowank??w korpusu niema ani jednego 
??yda. Wielki nap??yw reflektant??w t??omaczy 
si?? dogodnemi warunkami utrzymania i nauki 
w korpusie, kt??re wraz z mieszkaniem, wy??y- 
wieniem, ksi????kami i opiek?? wynosi 75 z??otye* 
N ag??y zgon. W ??rod?? rankiem zmar?? w??r??d 
niezwyk??ych okoliczno??ci rysownik tutejszego 
Pa??stwowego Urz??du Budownictwa Naziemne- 
go." p. B o l e s ?? a w P . o s z y ?? s k i. o s i e r a c aj ?? c m ?? o d ?? 
zon?? z dzieckiem. M??ody ten urz??dnik o kwit- 
n??cym wygl??dzie i zdrowiu nagle w przeddzie?? 
w po??udnie poczu?? si?? niedobrze, skar????c si?? 
na silne b??le w ??o????dku. Wezwani lekarze po 
zastosowaniu zastrzyk??w podsk??rnych uspo- 
koili rodzin??, i?? choroba nie jest gro??n??, mimo 
to, po ca??odziennych cierpieniach, o godz. 7 rano 
chory skona?? w samochodzie podpzas przewo- 
??enia go do lecznicy, ??p. Ptoszy??ski, jako cz??o- 
wiek obowi??zkowy j sympatyczny, pozostawia 
po sobie serdeczny ??al, 


SARNOWO. (Po??ar). Dn. 20 bm! w Sarno- 
wie powsta?? po??ar' u Fr. Ryznera, Sp??on????y: 
chlew, wozownia i kilkana??cie woz??w owsa. 


LIN??WlEC . (Do??ynki). Kolo Rolnicze L i- 
liowiec - Starogard urz??dza dnia 29 bm. do< 
??ynki. Zbi??rka przy szosie w LapisaewIe.
		

/Image00425.djvu

			Gaw??dy 
tygodniowe 


No, tedy niedziela znowu, miny??a, a 
ciep??a nie wida??, ino pogoda jestaj pa- 
skudna, ze aze strach. Jedyn dzi?? to tak 
dyszcz pada??, a wiater wy??, ??e sic boje- 
lim z mojum starum naszego psa Kru- 
czka wypu??ci?? na ulice, coby mu wichu- 
ra ??ba nie urwa??a, bo jakibyto by?? pies, 
chtornyby ni mia?? ??ba? 


U nas we Gda??sku to zawsze jakie?? 
zjazdy nimiecjde sie odbywajum, a tyle 
jestaj tych r????no??ci, ??e co sie obejrzysz, 
to s??yszych, ??e jestaj wszystko na jedno 
kopyto; "Deutsch??ancl iiber allcs". Tedy 
wmawIaJum Gda??skowi murarze, ku- 
mim arze i insze arze, ??e un jestaj nimie- 
cki. Tutejszym to ju?? brak??o tchu, coby 
tak wmawiali mu te nimczyzne, tedy 
przyi??d??ajum Nimcy, a prawium, ??e 
wszystko jestaj tu kern dojcz, asie scho- 
dzum przy piwie, brzuchy rozdymajum, 
a chwalum po pijanyriiu swojum kultu- 
nad cht??rnum lepszy kultury podob- 
no nie da w ca??kim ??wiecie. 


Tera sic sposobmm Nimce do wiel- 
kiego festu, bo to jestaj siedymset pi??- 
dziesiunt lat,'jak za??o??yli szycenferajn 
we Gda??sku, a bez tyn czas nastrzylali 
wincy, jak na ostatni wojnie. No, tedy 
od rana do wieczora jestaj we Gda??sku 
takie strzylanie, ??e a?? uszy puchnum. 
Kole dworca kolejowego budujum wiel- 
kum drabin??, czy co inszego, bo na po- 
czuntku to ja se my??la??, ??e to jestaj ar- 
ka Noego, cht??rny ucika?? na ni od poto- 
pu. Fest niby sie ma zaczyna?? jutro w 
niedziele, a na drugurn niedziele przvj a- 
dum znowu piwosze z Nimc??w, cht??rne 
ju?? zam??wili we Gda??sku du??o piwa i 
se dali da?? gwarancyjum, ??e piwa nie 
braknie. Jak gazyty nimieckie piszum, 
to te, co tu bedum obraduwali na dru- 
gurn niedziele, wypili bez ca??ki cz as, jak 
ich ferajn Istnieje, wincy piwa, jak wo- 
dy jestaj w naszym Ba??tyku. 
Nasze redaktory z ca??k;ego Pomorza 
powiedzieli se, ??e jak jestaj wolno Nim- 
cum we Gda??sku zjazdy robi??, to b??dzie 
ty?? wolno i im, tedy na sobole, czwarty- 
go wrze??nia ma tu by?? wielki zjazd re- 
daktor??w polskich z Pomorza i ze Gda??- 
ska, a potym to wszyscy bedum ??glun- 
dali stocznie gda??skum, cht??rnum im 
Pozwoli?? obaczy?? generalny derektor 
Pan profesor Noe. Ze stoczni pojadum 
bez ca??ki port i do Gdyni, coby obaczy?? 
znowu nasz port, cht??rny jestaj bardzo 
ciekawie buduwany, bo sie naprz??d bu- 
duje port, a nima rzeczy najpirszy, niby 
takiego wa??u, chtornyby zatrzyma?? falo. 
Bez to ty?? wszystek piasek i to, co siu 
Y- portu wywozi dali na morze, leci zno- 
vf u do portu i tak dooko??a Wojtek. 
We ??rod?? poszed ja na wiec od robot- 
nik??w naszych. WTaz se ja w kunt, fajf.- 
ke zapali??, a czeka??, co to b??dzie. Oraz 
wyszed?? pose?? p. dokt??r Moczy??ski, 
cht??rny m??wi?? ??adnie o Pi??sudskim, jak 
Pousuwa?? r????nych ludzie niedobrych od 
koryta rzundowego i chwali?? rzund no- 
"wy, bo tera jestaj porzundek w Polsce, 
a zloty poszed w g??re i zagranica do Pol- 
ski ma zaufanie. Prawda to jestaj ??win- 
ia, bo sie w Polsce du??o przemini??o na 
lepsze. Potym tyn pan dokt??r powiada?? 
*e polskie pos??owie w gda??skim folksta- 
gu bedum g??osuwali, coby urzyndnikum 
bor, ansku poobcina?? ich wysokie po- 
yt c h t ?? r n c ino bide robium u nas i 
n I m 1 p o. d a t k i sum wysokie. Tedy po 
/\ w fi v , a c ?? a ?? P a n adwokat Langowski 
ie S I p r a v v d e, ??e w u G d a ?? s ku part y- 


nieszczy??SieAAlr ' 
heH V A * a d a II ?? 7 C 
wie ,. 


1,0 


tO 
, 


A 


POlskie p os??o- 


gadali dycht fajnie. 


Po nich ale wystumpi?? sekrytarz od 
Ziednczynia pan Leadzion. cht??rny. po- 


"Gazeta Gda??ska" - "Echo Gda??skie", sobota, dnia 28 sierpnia 1926 roku. 


wiada, ??e partyja robotnicza narodowa 
jestaj we Gda??sku potrzebna i by?? musi 
bo robotnik nie jestaj tu szanuwany od 
inszych Polak??w. Niby to by??o tak po- 
wiedziane, jak ni przypiu??, ni przy??ata??, 
bo co to jedno ma do drugiego. Przecie 
we Gda??sku nikt z Polak??w na robotni- 
ka nie .szkaluje, a ??e si?? ta znajdzie 
jaki mundra??a, to un na pewno robotni- 
ka nie zna. Potem pan Lendzion powia- 
da??, jak to sie we Gda??sku robotnika 
nie podpira. ino sie na kolei i we firmach 
r????nych daje prace Nimcum a robotnika 
polskiego sie ruguje. Gorzka to jestaj 
prawda i ka??dy racyjum przyzna?? ro- 
botnikowi polskimu musi. Potym po- 
wiada?? pan Lendzion, ??e nasza gazy ta 
jestaj niedobra, bo nie wszystko przyj- 
muje, co robotnika polskiego dotyczy i 
jak nie w??iun wymachiwa?? na wszyst- 
kie sruny, a grozi??, tom chcia?? wli???? w 
kozi r??g ze strachu, ino, ??e takiego rogu 
na sali nie by??o. No, tedy nie by??o nic 
do zrobinia, inom osta??, a fajfke mojum 
pali?? i dali s??ucha??. Uradzi?? se ja z dru- 
hami napisa?? tyn list, bo to jestaj nie- 
prawda, co o gazycie m??wi?? pan Len- 
dzion i se my??l??, ??e by by??o, lepi, coby 
un by?? troch?? spokojniejszy, bo takie za- 
wsze podburzanie celu nima. Bobotnik 
polski o gazycie tak napewno nie my??li, 
ino pan Lendzion, cht??rny ma bez paro 
set guidyn??w, jako sekrytarz, a jego je- 
dyn i drugi druh, co odgrywajum rolo, 
niby re??yser??w. Tedy gada?? jeszcze ta- 
ki czarny, co ma wunsy d??ugie i kotlety, 
a szkaluwa??. ??e mi a?? ze strachu gynsia 
skora wylaz??a, my??l?? sa ale: To?? szka- 
luj sobie, i????ocly c z?? o wi e ku, szkaluj, ja 
ci ta ale przebaczam, bo?? jestaj jeszcze 
dycht m??ody i nie wiesz, co gadasz. Nie 
by??oby to lepi, coby?? wziun elemyntarz, 
a sie u czy??, to b y?? m i a?? z tego po??ytek, 
a tak to ino sie rozdzirasz i chcesz, ?? e b y 
ci sie wszystkie ludzie k??aniali, bo se 
my??Msz. ??e?? ty jestaj wielki obru??ca ro- 
botnika i do folkstagu wliziesz, a na stol- 
cu poselskim b??dziesz siedzia??. 
No, widzicie, Druhowie, tak u nas 
we Gda??sku jedno???? Polak??w wyjrzy. 
Z jedny struny prawda by??a muwiuna. 
??e sie robotnikowi polskimu krzywda 
dzieje i' trzeba nad tym radzi??, z drugi 
sruny ale robi sie gwa??t wielki, ??e sie 
tymu, czy tamtymu panu, co obru??ce 
robotnika udaje, nie k?? a n i aj u m wszyst- 
kie Polaki we Gda??sku. 
E, lepi o tym nie pisa??, ,bo to jestaj 
wstyd, ??eby my sie tak k????cili, kiedy nie 
jestaj tego potrzeba. Tedy ku??cze i do- 
widzynia, Druhowie. 
Wasz Pioter Gadniski. 


Marka ??wiatowa 
r??czy za 
pierwszorz??dne 
jako??ci 


(G445 


Gda??sk, dnia 28 sierpnia 1926 r, 
KALENDARZYK. 


Dzi??, w sobot??, Augustyna. 
Jutro, w niedziel??, Jana Chrz. ??ci??cie; Sab. 
Wsch??d s??o??ca o 5.04. 
Zach??d s??o??ca o 6.57, 
KALENDARZ HISTORYCZNY. 


Sierpie??. 
28. Ustanowienie' s??du wojennego przez Ko- 
??ciuszk?? dla spraw politycznych pod kierownictwem 
Zaj ??czka 1794. 


TM 


Dy??ury nocne aptek w czaSIe od 21-go do 26- 
sierpnta w Gda??sku: 
1. Langgarten-Apolhcke, Langgarten 106. 
2. Marien-Apothcke, HI. Geistgasse 25. 
3. Apotheke zur Altstadt, Holzmarkt 1, 
4. Adler Apotheke IV, Darom 4. 


We Wrzeszczu: 
Hohenzollern-Apotheke, Hauptstrasse 48. 


WIDOWISKA W GDA??SKU. 
- Kabaret "Reichshoi-Palast". Program mi??dzy- 
narodo.wy' do rana 4-tej. Wyst??py baletu i inne a- 
trakcje, ta??ce tow. - W st??p wc lny. 
Kabaret w Datiziger Hol. Wyst??py berli??- 
skich artyst??w. Film i kabaret. 


Z ekranu. Kino U. 
JUZ od pi??tku fIlm p. t; 
no??ci'. 


T. Lichtspiele wy??wietla 
.Droga do si??y i pi??k- 


"Filmpalast" we Wrzeszczu wy??wietla do czwar- 
tku ,Noce nad Nilem" oraz "Cuda puszczy". 


Czytelnia i sekretariat Zwn??zkn Pracownik??w 
Kupieckich, Langgarten 80 a otwarta jest co- 
dziennie /\ godz 9 ran c do 9 wiecz. 
Biblioteka Towarzystwa Czytelni Lndowycb, 
mieszcz??ca Vr?y Hundegasse 96. otwarta 
'est v\ sierpniu br w ??rody i soboty od godziny 
3---5 po po?? i wypo??ycza ksi????ki na warunkach 
dotychczasowych, 
Bibljoteka Pracownik??w Kolejowych Im 
Henryka Sienkiewicza w Dyrekcji Kniei Pa??st 
wowych w Gda??sku Wydaje si?? ksi????ki tylk' 
ka??dego wtorku od.g<>dz 14.30 i fc> jedynie dla 
pracownik??w i urz??dnik??w kolejowych. 
Biblioteka akademicka we Wrzeszczu otwar 
ta codziennie. 


Bibljoteka Tow. Polek w Nowymporcie 
wypo??ycza obernie ksi????ki cc ??rod?? od godzny 
7 do 8 wiecz. w b koszarach w biurze Urz??du 
Emigracyj nego, na parterze. 


- W sprawie sanacji finans??w gda??skich i po- 
??yczki zagraniczne. Na podstawie artyku??u 19 kon- 
stytucji gda??skiej, pos??owie Rahn i dr. Bhvier w 
imieniu frakcji, stawili pod odresem senatu wielkie 
zapytanie: a) z czyjego polecenia zaj mowa??a si?? ko- 
misja, finansowa Ligi Narod??w po??o??eniem finanso- 
wem Wolnego Miasta; b) je??eli polecenie to wysz??o 
od senatu, to jakich informacyj udzieli?? senat komi- 
sji finansowej? - Iterpelanci zapytuj ?? dalej, czy 
senat jest got??w przed??o??y?? sejmowi wszystkie me- 
morja??y, dotycz??ce tej sprawy. Dalej zapytuj?? inter- 
pelanci senat gda??ski, jakie ??rodki zaleca kojnisja 
finansowa Ligi Narod??w do uzdrowienia finans??w 
Wolnego Miasta. Wreszcie staraj?? si?? interpelanci 
dowiedzie??, co zamierza senat poczyni??, aby etat 
utrzyma?? w r??wnowadze, gdy?? zachodzi obawa, ??e 
w zimie rochody b??d?? wi??ksze, ani??eli dochody. 
_Senat odpowiada?? na ma??e zapytanie w 
snrawie popierania rolnik??w, jak nast??puje: 
Senat wie o tern, ??e rolnicy ucierpieli bardzo 
wskutek ci??g??ych deszcz??w w maju i czerwcu, 
a przedewszy.stkiem rolnicy? powiatu Gda??skie 
Niziny. Pomoc ze strony senatu mo??na przy 
obecnym stanie finansowym udziela?? jedynie 
niekt??rym i to przez u??atwienie w p??acie podat- 
k??w.' /\ 


- Dzier??awcy domen nie. uzyskaj?? pomot) fi- 
nansowej senatu. Na ma??e zapytanie posi??w nacjo- 
nalistycznych w sprawie udzielenia kredyt??w dzier- 
??awcom domen w Wolnem Mie??cie, odpowiedzia?? 
senat, ??e jest poinformowany o ci????kiem po??o??eniu 
rolnik??w z powodu nieurodzaju, zw??aszcza w po- 
wiecie Wielkie ??u??awy, ale zasoby pieni????ne Wod- 
nego Miasta s?? tak nik??e, ??e nie pozwalaj ?? zmniej- 
szenia czynsz??w dzier??awy domen, ani te?? udziele- 
nia kredyt??w. Senat postanowi?? tylko w wypad 
kach wyj??tkowych okaza?? dzier??awcom pomoc w 
ten spos??b ??e u??atwi im sp??at?? podatk??w. 
- Roz??am w niemieckiej partji liberalne). Na 
ko??cu posiedzenia onegdajszego. na kt??rem dosz??o 
do burzliwych scen z powodu dyskusji nad ustaw?? 
o redukcji pobor??w urz??dniczych, odebra?? przewod- 
nicz??cy niemieckiej frakcji libeialncj pismo tre??ci 
nast??puj??cej: "Ni??ej podpisani pos??owie maj?? za- 
szczyt donie???? frakcji, ??e nie mog?? si?? dalej udzie- 
la?? koalicji rz??dowej i bra?? na siebie odpowiedzial- 
no??ci za polityk??, uprawian?? przez part je koalicyjne, 
poniewa?? wi??kszo???? frakcji niem.-liber, rozstrzy- 
gn????a przeciwnie, przeto jeste??my zniewoleni z 
frakcji wyst??pi??. Dr. Eppich, Forster, Hennkc, Ro- 
bert Schmidt, Schiilke". Wymienieni pos??owie S,?? 
urz??dnikami senackimi i nic godz?? si?? na obni??enie 
pobor??w urz??dniczych. Wobec wyst??pienia ich z 
frakcji niem.-liber., wi??kszo???? koalicji w sejmie sta- 
??a si?? bardzo problematyczn??, wobec czego prze- 
prowadzenie powy??szej ustawy jest bardzo zale??ne 
od stanowiska, jakie zajmie ko??o polskie w sejmie 
gda??skim. 


- O dzia??alno???? urz??du mieszkaniowego. Nie- 
miecko-gda??ska part ja ludowa stawi??a wniosek, do- 
magaj??cy Jc publicznego wyk??adania list urz??du 
mieszkaniowego, aby mo??na kontrolowa??, w jaki 
spos??b urz??d mieszkaniowy przydziela wolne mie- 
szkania i czy panuje pod tym wzgl??dem sprawiedli- 
wo????. Wniosek odes??any zosta?? do komisji mieszka- 
niowej. 


- O kontrol?? bezrobotnych. Sejm gda??ski przy- 
j???? wniosek partji komunistycznej, wed'ug kt??rego 
bezrobotni b??d?? tylko raz dziennie stawiali si?? do 
kontroli w urz??dach po??rednictwa pracy. 
- N owe prawo o wypowiadaniu nracy biurali- 
stom i t. p. Do sejmu gda??skiego wp??yn???? wniosek 
kilkunastu p o s????w, domagaj ??cy si?? zatwierdzenia 
opracowanej przez n"ch ustawy, dotycz??cej wypo- 
wiadania pracy biuralistom i t. p., zatrudnionym w 
r????nego rodzaju przedsi??biorstwach. Wed??ug tej u- 
stawy, przedsi??biorca, zatrudniaj??cy np. 2 praco- 
wnik??w, niezale??nie od zatrudnianej liczby uczni??w, 
mo??e pracownikowi wypowiedzie?? posad??, je??eli on 
pracuje w przedsi??biorstwie 5 lat, tvlko "3 miesi??ce, 
naprz??d, przed ko??cem kwarta??u kalendarzowego, 
je??eli z a ?? pracownik zatrudniony jest w Armie przez 
8 lat. wypowiedzenie mo??e nast??pi?? jedynie na/\ 4 
miesi??ce nnnrz??d. Po 10 latach pracy - na 5 mie- 
si??cy, po J2 latach pracy - I??> 6 miesi??cy naprz??d 
Nad ustaw?? t?? obradowa?? b??dzie sejm i wprowa- 
dzenie jej w ??ycie zale??ne b??dzie od stanowiska, 
jaKie sejm zajmie. 
- Przeciwko konsumom urz??dnicrym. Pose?? 
Bahl z niem.-gda??skiej nartji ludowej stawi?? wnio- 
sek, aby skasowa?? w Weinera Mie??cie wsystkie 
konsumy urz??dnik??w, poniewa?? zagra??aj?? one by- 
towi kupiectwa. Wniosek odes??ano do komisji gos- 
podarczej sejmu. 


Str. 5. 


- Renowacj a zewn??trzna ko??cio??a pod w* 
zwaniem ??w- J??zefa przy dworcu. Po /\ p r 0- 
wadzeniu renowacji wewn??trznej. 10/\'" ,,/\ * r 
obecnie ustawienie rusztowa?? zewn??trz ". O*CI 
??a i to od strony po??udniowej. Podcaia JVI'M 
prac zostanie r??wnie?? urz??dzone, wej??cie do s??- 
mego ko??cio??a z Weissm??nc1)cnkirchenga&.????i 
kt??rega potrzeba okaza??a si?? ju?? dawno. ( 


- Budowa schroniska dla kalek. W Sidlicacfv 
przy ulicy Weinbergstrasse 51 rozpocz??to przed 
kilku' tygodniami budow?? wielkiego gmachu, w kt??- 
rym ma by?? urz??dzone schronisko dla kalek- .Ju* /\ 
roku 1923 rozpocz??to zbieranie datk??w u ofiarnyc?? 
mieszka??c??w na len cel. 


- Otwarcie uzdrowiska dla dzieci w BSlkau. 
Wtych dniach odby??o si?? otwarcie oficjalne nowego 
uzdrowiska dla dzieci w B??lkau. Przyby??o na po- 
??wi??cenie kilku senator??w z dr. Sahmcm na czele. 
Przewodnicz??ca gda??skiego czerwonego krzy??a 
dzi??kowa??a wszystkim tym, kt??rzy przyczynili si?? 
do uko??czenia tego dzie??a i prosi??a o dalsze po- 
parcie. 
- Gda??ska stacja nadawcza. .Jak ju?? kilkakrot* 
nic donosili??my, urz??dzona zostanie w Gda??sku 
stacja radjowa w gmachu pocztowym przy Hunde- 
gasse. Biuro gda??skiej stacji iskrowej znajduje si?? 
przy Ankerschmiedegasse 11. Wszystkie urz??dy 
pocztowe przyjmuj?? ju?? teraz zameldowania. Op??aty 
wynosi?? b??d?? miesi??cznie 2,50 Stacja gda??ska umo- 
??liwia mieszka??com a?? do odleg??o??ci 20 kim. s??u- 
chania koncert??w i t. p. za pomoc?? tanich aparat??w. 
Gda??ska stacja radjowa pracowa?? b??dzie n?? 
fali 272,7. 
- Uwolnieni w sprawie nadu??y?? w kasie 
eliwskiej. Z powodu znanych nadu??y?? w kasie 
oszcz??dno??ciowej w Oliwie, wydal s??d zarz??- 
dzenie, zwalniaj ??ce natychmiast, bez prawa do 
jakiegokolwiek odszkodwania skarbnika tej in- 
stytucji Ilagenera. Zwolniony zosta?? te?? bur- 
mistrz dr. Creutzburg. kt??remu jednak .przy* 
znano emerytur?? na przeci??g lat pi??ciu. 


Zebranie stowarzyszenia mieszka??c??w W 
W estlich-N euiahr, kt??re si?? odby??o kilka dni temu 
obradowa??o g????wnie nad sprawami komunalnenn- 
mi??dzy innemi ??alono si?? na niedostateczne o??wiet- 
lenie na niekt??rych ulicach, jak r??wnie?? na zanie- 
czyszczenie ich. Po za??atwieniu kilku drobnych 
spraw, postanowiono, zwr??ci?? si?? z u??aleniem do' 
senatu gda??skiego. 
- Jubileusz "OSwiaty" w Sidlicach. W dnin 
5 wrze??nia br najstarsze polsko-katoljckie Tow. 
Ludowe , O??wiata," w Sidlicach obchodzi pod- 
nios???? uroczysto???? 30-lecia swego istnienia. 
Dla Polak??w przedmie??cia Sidlice jest chwila 
ta tem wi??cej wznios????, ??e przypomina ca??e 
pasmo walk i trud??w, podejmowanych wirnie 
obrony j??zyka i duszy polskiej. To te?? komitet 
organizacyjny uroczysto??ci dok'ada wszelkick 
stara??, by obch??d stan???? na wysokim i odpo- 
wiednim poziomie i zaprasza na?? ca???? Po??onje 
gda??sk??, a??eby wsp??lnie uczci?? i mile przep??- 
dzi?? te chwile, a??eby wsp??lnie'zadokumentowa?? 
przywi??zanie i wierno???? drogiej Ojczyzny nal 
szej. 
Uroczysto???? rozpocznie si?? Msz?? ??w. o godz- 
8 rano w ko??ciele ??w. Franciszka w Sidlicach ----??. 
Emaus, podczas kt??rej pienia religijne wykona 
Tow. ??piewu ,Harmonja" w Sidlicach. Oko- 
liczno??ciowo kazanie zostanie wyg??oszone po 
nabo??e??stwie. 
Obch??d popo??udniowy rozpocznie si?? oSo/\. 
5-cj w salach Cafe .Dera" (Karthauserstrasse) 
i sikada?? si?? b??dzie 'zasadniczo z trzech cz????ci- 
Cz?????? pierwsz??, wype??ni?? przem??wienia oko- 
liczno??ciowe prezesa Tow. "O??wiata" p. Ke'; 
linga, i p. Dr. Kubacza oraz sk??adanie ??ycze?? 
przez zwi??zki i organizacje polskie Cz?????? dru- 
ga po??wi??cona zostanie polskiej kulturze, s??o- 
wu, pie??ni i humorowi. Na program sk'adaja 
s?? cztery utwory ch??rowe, kt??re zostan?? od??pie- 
wane przez Tow. ??piewu ..Harmonja??, dekla- 
macja kuplet humorystyczny, wykonany przc7: 
grono m??skiej m??odzie??y oraz sztuka ludowa 
w trzech aktach pt. "Pilnuj swego", w wyko- 
naniu miejscowych si?? amatorskich. Tre???? sz ti- 
ki wyj ??ta z polskiego ??ycia wie??niaczego, 
odegianiu bierze udzia?? przesz??o 30 os??b. A 
zako??czenie cz????ci drogiej wyg??osi przem??wie- 
nie prezes Tow. "O??wata ". Cz?????? trzecia onej* 
muje zabaw?? taneczn??. 
Prace przygotowacze sa, w pe??nym 
Komitet czyni wszelkie wysi??ki bv ka??dy uczes - 
nik wyni??s?? z obchodu 'aknajmilAze wra??eni 
- Protest urz??dnik??w. Zwi??zek urz??dnik??w 
gda??skich zwo??a?? na dzisiaj przedpo??udniem wielkie 
zebranie w hali targ??w gda??skich, aby protestowa?? 
przeciw redukcji pobor??w. 
- Kryj??wka z??odziejska w ??r??dmie??ciu. Tu?? cfl 
d??u??szego czasu tropi??a policja kryminalni &*aj** 
z??odziejsk??, kt??ra dopu??ci??a si?? w CdA	
			

/Image00426.djvu

			Str. 


-.Kabaret "Reichshoi-Palast", naprzeni *r dwor- 
\ca g????wnego, po gruntownem odrestaurowaniu j 
(przebudowie lokalu, otwiera zn??w swe podwoje z 
j dniem l wrze??nia. Bywalcy tego kabaretu przyj- 
m?? niezawodnie wiadomo???? t?? z zadowoleniem, 
I zw??aszcza, ??e dyrekcja kabaretu stara??a si?? zwsze 
?? .utrzyma?? wszystkie produkcje na wysokim poziomie 
( artystycznym. 


- Nieszcz????cie motocyklowe. W tych dniach u- 
dali si?? 3 urz??dnicy rewizyjni urz??du podatkowego 
na 2 motocyklach do Tychn??w celem za??atwienia 
pewnych spraw. Potem udali si?? w dalsz?? drog?? do 
Jungfer. Urz??dnik Zube, kt??ry jecha?? jako pierwszy 
i zna?? drogi, uleg?? nieszcz????liwemu wypadkowi." Wj e- 
icha?? on na drzewo i rzucony zosta?? nast??pnie na 
ipole. Zosta?? on ci????ko raniony i w stanie bardzo 
gro??nym przewieziono go do lecznicy. 


* - Napad rabunkowy. W tych dniach przyjecha?? 
Ido Gda??ska bezrobotny krawiec, obywatel polski 
,Eimil Purzel z Bydgoszczy, celem wyszukania sobie 
?? pracy. W poci??gu od Tczewa towarzyszy?? Purzelowi 
i jaki?? m??ody cz??owiek niewiadomego nazwiska, kt??ry 
;po przybyciu do Gda??ska poszukiwa?? wsp??lnie z nim 
noclegu, a poniewa?? by??a ju?? p????na pora, wi??c noc- 
legu nie znale??li i nieznajomy zaproponowa?? Purze- 
lowi, aby przenocowali na ??awce, na co te?? P. zgo- 
dzi?? si?? bez zastrze??e??. Gdy Purcel zasn???? twardo, 
nieznajomy zada?? mu kilka ci????kich obra??e?? na g??o- 
wie, wskutek czego P. straci?? przytomno????, a gdy 
?? si?? rano przebudzi??, by?? tak os??abiony, ??e zasn???? 
zn??w na 2 godziny. Wreszcie odzyska?? przytomno???? 
i zauwa??y??, ??e przygodny towarzysz, b??d??cy widocz- 
nie bandyt??, zrani?? go ci????ko, oraz zabra?? mu w iliz- 
k??, dokumenty i 43 z??ote got??wk??. Nieszcz????liwego 
odnie??li przechodnie do najbli??szego posterunku po 
licyjnego, sk??d zosta?? przewieziony do lecznicy, 
gdzie lekarze stwierdzili zagra??aj ??ce ??yciu ci????kie 
,rany na g??owie. Policja wszcz????a niezw??ocznie do- 
chodzenia i ustali??a, ??e rabu?? podj???? za skradzionym 
kwitem baga??owym z dworca kolejowego w Gdi??- 
(sku jedn?? walizk?? Purzela. Dalsze dochodzenia usta- 
,li??y, ??e bandyd?? jest niejaki Kowalski, licz??cy lat 
120 i pochodzi z Torunia. Kowalski ubrany by?? w 
p??aszcz kroju szwedzkiego, szary kapelusz mi??kki, 
spodnie czarne i szare trzewiki sznurowano. N a r??- 
ce za?? i na dolnej wardze nosi ??lady poparzenia. 
Policj a prowadzi energiczne dochodzenia i jest na- 
dzieja, ??e ??otr wkr??tce znajdzie si?? pod kluczem. 


Nak??adem,.ECHA GDA8SK-IEUO" Verla2s2es.ni. b.H 
(Sp????ki Wydawn. z o. p.) w Gda??ska, Staatgrabea 6. 
Dmkiem Drnkaral Bydgoskiej S. A. w Bydgoszczy. 


Z ??ycia 
GDA??SK. 


Totoarzystro. 


Baczno???? K. S. "Geddania"! Dla cz??onk??w sekcji 
pi??ki no??nej odbywa?? si?? b??d?? odt??d w ka??dy pi??- 
tek o godz. 20,30 w hotelu Kontynental wyk??ady te- 
oretyczne. 
O gremjalne i punktualne przybycie wszystkich 
'cz??onk??w uprasza Wydzia?? gier. 
Zebranie Tow. ??w. Jadwigi. We wtorek, dnia 31 
bm. ogodz. 6% wieczorem odb??dzie si?? zebranie 
Tow. M??odzie??y ??e??skiej "??w. Jadwigi" w szwalni 
u Si??str Dominikanek. O liczny udzia?? prosi 
Zarz??d. 
"Moniuszko" Pocz??wszy od wtorku, dnia 31 bm. 
odbywa?? si?? b??d?? lekcje ??piewu regularnie we 
wtorki i pi??tki o godz. 7,30 wieczorem w Domu Pol- 
skim pod dyrygentur?? p. Jachimczaka. Uprasza si?? 
cz??onk??w o punktualne i regularne przybywanie na 
p r??b V _ Zarz??d. 
Zebranie Tow. Polek w Gda??sku odb??dzie 
si?? w poniedzia??ek, 30 bm. o godz. 8 wieczorem 
w Domu Polskim przy Wallgasse 15-16. 
Wyk?? ad wyg??osi p. prof. Gawe?? na temat: 
"Czem jest powietrze dla ludzi, zwierz??t i ro- 
??lin". WobecAbardzo pouczaj ??cego tematu pro- 
simy o jaknajliczniejsze przybycie, cz??onk??w 
oraz go??ci. Zarz??d. 
Baczno???? Sokoli w Gda??ska! Porz??dek ??wi 
Sze??: W pi??tki i wtorki od godz. 7.30 do 9 tej 
dru??yna m??ska; w pi??tku od godz.-6 do 7.30 
m??odzie?? m??ska; we wtorki od godz. 6 do 7.30 
m??odzie?? ??e??ska W sali gimnastycznej przy ul 
Kehrwiedergasse. Czo??eml Naczelnik. 


ST AIIY SZOTLANO. 
"Lira" w Starvm Szotlandz??e ??wiczy 
obecnie w ka??dy poniedzia??ek, od godz 
7.30 wiecz. w sali Freundschaftlichergar- 
ten. W szystkich cz??onk??w czynnych wzy 
warny do punktualnego przybycia na 
pr??by ??piewu, i werbowania nowych 
kandydat??w na ??piewak??w, jak r??w- 
nie?? na cz??onk??w nieczynnych. 
WKZESZCZ. 


Wrzeszcz. Pr??by ??piewa Tow. ??w. Cecylji 
we Wrzeszczu odbywaj ?? si?? co ??rod?? o godz 
7.45 wieczorem w Domu Akademickiem przy 
Heeresanger II a. o punktualne i liczne przy. 
bycie wszystkich cz??onk??w czynnych oraz sym- 
patyk??w ??piewu prosi Zarz??d. 


OLIWA. 


Baczno???? Sokoli w Oliwie. ??wiczenia 
i odbywaj?? si?? regularnie w ka??dy ponie- 
dzia??ek od godz. 8---10 i w czwartek od 6---8 
wiecz. w ??wiczni (TumhaIle) przy Jahn- 
Atrasse. Tam??e puyjmuje si?? rnpisy no- 
wych cz??onk??w. 
Czo??em! Zarz??d. 
Z Towarzystwa Czytelni Lodowych. Pocz?? 
 od dnia 1. sierpnia, br., ksi????ki T. C L. wy. 
pozycza si?? W prywatnem mieszkaniu p. Meyo- 
wej W Oliwie, J nr. 6, 


"Cazeta Gda??ska" _??-i "Echo Gda??skieAsobota, dnia 28 sierpnia 1926 rwu. 


SIDLICE. 


Tow. "O??wiatowe" Sidlice. Zebranie Tow. 
O??wiaty odb??dzie si?? w niedziel??, dnia 29 bm. 
o godz. 4 po po??o w ochronce. Na porz??dku 
dziennym interesuj??cy wyk??ad jednego z pan??w 
akademik??w z Bratniej Pomocy. O liczny u- 
dzia?? prosi Zarz??d. 
Baczno????! Cz??onkowie Tow. ??piewu 
"Harmonja" Sidlice. Po wakacjach pr??- 
by ??piewu odbywa?? si?? b??d?? jak zwykle 
we wtorki i czwartki o godz 8 w ochron- 
ce polskiej. Wobec zbli??aj??cej si?? 30-tej 
rocznicy Tow. O??wiaty, w kt??rej nasze 
towarzystwo ma bra?? czynny udzia?? z 
??piewem w ko??ciele i podczas zabawy, 
proszeni -s?? wszyscy czynni cz??onkowie, 
aby si?? gremjalnie zgromadzili, a??eby 
mo??na utworzy?? ch??r silniejszy jak do- 
tychczas. ?? , Zarz??d. 
Baczno????, Sokoli w Sidlicach! ??wiczenia od 
bywaj?? si?? w ka?? *d?? ??rod??, od godz. 7. wiecz. 
w lokalu p.- Steppuhn. Udzia?? wszystkich dru- 
h??w ??wicz??cych konieczny. Czo??eml Zarz??d. 
NOWYPORT. 
Towarzystwo Polek w Nowymporcie. Stoso- 
wnie do uchwa??y, powzi??tej na zebraniu T -wa w 
dniu lrbm., nast??pne zebranie odb??dzie si?? w dniu 
6 pa??dziernika. Bibljoteka T -wa zostaje nadal 
otwarta co ??rod?? od godz. 7---8 wiecz. Zarz??d 


Pr??by ??piewu "Cecylii" w Nowym- 
porcie odbywaj?? si?? we wtorki, od godz 
7.30 wiecz., we w??asnej salce przy Oli- 
vaerstrasse 35 c (b. koszary). Cz??on- 
k??w czynnych wzywamy do punktual- 
nego przybywania, zarazem prosimy 
ich, a??eby werbowali nowych cz??onk??w, 
zar??wno czynnych, jak i nieczynnych 
Zarz??d. 
Baczno????, Sokoli Nowyport. ??wiczenia 
odbywaj?? si?? na nowo, tymczasem tylko w 
pi??tki od godz. 19,00 do 20,30. Zbi??rka w 
ssli T-wa ??w. Cecylji w Urz??dzie Emigra- 
cyjnym. O liczny udzia?? prosi Zarz??d. 


Zebranie Kola Rodzicielskiego 
w Gimnazjum PolsKie m 
w Gda??sKu. 


Dnia 25 sierpnia br. po zwyczajnej miesi??cz- 
nej wywiad??wce rodzic??w o post??pach dzieci, 
ucz??szczaj ??cych do Polskiego Gimnazjum w 
Gda??sku, odby??o si?? o gedz 7 wieczorem w auli 
tego?? gimnazjum zebranie Ko??a Rodzicielskiego 
pod przewodnictwem dyrektora gimnazjum 
p. .Tana Augusty??skiego. Na porz??dku dzien- 
nym figurowa??y: 1) Referat p. Dr. Berma??skiego 
pt. AWskaz??wki co do wychowywania dzieci 
z punktu widzenia zdrowotnego, 2) Sprawa 
opieki lekarskiej i dentystycznej, 3) Sprawa 
ciep??ych ??niada??, 4) Sprawa nauki j??zyka fran- 
cuskiego jako przedmiotu nadobowi??zkowego, 
5) wolne glosy. 
Po wype??nieniu sali przez bardzo licznie zgro- 
madzonych rodzic??w tudzie?? przez pe??no grono 
pan??w profesor??w, zagai?? zebtanie p. dyr. Augu- 
sty??ski, poruszywszy przed wykonaniem po- 
rz??dku dziennego nadzwyczaj piln?? spraw?? 
itneresuj ??c?? wszystkich rodzic??w a mianowi- 
cie, czy wobec pojawienia si?? w niekt??rych 
pismach notatki o gro????cych rozmiarach epi- 
demji szkarlatyny w Warszawie, nale??y wyje- 
cha?? z dziatw?? gimnaz.aln?? w liczbie ?? oko??o 60 
uczni i uczenie na "Pierwszy Og??lno - Polski 
Zjazd Katolicki do Warszawy, kt??r?? to wyciecz- 
k?? prowadzi p. dyr. Augusty??ski z ramienia 
Ligi Katolickiej w Gda??sku i kt??r?? to wycieczk?? 
za wstawieniem si?? p. dyr, przyjmuje w opiek?? 
Kuratorjum Szkolne w Warszawie, zapewniaj??c 
wszelkie udogodnienia i o c h r o n ??. 
Po przem??wieniu imieniem rodzic??w pp Sob- 
kowiaka z Sopot i insp. Szyma??skiego z Gda??- 
ska, oraz po wyj a??nieniu udzielonem przez obec- 
nego w auli p. Dr. Berma??skiego, postanowiono 
wysia?? m??odzie?? gimnazj aln?? do Warszawy 
w tem prze??wiadczeniu, ??e skoro Kuratorjum 
w przeddzie?? wyjazdu nades a??o tak ??yczliwe 
dla dyrekcji gimnazjum w Gda??sku informacje 
i zapewni??o Opiek?? m??odzie??y - zachowuj ??c 
wszelkie potrzebne o s t r o ?? n o ?? c i - nie grozi nic 
naszej dziatwie. 
Przyst??piono nast??pnie do pierwszego punk- 
tu porz??dku dziennego, przy kt??rym czcigodny 
p. Dr. Berma??ski - prawdziwy opiekun m??o- 
dzie??y szkolnej, kt??ry bezinteresownie przyj ???? 
godno???? i ??mudne obowi??zki lekarza gimna- 
zjum Polskiego w Gda??sku - wyg??osi?? referat 
na wst??pie podany zaznaczaj ??c,-??e instytucja 
lekarza szkolnego ma by?? ????cznikiem pomi??dzy 
domem ucznia a szko????, a zadaniem: , zapobie- 
ganie rozwini??ciu si?? chor??b czasem zupe??nie 
u uczni niewidocznych - a nie leczenie. Le- 
karz nie wchodz??cy w sk*ad grona nauczyciel- 
skiego, mo??e by?? wedle zdania prelegenta tym 
w??a??nie skutecznym czynnikiem, kt??ry pomi??- 
dzy rodzicami a szkol?? w spos?? b fachowy zdo- 
bywszy zaufanie, zapo biega?? b??dzie wszelkiemu 
z??emu, maj??cemu lub mog??cemu mie?? wp??yw 
na niew??a??ciwe i niepo????dane wychowanie dzie- 
ci w wieku szkolnym. Prelegent rozwij a?? bar- 
dzo przyst??pnie dla ka??dego umys??u znaczenie 
higjeny (troski o zdrowie mlodz:e??y) i udo- 
wad n i a ??, ??e nie chodzi tu o metody leczenia 
ale celem jej b??dzie usuwa?? powody chor??b. 
Prelegent przestrzega?? rodzic??w przed stosowa- 
niem kar cielesnych za zaniedbania ma' ej wagi, 
natomiast zaleca?? gor??co wp??ywanie mora'ne 


na zrozumienie. czynu unie??wiadomej . albo 
nieco zaniedbanej m??odzie??y. 
N ast??pnie wyj a??nia?? Dr. Berma??ski drogi, 
jakiemi m??odzie??y pod????a?? winna pod opiek?? 
rodzic??w do przestrzegania higjeny a mianowi- 
cie wskazywa??, w jaki spos??b przyzwyczaja?? 
dziecko do utrzymywania cia??a w czysto??ci. 
Prelegent udowadnia??, ??e dzieci w szkolnym 
wieku podpadaj ?? r????nym chorobom, jak wy- 
cie??czenie itp. i aby takim objawom zapobiega?? 
i przeszkadza?? rozwojowi tej czy innej choroby, 
nale??y rodzicom wsp????dzia??a?? z lekarzem szkol- 
nym, aby m??odzie?? szkolna wychowywana 
liigjenicznie, ros??a w zdrowiu dla cel??w, dla kt??- 
rych ucz??szcza, do szko??y. 
Prelegentowi dzi??kowano burz?? oklask??w 
a p. dyrektor Augusty??ski z??o??y?? imieniem ro- 
dzic??w serdeczno Dr-owi podzi??kowanie. 
Dr. Berma??ski zapowiedzia?? na uast??pnem 
zebraniu rodzicieiskiem dalszy ci??g swego wy- 
k??ad u na temat: .,0 psychologji dziecka w roz- 
woju" . 
Przy drugim punkcie porz??dku dziennego 
omawiano spraw?? opieki lekarskiej, kt??r?? do 
za??atwienia pozostawiono radzie rodzicielskiej, 
nast??pnie na wniosek p. Szyma??skiego, poparty 
przez dyrektora kolei p. Rutkowskiego, upro- 
szono p. dyr. Augusty??skiego, by w sprawach 
lekarza dentysty przyj ???? ofert?? p. Wiktora Hir- 
sza - znanego Polaka - katolika i filantropa 
kt??ry jest zarazem lekarzem zaufania Komi- 
sarajtu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej 
w Gda??sku, oraz by p. dyr. Augusty??ski nawi??- 
za?? r??wnie?? rokowania w tej sprawie i z dru- 
gim lekarzem Polakiem - katolikiem a zarazem 
cz??onkiem Rady Katolickiej W Gda??sku p. Dr 
Filarskim, poniewa?? przy tak wielkiej liczbie 
uczni, pomoc obydwu lekarzy b??dzie konieczn??. 
P. dyr. Augusty??ski odczyta?? list p. Hirsza. w 
kt??rym ten??e ofiarowa?? si?? bezinteresownie 
przeprowadzi?? tak jak Dr. Berma??ski, zbadanie 
stanu z??b??w wszystkich uczni i uczenie Pol- 
skiego Gimnazjum, natomiast za leczenie przed- 
stawi?? zni??kow?? jedynie dla dzieci szkolnych 
ofert??.kt??r?? rozumie si?? obecni z wdzi??czno??ci?? 
przyj??li, pozostawiaj??c przeprowadzenie tej 
sprawy przy pomocy rady rodzicielskiej jej 
przewodnicz??cemu, p. dyrektorowi gimnazjum. 
W sprawie ciep??ych ??niada?? dla dzieci w 
porze jesiennej i zimowej, przyj ??to komunikat 
p. dr. Augusty??skiego, kt??iy powierzy takow?? 
paniom z grona ko??a rodzicielskiego. 
Co do nauki j ??zy ka francuskiego, przedmiot 
ten nadobowi??zkowy podzielony zosta?? na trzy 
oddzia??y i po zg??oszeniu si?? odpowiedniej liczby 
uczni - udzielanym b??dzie w gimnazjum za 
skromnem wynagrodzeniem, poniewa?? wydatek 
na ten cel w ramach bud??etu Macierzy Szkolnej 
w tym roku nie znalaz?? mimo ch??ci pomie- 
szczenia. 
W wolnych g??osach wyra??ano p, dyr. Augu- 
sty??skiem u serdeczno podzi??kowanie za tyl*, 
dowod??w opieki nad m:odzie???? i za to ??e 
wszystkie Jego obietnice, kt??re przedstawia?? 
przy obejmowaniu swego wa??nego posterunku 
w Gda??sku, spe??nia tak jak zapowiedzia??, do- 
daj??c rozumie si?? wszysik?? w??asn?? wol??. rws 
i niezr??wnanie owocn?? prac??, kt??r?? podziela 
r??wnie?? bardzo starannie dobrane grono pa- 
n??w profesor??w. 


Kazimierz Szyma??ski. 


Kronika 


te le grafi cz na. 


Pary??, 26. 8. j P A T). Prasa donosi z Tunisu, ??e 
zbuntowane oddzia??y w??oskie stoczy??y gwa??town?? 
walk?? z wojskami rz??dowemi w Chadamat w Trypo- 
litanji, przyczem wojska rz??dowe musia??y si?? cof- 
n????, pozostawiaj??c w r??kach buntownik??w je??c??w 
oraz materja?? wojenny. 
Wiede??, 25. 8 P A T. "Neues Wiener Tage- 
blat" donosi z Bia??ogrodu ??e znany rewolucjo- 
nista genera?? Plastiras przyby?? do Skoplie opu- 
??ciwszy przed kilku dniami Francj ??. S??ycha??, 
??e w kr??tkim czasie przyb??dzie on do Grecji 


Bochum. Donosz?? tu, ??e na granicy 
prusko-holenderskiej rozpocz????o si?? 
zn??w na wielk?? skal?? przemytnictwo 
kawy i tytoniu z Holandii do Prus. u- 
prawiane g??wnie przez cygan??w, kt??rzy 
w ci??gu jednej nocy przemycaj?? 5-10 
woz??w tych artyku????w. 
Berlin. Prasa socj alistyczn?? poddaje 
ostrej krytyce oMatni?? podr???? prezyden- 
ta Rzeszy Hindl\nburga do Monacbjum, 
zarzucaj ??c mu, ??e u??ywa?? dla siebie i 
swych ministr??w luksusowych wago- 
n ?? w kolej owych, co \ \cale nie-licuj e ze 
stanowiskiem prezydenta republiki de- 
mokratycznej. 
Offenbach. Dochodzenia, prowadzo- 
ne przez w??adze sanitarne w snrawie 
masowego zatrucia lodami, ustali??y, ??e 
w lodach znajdowa??y si?? zarazki tyfu- 
su. W c i  S u ??rody odstawiono do szpi- 
tali jeszcze dalszych kilkunastu cho- 
rych, 
Londyn. Generalny sekretarz zwi??- 
zku g??rnik??w Cook zwr??ci?? si?? do mini- 
sterstwa pracy o wyznaczenie terminu w 
sprawie rokowa??, celem zlikwidowania 
strajku. Miniser, kt??ry bawi na wywcza- 
sach, postanowi?? przyby?? jaknajpr??dzej 
do Londynu i rozpocz???? rokowania, 


Nr. *97. 


Z walk w Chinach. 
Pekin, 26. 8. (PAT). Wed??ug doniesie?? 
z Hankou, czerwona armja kanto??ska 
prowadzi z powodzeniem podj??ty ostat- 
nio atak przeciwko wojskom marsza??ka 
Wu-Pei-Fu. Wojska kanto??skie posun????y 
si?? znacznie w kierunku Wu-Czang na 
po??udniowym brzegu rzeki Yan-Tse 
Kiang oraz Hankou, dok??d przyby?? po- 
spiesznie Wu-Pei-Fu, aby zorganizowa?? 
po??udnjiow?? armj?? wojsk sprzymierzo' 
nych. 


KRONIKA 


Warszawa, 27. 8. (A W) Ostatni wykaz 
bilansowy pokrycia kruszcowego obiegu 
pftni????nego Banku Polskiego wynosi 
39,09 %. Zwi??kszenie pokrycia zosta??o 
umo??liwione przez przej??cie 16 miljo- 
????w z??otych bilonu od skarbu pa??stwa, 


"Dama" przemys?? konfekcyjny w Gda??rku. 
W r. 1925 firma powy??sza sprzeda??a towary wart. 
410.183,10 gulden??w. Po ociagni??ciu wydatk??w po- 
zostaje strata 105,044,67 gulden??w. Kapita?? akcyjny 
firmy wynosi 275,000 gulden??w. 


Danziger Wurst- und Fleischwarenfabrik Heine $ Co, 
A . - G. Zoppot. 
Bilans na 31 grudnia 1925 roku wykazuje przy 
kapitale akcyjnym 275,000 gulden??w, strat?? 
72060.93 gulden??w. 


Eksport przez Gda??sk i Gdyni?? 
25 sierpnia 1928 r. 
Prze??adowano w Gda??sku w??gla. ?? 


Prze??adowano w Gdyni w??gla - 


567 wag. 
(11017 ton.) 
SS wag. 
(1820 ton.) 
- wag) 
- ton) 
1 7 stat. 
3 stat- 


Prze??adowano w Tczewie w??gla 


W Gda??sku ??adowano w??giel na 
W Gdyni 
W Tczewie 
Towar??w masowych prze??adowano 
w Gda??sku: zbo??a ?? 
cukru 
drzewa ?? 
innych towar??w ?? 


. 


102 wag 
4 " 
324 " 
165 


ZBO??E NA BYNKU GDA??SKIM. 


Gda??sk, dnia. 26 sierpnia 1926 r. 
Notowano w guldenach gda??skich. 
. -13.75 
.-13.50 
- 10,00-10,13 
.8.50-- 9,00 
- 9.00-- 9,75 
.8,25--- 9.50 


Pszenica - - 
Pszenica bia??a. 
??yto. . . . . 
J??czmie?? pastewny. 
J??czmie??. 
Owies. . . . 
Groch drobny. 
., Vik,??rj a. 
" zielony. 
Ospa ??ytnia. 
" pszenna, gruba 
M ., oczyszczona. 
Paluszka. 
Rzep -. 
Rzepak 


.- 


.- 


.12 00-15.00 
.18,00-21,00 


 6,75 
.7,00--- 7 25 
. 21,00-21,25 
21.00-21,50 


DOW??Z DO GDA??SKA 


w dniu 1\6. sierpnia 
wagon??w 
3 
43 
14 
17 
1 


ton 
AD 
630 
210 
237 
10 


Pszenica. 
??yto. .. ?? 
J??czmie?? 
Owies. . 
Ro??liny tr??ezkowe 
Uspa i makuchy - 
Nasiona 


Tabela wygranych Loterii Pa??stwowej. 
W jedenastem dniu ci??gnienia g????wniej szu 
wygrane: 15 ar z??. Nr. 3543l. 
5.000 z??. Nf 13810. 
3.000 zt Nr. 16294 
Po 2.000 z??. Nr. 10188 ,57823  
Po 1XOO z:. Nr. 6%1 2317653974 .437762445. 
po 600 z l. Nr 13282 17621 21233 31027 40744 
59270. 
Po 5CO z??. Nr. 6312 9788 10266 11678 15438 
29152 31111 36436 38129 41250 47821 48175 49606 
51688 53246 63083 
Po 400 z l. Nr 4002 5502 6207 7381 7803 7975 
11293 13943 13946 14179 16240 17402 17404 17504 
21729 23379 24398 26598 31424 32700 35687' 37646 
39579 4C015 49188 44807 45960 46259 46544 48872 
51627 52074 53385 53869 56344 60148 60638 61039 
03146 63460 64229. 
Po 300 i?? Nr. 707 742 1653 2329 2611 2707 
2980 3067 3449 0072 6243 6544 6585 6697 6797 
8572 8627 8915 9264 9350 10159 12073 12206 12222 
12678 12879 13054 13844 14015 14086 15422 16279 
16314 16784 17239 18003 18447 18809 20131 20132 
20243 20513 20974 21842 21905 22714 22717 22752 
22843 23405 23627 24226 24489 24576 "24791 25000 
25101 25302 25589 25675 25852 26821 27226 27332 
27417 28224 29685 30457 30572 30076 31047 31240 
31570 33253 33311 34043 34163 34472 34722 35088 
36098 36314 36417 38325 38351 38412 38432 38786 
39038 39892 40039 40284 40546 41396 41472 44089 
45271 45406 46041 46096 46208 46364 47439 47465 
48567 49312 50383 50408 50760 51288 52012 52662 
53300 53796 54240 55021 55884 56655 56765 57101 
57250 57534 57714 58966 59114 59167 59186 59849 
60063 60929 */\,75 61757 62217 62290 62550 63077 
63577 63920 A !lo9 65103 65322 65444 65520.
		

/Image00427.djvu

			Nr. 197 


..Gazeta Gda??ska' 


..Echo Gda??skie", sobota, dnia 28 sierpnia 1926 roku. 


Str. T. 


Ponorone 


. . . 
meZlDlenne 


s?? cechq naszeiroteikieisprzeda??ytargoroej. Naspos??b 
roielkiego jarmarku urz??dzili??my przejrzystq roystaroc 
toroar??ro roe roszystkich pi??trach naszego domu. Ka??dy 
ioie z naszych roszelkich roystaro dotychczasowych, ??e 
z a r o s z ?? c o?? nadzroyczajnego oferujemy; tak i teraz 
ujrzycie ruch jarmarczny ro naszym interesie, o jakim prze- 
konali??cie sie ro czasie roielkich dni s p r z e d a ?? y. Lecz 
otroarcie naszego targu to co?? osobliroego dla Gda??ska. 


kujemy ??Das 
ro po ni edzia lek rano o godzinie 9-??ej. 


(G708 


Gdynia 
Ewert - Krzemieniewski 
adlnofzat. 


In In In In In 


(0701 


Grafity kuj?? znoJVu (G m 
tak iah da In n iei f 
3>r. J??ml ??o???hel 


l? 


fWRJJiEROWII? 


lekarz specjalista na chor obv s k??rne, moczowe 
i p??cherzowe. JEtswiger JULax lit 9 7 ! 3 S- 


f 
SCaMad dentystyczni? 


" G A Z E T Y DDAHSKIEJ" 


. 


. 


'V 


prowadzi Ks i ??garni a i S k?? ad papieru, 


Gda??sk, l. Damm nr. 22123 i. r??g Breitgasse 
Telf
y
t??2222 JH
7 et. tJ.'l"22 
n.cz CeryIo.-:J...r;"??t)
J
t. ??J?? u a n It 
??>retj JKomismiacie Se.-.er_ 


przy Rynku 
Sprzeda?? pojedynczych egzempl., przyjmo- 
wanie prenumeraty i og??osze??. 


SplSB 


 


Dl. do ??. 9. 


Dla Kasy Chorych nic ordynuj. 


P r e mj e r a wielkiego filmu 
Mady-Christians 


BBBiiHinaaaaa 


I ZoPl und SCIII/erI 


TELEPHON 742ft , 


fotografii 


m??ocar??, lokomobili, motor??w oraz 
wszelkich maszyn gospodarczych i prze- 
mys??owych szybko i tanio. - Dostawa 
maszyn na miej sce n i e konieczna. 
Dziesi??tki la?? do??wiadcze??! Praca doborowa! 
Monterzy. C z ?? ?? c i zapasowe. 
H O d a m *& Ressler 
Gdansk-Danzig, tel. 1714-1715. Grudzi??dz, Ul. 495. 


xWmajtrrm plerwszaJ Jako??ci I odpadki. 
G??r o w u K a ?? I?? I f ?? e w B c I w Boxcalf 1 1 . d. 
BI J6??*d>nasS ?????? s??mtn ??aSBS. u 
la sznurowacia, gumy pod obcasy, pasta 
., jako :i u a u zwycZ Hj irtoale 
Uj Sa.-??nIllo'VVe obc3.S3._ 
SI"f::??J:rIti do czyszczenia okien :i aut. 
p ,Iera tanio 16497 B I PrzegQt Iyg J. WnmirB aIiRa 
_ Car1 Fuhrmann, ty! 1;82. Damm nr. 6.. Dobrv nadPrOgr
m" Dla m??odzie??y dozwo??one. 
BSBBB??BBBBBaBBBBBBBIffiBBBBBBBBBBBBB 


s 


Albert Ste nriick Mady Christians 
Wilh. Dieterle Ranni Weissa 
Scenerja muzyczna Marc Roland 


za????daj cie u waszego handlarza przyborami, fo- 
tograficznemi, gdy?? tylko w??wczas macie pewn?? 
gwarancj?? ??atwego ipewnego osi??gni??cia pi??knych 
, '06) 


B??odtar. BBBB??BBW 


J\'Prospekta otrzymacie bezp??atnie we 
yswich handlach przyborami fotograficznemi. 


leeI Haftk??'gO I 
10 ocel do zaprawiania. 


r 


@wze&won>adzilett* 
sI?? z ot
*ussgasse na *{.G707 
 JUarfzt 7 B II. _:L 


@@@@@@@ @ @ @@@@@@@ 
G. m. b. H. - Komman!9??


t.  
I>
ece Kaflo",,"e @ 
 ",,"Mfi? @ 
* o w J ?? ?? ??"V\Tao
l. @ 


Nie w butelkach, gdy?? niepotrzebne po- 
dro??enie. ??u??no wsz??dzie do nabycia. 
Thur1\'er Essigsprlt & Mom??hfuD??K 
Tel. 783. R.Haffke&Co. Gr.Schwalbeng.34 


Je/. 5791. 


dentusia. 


& & @ @ @ @ cg @ @ @ @ cg cg cgcg 


dogodnie i tanie w firmie 
K * t m??gC fi-K * ??M t si?? dostanie 
Dogodne warunki sp??aty. 
Gda??sk, Milchkannengasse nr. 16, Gda??sk. 
;>2i) Polska us??uga. 


Sk??adajcie na 
bez rob otnyt h 


o. Bleck,  
S??p??l"-o (Pomorze 
Szturzne z??by we wszystkich mach 
 Plomba i .. P- 
I""'raktyka kasowa od 1900 r. - iJlgi przy p??aceniu. 
. 


Meble
		

/Image00428.djvu

			Sir. 8. 


GUSTA Y 


""Gazeta Gda??ska" - ""Echo Gda??skie"" sobota" dnia 28 sierunia 1U26 roku. 


Nr. 197 


N AGE 1 


??????te . 
p lamy. 
opaleni - 
zn?? usu- 
wa pod gwarancj?? 
aptek. J. Gadebuscha 
Axela Krem 


D <=) Ir1 i fi i l C S V\T a 11 @ - 'W hotelu D a fi y.ige r Hof. 


INTERES 


MIAROWY 


na najlepsz?? prac?? 
mody damskiej i m??skiej 
dobrze le????ce i modne 
przystojne fasony. 
Stale wielki wy b??r najlepszych 
materja????w. 
U??atwione sp??aty. 


DOM FUTER 
dia najlepszych 
wyrob??w futrzanych. 
Stale najnowsze modele. 
Pierwszorz??dna praca ku??nierska. 
Wielki wyb??r wszel- 
kiego rodzaju s k ?? r. 
Niskie ceny. 


(G699) 


wVi i 1 2 s??. do nabycia 


w Drogerji 


z. 8ULINSKI 
KaschublschermarKtla a 


Rutynowana 
nauczycielka z wy??szem 
wykszta??ceniem, dosko- 
n a??y francuski, niemiecki, 
angielski, muzyka,' rysun- 
ki. Pierwszorz??dne pole- 
cenia. Oferty: Cha??upy na 
Helu, pensjonat "Kreso- 
wianka" . (G395 


Wilhelm faJer ner & Co. 


< Telefon nr. 7381. 


Sprzeda?? posiad??o??ci ziemskich 
Finanserja. (G.sD 


i
BI1aI1:EI::EI:BBB V\TII 


Kawiarnia Cukiernia 


w??a??ciciel E. Likowski 


Postgasse 3-4. Telefon 291 i 5195. 


Przylemna kawiarnia lami1i E 


bez koncertu. 


G-399 


Pierwszorz. pieczywo. Dobrze piel??gn. trunki 
Od godziny 8 - mej rano 
?? ..:ia??:Ics..:ie_ 


i CITY-CAFE** 


3 min. od Holzmarkt -: 3 min od Holzmarkt. 
l Koncert - Sala do zabaw - Dobrze  
piel??gnowane napoje po przyst??pne cenach. 


1_-'.""1 


A W??.a??ciciel N Al KANCER, 
%;'fiiiiiiiiiitiiiiiiiiiiiniiimiiiiiiisniiiiiiiuiiiiniiiiiiiiinA 


(b??yskawiczni pos??ance) 
B.....dcda
C 40_ TeI_ 6883_ 


>< <3< - >X
, 
& pos??a..ce 
 zaIllo"","ieDia I _ D. 


T e i. 2fI Hund egasse 4EY4?? T e i. fiAl 
drukarnia 
KanimxIruK (iirOOf.) 


dostarczaj ?? 


wszslkie
c rodzaju draki 
p??aka??y - etykiety. opaski 
opakowania dla wszyst. bran??. 


(G593 


Wvnalazki do opatentowania 
ozorv ubiKowe i znaKi towroue 
cg??asza do Urz??du Patentowego w Polsce i zagranic?? 


...._ < -vv--.- 
 ?? ????)tfeaikM????WU 
Biura: 1)"VV G d a ?? s k u i, Stadtgraben 61 
Przyjmuje od 3---5 z wyj??tkiem pi??tku i soboty 


Irvzierski dia dam 


w l. P. Korbasiewicz 
Telefon 1626. Langgasse 81. 
S P e c j a l n o ?? c i: farbowanie w ?? o s ?? w z a p o 
 moc?? Henn?? - modne ??ci??cia . czesanie 
ch??opi??ce "Bubi". 163 


pod??ug pierwszej medycyny, to jest zio??ami sybe- 
ryjskiemi, azyatyckiemi. Suchoty, krwotoki, reuma- 
tyzmy, b??le g??owy, parali??, weneryczne, kobiece 
choroby i t. p. Przec i w s i wym w??o s o m wyrabiam 
wod?? pod gwarancj?? ??e to nie farba i przywraca 
naturalny kolor w??os??w. Przyjmuje od 10---12 przedp. 
W Bydgoszczy, Sw. Tr??j cy 30. BOGACKI. (16225 


A 


Og??aszajcie!! 


Adalbert KalaJ 


?? fabryka par3S0li 
Langgasse nr. 55. Langfuhr (Wrzeszcz) Kauptstr. 120 
Iftcnrasote 


modny i wielki wyb??r G-539 
Reparacje w bardzo dobrym wykonaniu 


I 


, 
. 
Gda??sk, 3. Damm ::ID, I p. Telefon::1364. 
U dziela p o ?? y c z k i w zastaw z a a r t y i u ?? y z ?? o t e 
i srebrne, zegariii, brylanty i bi??uterj?? wszo io_z. 
Otwarty od godz. 9---5. U s??uga polska. 


Eleklr_ia ... RI1DI 


I 
. . 
JI 
II 
U 
U 
 
. 
II 
BI 
II 


. . 


Stockimiyn 
Zak??ady elektryczne: 
Stockim??yn p. Pelplin, Pomorze, tel. 43 i 3)- 
G????wne biuro: 
Gda??sk, Nertgarten 11, telef. 5716 :i 2311. 


11 


m 
II 
?? 
fi 
II 
II 
U 
II 
U 
U 
, 
81 
II 
U 
II 
U 
II 


Dzia?? reparacYJny: 
naprawa i nawij anie maszyn i trans- 
forma tor??w elektrycznych wszel- 
kiego typu tak na pr??d sta??y, jak 
i na pr??d zmienny, we w??asnych 
zak??adach. 
Dzia?? instalacyjny: 
budowa elektrowni, instalacj e w za- 
k??adach przemys??owych, gospo- 
darstwach rolnych i wszelkie inne 
instalacje pr??d??w silnych, niskich 
i wysokich napi????. 
Ozia?? dostaw: 
dostawa wszelkich maszyn i trans- 
formator??welektrycznych, . prze- 
wod??w i wszystkich artyku????w 
elektrotechnicznych. B e z p ?? a t n e 
kosztorysy na ????danie,% (G-633 


II 
II 
m 
11 
II 
11 


PolecaIn 


m??j bogato zaopatrzony 


sk??ad jubilerski 


jak: 
H M a zeg
ria z??oi i rGnrndancu
ikiitd, 
Wielkie zapasy pierwszorz??dnych kryszta????w. 
Najta??sze ??r??d??o zakupu przedmiot??w, nada- 
j ??cych si?? do ka??dej uroczysto??ci. Olbrzymi 
wyb??r wzysLki ch przedmiot??w wchodz??cych 
- w zakres jubilersko-zegarmistrzowski. - 


G. Plaschke, Nach?? 
w ??a?? c : Franciszek B??e??ski 
<%??Iarfasl?? ?? (57 
Tel. 6763. tfoldschmiedegasse 5. Tel. 6763. 


Strojenie fo rte p i a n ??w 
reparacja fort. skrzyd??owych i pianin 
j'*S. B S ?? a c : f i & ?? 9 ?? 4 3 n . n - a g a z yn f c r t e n i a n ?? w 
Hundegasse 1.12. lti-646) Telefon 579S. 
S??downie zaprzysi????ony rzeczoznawca na budow?? fortepj. 
N o we p i a n i n a o d 1400. G l d . p o c z ?? w s z y . , 


.., 
II. 


a??koroita 


ro moim dziale 


onfekcit damskiej 
lim _ 


daje mo??no???? tak przed jak po 
korzystnego zakupu 
dobororoej garderoby damskiej 
na sezon jesienny i zimoroy. 


ID ??qczno??ci z niniejsza 
specjalne teinie dnie 
bielizny damskiej i dzieci??cej 
temi par??je okurzonych 
loroych po nadzroyczaj 


rovprzeda??q 
sprzeda??y 
pomi??dzy 
okaz??ro mode- 
niskich cenach. 


u 


ro??a??ciciei: Wilhelm 


Gda??sk, Grosse Wollroebergasse 88. 


(Pracownia 
mvt. s$krznml& c 


* 


. 
. J 


POJEDYNCZE 


ELEGANCKIE 


TANIO 


1575 


i5011925 


L. CUTTNER 


instrutn en ta 


muzyczne 


ELISABETHW AL J 
i T5PFER GASS E 17. 


. . 


. 


DOGODNE WARUNKI SP??ATY. 


Najlepsze ??r??d??o zakupu na skrzypce, 
lutnie, gitary, cytry-po ka??dej cenie. 
?? Warsztat reparacyj n)'_ 
Willa &voss??rt 


( G686 


mmtvx WM) 6ud??n>ie sf??rairpiec. LV 
J?6tIu,JiiiLi. . . . .n.n.ln.ulni. . . . ."n. . . . .uli  > 111111111 HKl1 


w "Gazecie Slia??sKisj" 
J