/Image01.djvu

			"': ,r 
\ ' , 
'. 
. , , ,.. i 


'I 


.
 


D??lP4DIYJN?? PIS"O (OOllfNN??: 


j- 


- 
10 t(et1UkC:??a "r
Ylmule Redekcia i Admlnlslr.: Gd.nsk, Kaszubski R,nek 21 Konto czekowe P. f\. u. numeru gr. 25 
"'']zlenn??e od "Jedz. 9-10 t I_I' lir. 210.180 
DZlslelsz- str. Cena 
numer UCZ) 
eknols??w t(e" ItCI
 nip Lwr
C?? Op'ala l'oCzlowa uiSzczona r,C"anem. r.l.fD
 I'Ir. l14. 114 15 fen
 


ok XLII. 


Gda??sk, sobota 15 Dsidziernika 1932 


Nr. 238 


, errioi 


OD I ' nie 
Dooko??a wizg.g Iran[uski
f!o pr
mj
ra w s.olic:g 
W. Bru.anli 


Londyn 14. 10. (PAT). Pl"emjar He.rdot 
przyb..}- ?? tu w ??ro.:!?? o godz. 23ej, powitany na 
dworc:l prz,ez Ma.c Do.n:aJ.da., Johna. Simona, l 
1UJ basadora f ,'ancuCilnego. 
Londyn 14. 10. (PAT). HClITiot i Mac Do- 
naJd odbyli najpierw kr??tk?? IInJOOW?? prywat- 
n??, poczem o godz. 11,30 rozpoczt'??a si?? IQZmo- 
wa o chair.a.k
 urz??dPwym. 
W czasie rozmowy tej obecny by?? r??wnie?? 
minIster spraw zagr. Simoo, su- Rob&rt Van- 
sitta.rt i wielu wy??szych urz??dnik??w angiel- 
skiego ministers-twa spraw zagr. 
Londyn 14. 10. (PAT). Fremjor Herriot 
po pX=Ybyciu do Lan.dyn.u o??W1)a.dazy?? pl12:00.- 
stawiaile10m pr
, zebranym na dwori.ffi, co 
nast??puje: 
"Pragn????bym bardzo, a.by pmce rozbrojEUlio- 
we zosta??y ja.k.najpr??d.ziej w c??J:Jnew.Le pOdj??te. 
Pan Mac Donald, jak r??wnie?? i ja, mamy na- 
Jziej??, ??e znajdziemy drogi, aby Slprowa.dz.i?? z 
pOfW1'lOitem Niemo??w na kionie.renc???? rclZbroje- 
n1ow??.. 
Pary?? 14. 10. (PAT). Zdaniem Pertinax'a. 
Harrlot W rasie l1??jbl.i.??.Tl;ycJ1 48-iu godzin swe
 
110 pobytu w LoOJdyn.ie nie poiWUUen s:i.?? niClZem 
lIUlem :njmo.WQ?? jak tylko przyjac:iclskiemi 
w:ynu.r.aeniaan.1 zmiermj??cun.i do z??3???Qdzenia 
za.ta.Tgu, istniej??cego mi??dzy Anglj??. a Fr2tu."1cj??.. 
Premjer francuski nie mia?? nic innego na ce- 
III, przyjmuj??c my
l, rzucon?? do pewnego sto- 
pilia przypadkowo prze:/) Normana Davisa, 
lIatychmiast po odmowie Francji, wzi??cia u- 
dzia??u w odr??bnej' konfel'encji wielkich mo- 
..:lIstW. 
Co dotyc
y opracowania formu??y rozwi??za- 
li 'a niemieckiego problemu militarnego Her- 
l'iot narazie o tem nie my??li. Nie ma on po te- 
11111 jeszcze dostatecznych danych, a zrcszt:! 
wypa.dki w NiemQZ'leQh to
 si?? obClQl1ie w tak 
przyspieszoI'1iEm1 tempie, ??e nikt nie mo??e wzi???? 
na siejbie odpO/WRottzia.ln.o??ai. za defi'11.itywne 
r
zw1??aa.me. 
Londyn - zdaniem Pertiuax'a - nic j-est 
1I1i('jscem gdzie decyzje mog??. przybra?? kon- 
hl'etne formy. Mac Donald zapatruje si?? na 

I'l'aw?? inacz
j: nie traoi on I1J3IdJ2i.ai, ??e uda 
si?? za.wme?? bezpo??redni??. umow??, kt??raby wol?? 
JP1
??a Nie:mc??w Z pawrootem do kionfel'OOlcji I1D1Z 
brojem.awej. Premjer angielski wolny jest 
wprawdzie od wszelkieh zobowi??zail wobec 
Hzeszy, przynajmniej od zobowi??za?? fOl"Ulal- 
l":,'rh, jednakowo?? 6wobod?? ruch??w jrg'o ha- 
J'IUJ?? rozmaite rozmowy i pertraktacjc, pro- 


t:o sle dzi
j
 - Z kap.ta- 
n
m Karpj??shim 
 
Teheran, 14. lO. (PAT). Korespondent 
PAT. w Teheranie do.nosi, ??e dzi?? do godz. 
]2 w po??. nie mia?? wiadomo??ci od kpt Karpi??
 
skiego, co nie jcst jednaj.. objawem niepot.o. 
jijcym, wobec tcgo, ??e depesza z Kabulu do 
Teheranu Idzie normalnie 4 dni. 


.\ 


wadzone w przesz??o??ci oraz p????obietnice, wy- 
mieniane mi
dzy nim a Berlinem drog?? poufn?? 


i
 przyczyni si?? ona do zacie??nienia przyjaz. 
nych stosunk??w i rozproszenia nieprzychylnej 
opinji oraz ch??odu panuj??cego w pewnych ko. 
??ach madryckich wobec Francji. Z wizyty tej, 
kt??rej rz??d hiszpa??ski oczekuje z wielkiem 
zadowoleniem, spodziewaj??. si?? mi??dzy inne. 
mi pewnych u??atwie?? komunikacyjnych mi??
 
dzy Francj?? a jej posiad??o??ciami w p????nocnej 
Afryce. 


Po Londgni
 - ??'l??ldrgt 
Podl'???? n
....io'??!I do Ui
zpi??nji 
Pary??, 14. 10. (PAT). Podr???? premjera 
Herriot do Hiszpanji, kt??ra nast??pi 31 pa??' 
dziernika, uwa??ana jest po....szechnie za fakt 
donios??y. \V kolach politycznych zapewniaj??, 


Konflik_ I??OI
Db
re 
'" t:za5??
 d
b??l'\j mni
jszojt:iO",
j '" (j
n
1??i
 
(o) Genewa 14. 10. (tel. w??.) W dele- ?? skim. 
gacji niemieckiej i w??r??d dziennikarzy 0- Po przem??wieniu polskiego ministra 
powiadano przed debat?? mniejszo??ciow??, jednak Rosenberg z??agodzi?? sw??j ton. Od. 
??e delegat niemiecki Rosenberg b??dzie nosi??o si?? wra??enie, ??e nie jest on w mO- 
przemawia?? bardzo ostro i ??e prawdopo ??no??ci zwalcza?? bezpo??rednio polskiej te- 
dobnie dojdzie do konfliktu z min Zale- zy. 


lal
ll??i 


..... 


Dusliusja nad poli.Uk??- zaeraoic:zDft 
frant:ji 
nlebawr.m "o"'pot:znl
 511; w pftl'lame '??de Reoublfh' 
Pary??, 14. 10. (pat). Otwarcie obu izb p
siedze??, poczem nast??pi przerwa, a??eby 
nast??pi 25 pa??dziernika. Natychmiast po 0- m'nistrom, senatorom oraz deputowanym 
twarciu parlamentu rz??d zamierza wszcz???? parlj: radykalno _ spo??ecznej da?? mo??nO???? 
dysknsj?? nad polityk?? zagraniczn??, przy- udania si?? w dniu 3 listopada do Tuluzy 
c,zem premje.r Heniot sprecyzuje i wyja??ni na kongres partji. r..:>piero od 8 listopada 
przebieg akcji mi??dzynarodowej od konfe- parlament b??dzie m??g?? przyst??pi?? do roz- 
rencji w Lozann.:.e pocz??wszy, do ostatnich patrywania rozmaitych projekt??w ustaw, 
swych rozm??w w Londynie. Dyskusja ta nad kt??remi dyskusj: zrzek?? si?? przed fe- 
przeci??gnie si?? niezawodnie przez kilka rjami letniemi. 


... 


ImianJ) fi DilC:Z
ID
m dow??dz'wle 
armji Iranc:ulki
.j 
Pary??, 14. 10. (pat). Minister wojny go ':'11spekt o ra kawalerji. Gen. dyw. Bra- 
Paul Boncour przedstawi?? dzi?? na posie- connier, sekretarz generalny kancelarji 
d,zeniu Rady MInistr??w prezydentow.: Le- wojskowej prezydenta Republiki, otrzy- 
brun do podpisu dekret dotycz??cy zmian ma?? rang?? i prerogatywy dow??dcy kor- 
na stanowiskach w naczelnem dow??dztw:e pusu. 
armji francuskiej. Na .d.zisiejszem posledzen i '11 zatwierdzo- 
M. in. gen Walch, cz??onek najwy??szej ne zosta??y r??wn
'e?? dekrety dotycz??ce 
rady wojennej mianowany zosta?? g-uberna- zmian na stanowiskach prefekt??w depar- 
torem wojskowym miasta Strassburga, gen. tame,ntalnych. OpubEkowanie ich nast??pi 
dyw. Carence mianowany zasta?? cz??onkiem. jednak, ze wzgl??du na niedzielne wybory 
Najw. Rady Wojennej. Gen. dyw. Altmayer I do senatu w przysz??y wtorek. 
powo??any z,osta?? na stanowisko generalne- 


... 


llnj
 ",g.gt:zn
 rz??du 
rumo??l"I
f!o nl
 
ule!!n.. zmianie 
Bukareszt, 14. 10. (Pat). W zwi??zku z 
komentarzami prasy paryskiej, poczynio' 
nemi do o.??wiadczenia, z??o??onego przez mi- 
nist.ra spraw zagr. Titulesco, pre.zydjum 
rady minist,r??w wyja??nia, ??e linje wytyczne 
rz??du nie uleg??y ??adnej zmianie. O??wiad- 
czenie, przyp:sywane ministrowi Ti.??ulesco 
obowi??zuje jeg'O samego, nie za?? rz??d. 


,.Polonja Desf.tofa" 
Aa pl
"Slat:h ZOIi'u
onel!o 
Jl.m
"Il, kUDIDO 
Nowy Jork, 14. 10. (Pat). Cttarl!?? 
d'affai.res Soko??owski udek.orowa?? !;:rzy!em 
kawalerskim .orderu ,.Polonia Restituta" 
znanego historyka ameryka??skiego, sekre- 
tarza unji ameryka??skich tOVtiirzystw n ol" 
ukowych p. Waldo G'iforda Lelanda. 


Romun??a n

 oeloll 
mOra.Or??Um 
Bukareszt, 14. 10. (PAT). Ko??a uu??dowe 
zaprl:ecl:aj?? kategorycznie pogloskom, kr??????. 
cym na terenie niekt??rych pa??stweuropej. 
skich. ??e Rumunja zamierza oglosi?? morato. 
!jum. Pogloski te s?? zupelnie bezpodsta" ne. 
Rumunja nigdy nie miala. takie
o zamiaru. 


Llogd (j
Or!!e "'I
gdzi 
Ile... 
I,ondyn, 14. 10. CP.\T). Przemawiaj??c ns 
zebraniu miGdz)onarodowcgo towar7ystwa po. 
koju. Lloyd George dn?? wyraz swym obawom 
co do mo??liwo??ci wojny. . ,Nikt nie chce woj. 
ny - powiedJ'ia?? puyw??dca libera????w - nie 
znaczy to jf'dnok, ??e wojna nie wybuchnie. 
Pami??tam rok 19]4. kiedy to nikt z polityk??w 
l
uropejslich nie ehcial wojny. Dali??my w 
\Versalu Niemcom gwarancj??. ??e p??jdz.iemy 
za ich przyk??adem w rOl:brojcniu, a tego nic 
uczynili??my. \Vinni:>my si?? tego wstydzi??' '. 


K"'
sOa ??"C'lormq rolnej 
'" Pol
f:
 
na obrada
h f'
" ??:1\'Sk??.h 
Genewa, 14. 10. (PAT). Na porz??dku dzien 
nym wczorajszCl,jo posied7cnia Rady figuro' 
wa??a kwest ja stosowania reformy rolnej ". 
Polsce, wnicsiona na pocz??tku roku bic????ee!:!o 
przez rz??d niemiecki. Sprawozda\\ ca !\1agao. 
ka o??wiadczy??, te komitet trzech, kt??ry zaj. 
mowa?? si?? t?? sporaw??, nie zako??czy?? dotychczas 
swoich prac. wobec czcgo sprawa ta winna 
by?? odrocliQ,na do nast??pnej sesji Rudy. Zgo' 
dnie z tem, sprawa zosta??a odroczona. 


. 
laeadka ??mi
rc:i Dumitrowa 
wgja??niooa 
Z
m!'i'a po 20 raf,Uh N??(mf,z
ni
 nazw 
Wiede??, 14. ID. (PAT). 00 Wiednia nade. ditz zosta?? r??wnie?? aresztowany. polsl??it:h 
szla wczoraj wiadomo????, ??e policja w Lipsku Jako pow??d morderstwa podaje Schirmer W '"'''''
'''': "". hO""n.t:h 
aresztowa??a niejakiego Jerzego Ernesta Schir
 ch???? zemsty za krzywd??, \\yu??dzon?? mll Kr??lewicc ]4. 10. (P_\T). "Tbd/ pru
kiE 
mera, podejrzanego o udzia?? w morderstwie, przcz Dymitrowa. kt??ry przed 20 laty uwi??d?? sy:;temaiycznie co pcwien czas przcprowad7'1- 
cIokonanem na emigrancie bu??garskim Dymi. jego kochank??. Dzienniki wiede??skie, p.odaj??c j?? ;zDJilan.y n,3i?;W miejscowo??ci w Pras_och 
trowie. tl;: depesz??. zamieszczaj?? r??wnocze??nie donie. WscJ1.oinich natla i1!c im hl'z'nienie lIiem:ec- 
Aresztowany pocl:??tkowo 7aprlecza??, ja. sienie bialogrod/kiej . ,Pra\\ dy". \\cdlug kt??. \ kic. Ostatni
 zmic;liouc zosta??y nazwy nast??- 
koby pope??ni?? 
norderstwo. jcdnak w ci??gu rej zamordowan
 Dymitrow by
 ag
ntem G. pnj??cych micjscowo$ci: " p Iwiccie niborskirn 
nocy przyzna?? SIl; do zbrodniczego czynu. Po. P. U. W os.t3tDlch cza
ach chcla,?? Si?? on wy. K.a.mionk?? 1'.a. Steinfeld, D??u??ek na. Halt:ng;;;- 
dcjrzany o wsp????udzia?? szofer Schlrmera Col. cofa?? z czekI. wa.1de, Pi??tki na Freita,
adorf, WicJu-:wioo na 
,.. Windem.au, Szer:)..
i PM3 n:!. Breitenfeld. Miej- 
scowa ludno???? jcdnak u??ywa nazw polskich 


Hebda i J(dl'z
!owsl??a 
na 'o..nl
L o '" Loeano 
Zurych, 14. 10. (Pat). Wczoraj rozpo- 
cz???? si?? w Lugano mi??dzynarodowy turniej 
tenni.s
wy, 
organiz
wany pr.z
 
lub Li.do. II Duc:
 P oza i P onad par.j?? 
Turniej ten Jest uwazany za najwI??ksz?? Iffi- . 
prez;?? jesienn?? w Eupop:e. W zawodich b:o I l\Iowu ".a.u' "
all'.U la.zQ.IOW
h 
. 
r?? '??d.zia?? najl
psz
 r
ldet.Y szwajc3.rsk:e
 Rzym 14. 10. (PAT). Og??oszony zosta?? nowy I ludzi, .kt??rzy wysze
??
zy z or
a.nizacyj f
szy- 
cze"l;os??owdckle, niemieckIe, francusloe I statllt partji faszystowslziej. Wzmacnia on oso- stowskIch dla mlodzlezy. wst??pili do partii u- 
po??.,k;e. M 11:. w.alczy w??r??d pan??w.. Dl si.:z I bisty charakter. w??adzy Duce, k
dyfikuje Yc
ne mi.eszc
ono na tym samym p
ziomie 
o f<.
zy- 
polski Hebd-a, nustrz; Czechos??owaCJ: Men- I punkty dyscyphny wewn??trzne) 1 przewIduje stow pIerwszych, lecz zwolenmcy parl)1, klorz\' 
zel, Niemiec Schwenker, L'Orenz i in.' znaczne rozszcrzenia stanu liczebnego stronni- przyst??pili do niej po zwyci??stwie ruchu laszy- 
W??r??d pa?? mistrzyni polski J??drzejowska, I dwa, zastrzegaj??c dla tych. kt??rzy nale???? do stawskiel!O, wy????czeni s??. od wszelkich stano. 
Payot (Szwaj-carja), Horn (Niemcy), Rezni- I organizacji od samego jej zarania znaczenie wy wisk wewn??trz stronnictwa. 
cek (Cz;echosbwacja) i in.- j??.tkowe. Duce .Ioi poza i ponad (XIfli??. M??odych " 


Szho" a I??omunll.gt:zna 
Zurych 14.10. (PAT). W pocl.:jtkl1ch listo- 
plJda otwal'ta zosla1I'c w Zurychu "7ko??a ko- 
. l1lun'"tycLlla, maj??ca nil I'elu kszta??<
('nie 1'0 
botnik??w i robotnie w my??l id??ologji kOlUUn!- 
styc
nej. Szko??a finansowana. jest przez ko 
munist6w nicmieckich i przez miejscowy zwil??- 
zck komnnisty.czny.
		

/Image02.djvu

			SOBOTA, 15 PA??DZIERNIKA 1932 R. 


a pro 


Zeon P??"zqi??u:i
la POI5h'i 
lDin. lir. Hunn IUt:bt:fsbt:re.. 
Depesze przynios??v oOnegdaj wiado- 
mo???? o ??mierci hr. Kuno Klebelsbcrga, b. 
w??gIerskiego mm stra o??wui??y. 
Opr??cz wielkich zas??ug po??o??onych dla 
organizacji w??gierskiego szkolnictwa lu- 
dowego:> i wy??szego, ??p. hr. Klebelsberg 
mia?? du??o zrozumienia dla kulturalnych 
stof.unk??w polsko-w??gIerskich. 
W 1930 r. go??ci?? on w Warszawie, gdzie 
wyg??osi?? odc.zyt. Zmar??y zorganizowa?? wy- 
mian?? student??w polskich i w
gierskichf 
zainicjowa?? za??o??enie instytutu w??gierskie- 
go w Warszawie, a w ostatnich miesi??cach 
reorgar 1 izowa?? w??giersko-polskie towarzy- 
stwa w Budapeszcie, kt??re stworzy??y zwi?? 
zek, na czele kt??rego sta?? ??p. hr. Klebels- 
berg. 
W??gry straci??y w zmar??ym jednego z 
najwybitniejszych ministr??w o??wiaty, a 
zgon jego jest prawdziw?? strat?? dla kultu- 
Regulowanic je(lnak \V Pobce na tej ralnych stosunk??w polsko-w??gierskich. 
tlroJze zagadnienia be7fobocia musi on- I Hr. Klebelsberg otrzyma?? od rz??du pol- 
bywa?? si?? ostro??nie w miar?? ko . niecznci skiego w uznaniu wybitnych zas??ug, jakie 
potrzeb\- i zgodnie z przewiduj??c,! i cc- po??o??y?? na polu kulturalne m P()lski i W??- 
law?? polityk?? nasz
j ekspansji. gier order Polonia Restituta kI. I-ej. 


Bezro 
Iltm 


l ot:ie 
..olonjalng 


Od 2 - 16 pa??dziernika odby\ya si?? 
na terenie calej Rzeczypospolitej ..Dwu- 
tydzie?? propagandy Ligi Morskiej i Ko- 
lonjalnej". kt??rcj jcdnym z cel??w jest 
zdobycie fundusz6w na rzecz polskiej ak- 
cji kolonjalnej. 
Polski ruch kolonjalny rozpatrywany 
poj k??tem widzenia kl??ski bezrobocia 
jest nie\\??tpliwie problemem aktualnym i 
budz??cym \\-e w<;zystkich warstwach sp 0- 
}??'cze??stwa ??ywe zainteresowanie. Zbli??a- 
j??ca si?? zima za sob?? \\.Iecze w (or??owym 
swym rydwanic GROZNE WIDMO 
WZRASTAJ??CEGO BEZROBOCIA, 
kt??re, ??ci,;n??w,;z) ??micrtelnemi klcs7czami 
ca??y ??wiat, nie oszcz??d.li??o i Polski, cho- 
cia?? kl??ska bezrobocia nawiedzila nas w 
mniejszym -topniu ni?? inne kraje. 
Czy ekspansja kolonjalna nie jc"t \\) j- 
kiem z d??awi??cej kl??ski bezrobocia? 
\Viaclomo ??e w chwili obecnej \\' Eu- 
ropie i Ame
yce jest blisko trzydzie??ci 
miljon??w bezrobotnych: - w Stanach 
Zjednoczonych oko??o 12 miljon??w, IV 
Niemczech blisko sze????, \V Anglji niespe??- 
na trzy... Ta olbrzymia rzesza n??dzarzy 
za .??uguje na najwi??ksze wsp??lczucie i ma 
w,)'!
\hie zar??wno moralne jak i matel'jal- 
nf' prawo do pomocy i opieki, tak ze stru 
ny l,a??st\'\', jak i spo??ecze??stw Ale te?? 
sama rze,,??a bezrobotnych jest jednocze. 
.;nt
 straszliwem obci????eniem i dla tych 
parist\\ . spo??eczellst\\ jest najwi<;:ksz?? 
k??o(.??, le????c?? na drodze do pokonania kry- 
zysu, .iest pr7yc7yn?? tego b????dnego ko??a, 
w kt??rem >ozamocze "i?? bezsilnie ??wiat po- 
\\ o;e:1ny. 
\\' alka z bezrobociem je"t niestcty, 
wa
ka jedynie obronn??. Polega ona pra- 
wi!' wy????cznie na pomocy dora??nej, na 
lagodzeniu skutk??\\- kl??ski benobocia. Sa. 
mo za?? ??agodzenie skutk??w - nie z\\al. 
cza I zwalczy?? nie mo??e przyczyny. 
\Valka z bczrobociem idzie w ow??ch 
kierunkach: - pomocy dla bezrobotnych 
i wyszukiwanie it1;1 pracy. P??yn?? ofiary 
dobrowolne i przymusowe zbi??rki, dodat- 
ki do op??at r????norodnych i t. d. P??acimy 
pouatki na rzccz bezrobotnych, w op??a- 
t ach za gaz i ??wiat??o, za znaczki poczto. 
\ye, za restauracje i kina itd.. Fundusze 
tt. jednak nie wystarczaj?? i wystarczy?? 
'lie mog??: kl??ska jest zbyt wielka. 
\Vyszukiwanie pracy w okresic zasto- 
JU i kryzysu jest niezmiernem obci????c- 
niem palistwa. Praca "wyszukiwana" jest 
stajcz????ciej ma??o POh'.lcbna malo "op??aca_ 
j??ca si??", a za wsze bardzo kosztowna. 
Kolosalnem wprost obci????eniem spole- 
szych m??wc??w i obecnie prasa "narodowa" ro-:. Daleko lepiej, przyzna?? nale??y, powiodlo si?? 
cze??stwa a przedewsz)'stkiem pa??stwa. s?? 
brzmiewa hymnami triumfu, o tem, jak to ..my??l IV Lublinie. gdzie zgromadzilo si?? okolo 2000 0- 
ubezpieczenia pracownik??w na wypadek 
hezrobocia. \V roku ubieglym by??o ubez- narodowa zwyci????a". s??b. Ale jui "sukces" w Poznaniu (1200 os??b) 
pieczonych przeciw bezrobociu oko??o 3 6 Co do tej "my??li' . to trudno okre??li??. WfZO' zaliczy?? naleLY raczej do umiarkowanych (osto- 
::zqc -:. uchwalonych rezolucyj, c-:.y istotnie by la ja Dmowskiego, wedlug Str. Nar.). Warto r??w- 
miljon??w ludzi na ??wiecie. Sama Anglj:.t 
. b to my??l .,narodowa". Raczej powiedzie?? mobla, niei za-:.naczy??, ??e w woj. krakowskiem. wileTi- 
pokrywaj??c deficyt swej instytucji u cz- 
. I . ??e ani m??wcy, ani lIczestnicy tych zebra?? Str. skiem (p"??CZ Wilna 250 os??b), nowogr??dzkiem, 
pieczeniowej wyda??a na 7asi??ki \\' li )IC- 
Narodowego ??adnej o k r e ?? lon e j m y ?? l i stanislawowskiem - L a d n e g o z e b r a n i a 
dym roku 115 miljon??w funt??w szter. 
nie mieli. Uchwalone rezolucje - to typowe L??' I Str. Narodowego nie bylo. Najwidoco:niej nie 
ling??w (przeszlo 3 i p???? \l] il jard??w zlo- 
dania "zdrowia. szcz????cia i wszelakiej pomy??lno s t a r c o: y lot c h u. 


 ch). ??ci", kt??re, wedlu g 
tr. Narodowego, rz??d obo- Tchu r??wniej zabraklo i w Toruniu, gdzie 
Jakie?? pal'btwo wytrzyma przez cza
 wi??zany jest zapewni?? niezale??nie od najbar ..parada" zgasla kr??tko po swem pocz??ciu. 
lIu.lszy pouohne obci????enie? dziej katastrofalnych kryzys??w gospodarczych. Znamienny wypadek zdarzyl si?? w zwi??zku 
Problem bC7??-obocia jest tragicznem Swiadczenia ze strony obywatela na rzecz Pari- -:. "wielk?? parad??" w Sulmierzycach (woj. po z- 
b????dnem ko??em. z kt??rego jakie?? inne ni?? stwa jak najmniejsze, za?? ze strony Pa??stwa dl'l na??skie). Odbywalo si?? tam zebranie OWP., na 
dotychczasowe po??owiczne wyj??cie zna. obywateli jak najwi??ksze - do tego wla??ciwie kt??rem kolportowano skonfiskowan?? odezw?? 
le???? si?? musi. Zmar??y niedawno :\lbert sp,'owadza si?? slawetny program Rady Naczel Str. Narodowego. Przytrzymano z tego powodu 
Thomas, b. ci) rektor mi??dzynarojowcgo nej Stronnrctwa Narodowego. akceptowany obp' kierownikow plac??wki OWP. Gdy ich odprowa- 
iJi ura pracy t \\ ien tzi?? ??e kryzys bezro- cnje na zgromadzeniach, zwolanych 9 pa??dzier- d-:.ono na pusterunek policyjny, przez szyby 10- 
bocia jest "nierozwi??z
lny"'! Temu pe:;y- f tika. Jak najwi??cej od Pa??stwa bra??, jak naj- kalu posypaly si?? k a m i e n i e. Posterun- 
nizmowi ??wiat powojenny przeciwsta\'ll i?? mniej temu Pa??stwu dawa??. Program to nie no- kowy Kobylmiski zostal ugodzony kamieniem i 
. . l . K b b ' k b 
:'I?? trtus' Z ca ?? energJ??. ryzys ezro 0- wy i nie-:.byt oryginalny. kontuzjowany ci???? o. Jeszcze jedno przy ylo 
-:ia musi by?? i b??dzie rozwi??zany i mo??e I Pod wzgl??dem .,my??lowym" zatem dorobek zatem "z w y c i ?? s t won a f r o n c i e 
nie mylimy sic;: utrzymuj??c ??e rozwi??L.any zgromadze?? Str. Narodowego jest wi??cej, mo- z a c h o d n i m". Zmiang '" dgplomat:ji 
zostanie skutec.lnie dopiero przez zrozu- wi??c delikatnie, nii skromny. Po "wielkiej paradzie" i ',0 sprvu:adzenju Jak si?? dowiadujemy, pose?? belgijski 
!11 ;cnie konieczno??ci ekspansji kolonjalnej Ale i pod wzgl??dem ilo??ci uczestnik??w tych jej rozmiar??w do i s t o t n y c h g r a n i c akredytowany przy rz??dzie polskim, p. de 
:,a??stw dotkni??tych bezrobociem w kie- zgromadze??, prasa narodowa popelnia ogromne: nasuwa sie powaLna w??tpliwo???? czy hymny "ra- l'Escaille, opuszcza swoje stanowisko w 
r uaku olbrzymich niezamieszka??ych pra- przesad?? i niepotrzebnie sypie sobie piaskiem w do??ci i triumfu", jakie/ni rozbrzmiewa pmsa o. najbli??szym czasie. Nowy p:>se?? belgijski 
"'le po??aci globu ziemskiego. J e??l i spoj. oczy. ' pozycji prawicowej, s?? istotnie s z c z e r e. nie jest jeszcze mianowany. Do chwili no- 
:".!vmy na mapt.. .laludnienia ??wiata ude- Ilo???? bowiem uczestnik??w ..wielkiej parady" Zmobilizowanie armji 12,000 uczestnik??w w ca- minacji nLJwego pos??a, funkcje charge d'al- 
--;:y?? nas musi kr.lycz??ca nieproporcjo- oblicza na 50.000. Nie byloby to, coprawda, zbyt lej Polsce - to efekt. doprawdy, m i n i m a 1- faires pe??ni?? b??dzie radca poselstwa p. 
11
;
O???? g??sto??ci zaludnienia. \V Europie wiele, jak na Polsk??: licz??c?? przeszlo 30 milj. n y. - Raul Tilmont. 
1\\ la!>zcz.1 depczemy sobie po pi??tach pod- mieszka??c??w. Marsz zc:?? z takq armj?? ..a?? do ostatec-:.net o R??wnie?? pose?? hiszpa??ski w Polsce, p. 
c?as f,{d) ram 'alcl,o olbrzymie przestrze- Ale m??wi??c j,!zykiem rze.c:ywisto??ci - lic:- :wyci??stwa", jak to zapowiadaj?? niekt??re or' Jose Gil Delgado y Olazabal, zostanie w 
nie ;;toh pu
te g??uche i czekaj?? wci??.?? na ba ta zostala przesadzona conajmniej czterO- I gany prasy .,IIC/l"Odowej" - tn przedsil1w:iccie, najbli??sz}m czasie odwo??
'tlY. Nominacja 
r??k?? cywilizacyjn?? bia??ego c.l??owieka nio- krotnie. Wedlug danych, zaokrqglonych rac:c; ! doprawdy. be:nadz;e;ne. nowego pos??a nast??pi w tych dniach. 
:>??cego kultur??! in plllS, ani??eli in miTtus (poc6?? pomniejsza?? Si- I Tak samo beznaazie}lle, jak przeleUJalli(!;: No'Womianowany ambasador w??oski, p. 
Tworzenie kadr bezrobotnych koloni- ly ..narodowe"), liczba uczestnik??w w$Zystkich pustego w p??????ne w IIchu:alach ,.narodowych". Giuseppe Bastiauini, wyjecha?? iu?? z Rzy- 
st??w, kt??rzy zamiast cierpie?? nieludzk, ! zebra?? w dniu 9-1ym pa??dziernika "le przekrcl' I kt??re maj?? by?? lekarstwem - na wszystko, - mu i uda?? si?? samochodem do Warszawy. 
:l..dz,. w ..
raju s:a.wali .by si
 pionieram: i czala 12.000 
s??b. W 
arsza
ie np. zgromcr ?? lecz nie s?? nawet skul
cznem le.karstwem dla' ?? Przyb
cie amba..sa
o.ra italskiE'
1) 
p"'<31;e- 
cywlhzaCJI w dZIkIch ;??zul1
lach przy"czy . dz:011f>. zaledwie 1500 oS
'_ !,azly chyba 1!!zy"- schorowanego gl'1znlowme SlronT'lcfwc.. wane lest lada d.zlen. 


ni??o by si?? bezprzecznic IV olbrzymim sto- 
pniu do skutecznego zwalczenia kryzysu 
(aczkolwiek zc wzgl??d??w technicznych 
nic mog??oby to nast??pi?? w szybkiem tem- 
pie). 1\ly??l t?? zaczynaj?? reali70wa?? inne 
naroI??y. a trzeba wyrazi?? 
or??ce pragnic- 
nic aby polska my??l kolonjalna znalaz??a 
??ywszy odd??wi??k w naszem spo??ecze??- 
stwie i wesz??a w stadjum zdecydowanej 
akcji. 
Jak (lolJo"i Jcdno z pi:.tt1 niemieckich 
IV Kiemczech propaguje si<;: obecnie my??l 
zorganizowania ekspedycji bezrobotnych 
do Afryki gdzie pod francu:okiem (?) kic. 
rownict\\C1ll i za francuskie- pieni??clze (??) 
maj?? .,rozbudowa?? Afryk?? i pomaga?? do 
wykorzystywania jej bogactw". 
Coraz hardziej w aa
tajace heaobo- 
cic "- pi:,zf' "KoeuigsbergTr' Allg_ 7.ei- 


tung" - zwr??ci??o my??li \y tym kieruu- 
ku w??r??d szerszych k????. Jest to plan ge- 
nera??a Kundt'a, by??ego instruktora armji 
boliwijskiej. Proponuje on wysiedlenie 
250.000 Niemc??w z rodzinami nad Ama- 
zonk??. Podobno przedw
t<;:pn'2 prace do 
aea]jzowania tego planu ,..?? ju?? IV tokL1. 
Takie nastroje nurtuj?? zagranic<;:. ,Te- 
.leli chod7i o polsk?? ekspansj?? kolonjaln?? 
to w tej dziedzinie mamy szerokie pole 
do dzia??ania. \V tym kierunku ??yw?? ak- 
cj?? rozwija Liga !\Ion,ka i Kolonjalnd, 
jak r??wnie?? i powolane do tego poza ni?? 
czynniki. 


I, 0.1 re ra J ie' start:zaj" 
N
ska d??t:gzja Rumunji 


Nasz po??udnio
o,wschodui sojusznik, Ru- Powo??anie zatem min. Titulescu na sterni- 
munja., przocboizi O'Jtatn.i.o powa??ne wstrz??.- kil polityki zagranicznej Rumnnji ??wiadczy, 
sy, spowodowanc zar??wno na>ot??psh. ami ??wia- ??e pogl??c1 jego zdobywa G:)m.e OOO1alZ silni,ej- 
towego kryzysu g-o"podare.leg'o, jak : polity- 
>.Ze oparuie w??r??d rumu??skich czynnik??w mia. 
e.tuemi warunkami, \\ ynikaj,:!cemi z geografi; rooajll.Ych. l z t???t1l tn:eba si?? liczy
, gdy 
czncgo po??o??enia baju. chorl7i o dal";fc losy akcji, maj??cej na celu 
K a tle zasadniczl'j kwestji - z.awrze??, c::.y doprowad??cnic do ko??ca uk??adu stosunk??w 
nie zawrne?? pakt o ltim.gresji z Rosj??. 80' politycwyeh na wschochic Europ
, opartych 
wieck??. - 
OC7.y "i?? \\" RUlllunji bardzo po- o wzlaJemne gwa,r.a.ncje l1i.ea.

ji zc strony 
wa??ny sp??r mi??dLY l1ajwyhitniejszymi pr7cd- wsz,\'stkich zainteresowanych pa??stw. 
stawicielami opinji publicznej. Rumunja - Ale poza tem Lasadniczct1l zagadnieniem 
jak wiadomo - ttie nawi??za??a dotycllc/as politycznem, prze??ywa obecnie Run1Unja bar- 
stosunk??w dyplomatyczuych z. Moskw??. Fran; dzo powa??ny kry??ys gospodarczy. 
cja, Pobka, pa??stwa ba??tyckie parafowa??y Po Bu??
arji, "
??grzech i Austrji jest Ru- 
ju?? teksty paktu o nieagresji z Sowietami. mUllja jedncm z tych l)a??stw, na kt??rych ??y- 
RUJllunja dotychczas nie uczyni??a tego. ??1- ciu gospodarczelU i finansowelll. bard2Jo dotk1i. 
da ona, aby Sowiety forma.mie zrnek??y si?? wie 2Jaci??.??y?? kryzys ??wilatowy. RUlllunja zna- 
wszelkich pretensyj do Besarabji, RLcczni- laz??a si?? \V tern po??o??eniu, ??e bez wydatnej 
kicm tego pogl??du je,;t dotychcz;!suwy po;;e?? pomocy z zewn:!trz trndnu by??oby jej spru- 
rumu??ski w Londynie, p. Titulescu, kt??ry stac pil?tr????c:Y1ll si
 coraz gro??niej trudno- 
w??a??nie Z03ta.?? powolany na. stlmQwisko mini- ??ciom p' cl1i????nym, wywi??zywac si?? nadal Le 
stra spra.w zagraniwnych. Jest on p1'??eciwni. swych zobowi??zaIl zar??wno wohec w:erzycieli 
kicm zawarcia uk??adu przeciwnapastniczeg") zagranicznych jak i wobec w??asnych obywa. 
z Sowietami, p??ki l\Ioskwa wyra??nic nie stwicJ' tcli (wvp??ata pensyj urz??dnicz)ch i
d.) 
dzi, ??e raz na zawsze wY1'7eka si?? Bcsarabji.1 Zap
ka??a wi??c Hnmunja do komitetu fi- 


Jli
fortunno parado. 


Przed kilku dniami Stronnictwo Narodowe ' I zna?? musi, Le! ta liczba w miljollowcm przeszlo 
zwolalo .,wielk?? parad??" w "calym" kraju. Zwo. mlc??cie - to "sukces" r??wnaj??cy si?? fatalnej 
??ano 25 zgromadze??, delegowano najprzedniej- pora??ce. 


na.n
wego Ligi Nmod??w Z pro??b?? o pom()C, 
,V odpowiedzi na to otrzyma??a Rumunja 
szereg ...dobTych rad, oraz propozycj??, aby 
7godz:??a si?? na... kontrolt' swej gospo- 
darki pa??stwowej, wykonywan?? przez specjal 
nie do 'Bukaresztu delegowanych ckspel't??,\. 
Czyli innemi s??owy: pomocy finoo!l:JIWej nie 
otnlY11l3., ale po;>tra.da?? ma SW1Obod?? i uz.
 
??nion??. zosta.je 0(1 kOO1trolera., maj??cego b
.r 
pcv,nego rod??ajn organcm nadrz??dnym, k
??re' 
go autorytet b??dzie wy??szy, ni?? zarz
dzcnia 
w??asnego rz??du. 
Oczywi??cic, taka propozycja musia??a w Rn- 
rnunji wywo??ac IUetylko razgorymen.i.e, leja zostwJa. oofni??ta., gdy miarodajn c 
czynniki w pa??stwic uzgodni??y, ??e Rumunja 
nie p??jdzli.e na. dI1og??, proponowan?? przez Lig?? 
Narod??w - i ??e popr??buje sama wybrn???? 
z 
l'udnej finansowej sytuaej.
 w drodze ro- 
kowall. z wierzyciclami i reorganizacji finan- 
sowej gospodarki wewn??trznej w duchu jak 
najdalej id??cych oszcz??dno??ci. 
Odrtuccnie przcz rz??d l11111n??ski propo- 
zycyj komitetu finansowego Ligi Narod??w 
by??o zupe??nie smfm'Le. Picrwszym bowiem wa. 
l11nkiem ustanowienia kontroli nad d??u??ni. 
kiem by?? musi - raa.1na., fa.ktyczna pomoc. 
Same ,,(wbA! rady" nie s??. wystarczaJ??.ca. 
To te?? dobrze si?? stlaro, ??e RumUJ1ja mo- 
by??1. si?? na s:??,a;nowoz'Y sprzeciw 'W'()bea tej pr??- 
by, b??d??.oej w swej najg????b:r...ej istocie pr??b?? 
ogranio3enia. jej suwarellUbo.??ai. pa??stwowej. 
Rumunja jcst 7 nami zwilloza.na. si1ne.m.i w??- 
z??a.mi przyja??ni i wsp??lnoty wielu interes??w 
politycznych. ??yc7ymy naszcmu sojusznikowi, 
aby wszcz??te przeze?? rokowania z wierzycie- 
lami doprowadzi??y do .pomy??lnego rtDUlt-a.tu 
i uwolni??l' R.umunj
 od tl'ur1no??ci f;nansow
ch. 
r raa-zi te?? ;je
te??my, ??e rz??.d rumu??
.ki 
zdoby?? f'
?? na energiczne przeciwstawienie si?? 
pr??bie ogranic::Ieonia jego pa??stwowej aamo- 
(l\zielno3ci. 
Droga, jak.! ,,"",kaLa?? komitet ch.0110mic711 \ 
Ligi Karod??w - je;,t z punktu widzenia 
a- 
lllodl,ielno??c; polit.vC'Lnej pa??

w \Hf.'??"Z 11 H" 
b
??piec7\1a.
		

/Image03.djvu

			SOBOTA, 15 PAtDZIERNIKA 1932 R. 


3 


"Dzi
?? Pu??as??d
f!o.. 
W 1??m
rgc:
 
. 153 ..oc:znic:e jlDiel'c:?? 
boba.e.... 
We ws.zystkich koOlonjach polskich od- 
hy??y si?? uroczyste obchody "Dnia Pu??askie- 
go". 
W Waszyngtonie mi.a??a miejsce mani- 
festacja u st??p pomnika Pu??askiego. Pne- 
m??wienia wyg??osili charge d'aUaires am- 
;ady R. P. dr. Soko??owski. cz??O'11kowie kon- 
gresu Blc':>m i Ludlaw i przedstawiciel or- 
ganizacyj polskich. Nast??pn.:e odby??o si?? 
przyj??cie delegacyj w Bia??ym Domu. 
Po po??rudniu zorganizowano wycieczk?? 
do siedziby Washingtona w M.ountveron. 
O godz. 16.30 charge d'aUaires Soko??ow- 
ski wyg??osi?? przed mikroIonemNational 
Broadcast.:ng to-minutowe przem??wienie 
-okoliczno??ciowe. W p????niejszych godzinach 
(jdby??o si?? przyj??cie w ambasadzie R. P. 
W Nowym Jorku we wszystkich dziel- 
nicach, zamieszka??ych licznie przez Pola- 
k6w, odby??y si?? obchody. Pi???? z po??r6d 
tych obchod??w transmltowa11lO przez ra- 
djo, Wieczorem mia?? miejsce bankiet z o- 
kazji ods??oni??cia portretu Pu??askiego, z 
inicjatywy klubu Pu??askiego, z??o??oOnego z 
oficer??w armji St. Zjednoczonych pocho- 
dzenia polskiego. 
Bank:et odby?? si?? w historycznej sali, 
j!dzie mia??o miejsce po??egnanie Washing- 
tona z jeRo genera??ami. W sali tej wisz?? 
po.rtrety wszystkich genera????w Washingto- 
na, w tei liczbie Ko??ciuszki. 
aankietow: przewodniczy?? kapitan ar- 
mji Stan??w Zjednoczonych Anuszkiewicz. 
Przem??wienia wyg??osi?? konsul gen. Mar- 
chlewski i red. "NoOwego ??wiata" Y olles. 
Z pok??adu "Pu??aski" nadesz??a drog?? 
radjow?? wiadomo????, ??e podr????ni i za??-oga 
obchodz?? uroczy??cie roczn:c?? bohatera. 
'd??re
 imi?? no'si statek. 


His'orgk anf!i
lski 
O Polsc:
 
Tygodnik angielski "The Universe" z 
dnia 30. 9. 32 r. pisze o mowie popularne- 
go dziennikarza i historyka angielskiego 
J. B. Morton, wyg??oszonej podczas ba.nkie- 
tru, wydanego przez Stowarzyszenie Kato- 
lickie Stosunk??w Mi??dzynarodowych w 
Londynie. Mowa ta jako wyraz sympatji 
i uznania dla Polski zas??uguje na uwag??. 
Pan J. B. Morton podkre??laj??c pi??kn?? hi- 
storyczn?? przesz??o???? Polski oraz jej boha- 
tersk?? rol?? (m??wca przypomnia?? o <>bron:e 
Wiednia, 00 wstrzymaniu najazd??w tatar- 
skich. o zwyci??stwie "Cudu nad Wis????" 
idt.), zaznaczy?? r??wnocze??nie, i?? Anglja 
powinna wykazywa?? wi??cej zainteresowa- 
nia si?? tem pa??stwem, kt??re, zdaniem jego 
w dobie dzisiejszej "posiada klucz do sy- 
tuacji w przeznaczeniu Europy wsp????cze- 
8!1ej" . 


Polska na micdzgnaro- 
do",
j ",gs'a"'i
 
'" ??:hit:a2o 
w zwi??zku z wiad.omo??ciami o udziale 
przemys??u 1 handlu polskiego w Mi??dzyna- 
rodowej Wystaw:e. kt??ra odb??dzie si?? w 
Chicago w roku 1933 Polsko-Ameryka??ska 
Izba Handlowa w Warszawie :nformuje. 
nas, ??e w sprawie udzia??u Polski w Wy- 
stawie utworzy?? si?? dopiero komitet poro- 
zumiewawczy, ??e dotychczas ??adna defini- 
tywna decyzja jeszcze nie zapad??a. W 
zWI??zku z tern Izba przestrzega przed ja- 
k:em.:kolwiek imprezami, staraj??ce mi si?? 
wykorzysta?? ten ewentualny udzia?? Polski 
w celu zadatkowania stoisk, akwizycyj, re- 
klam. organizacji turystyki etc. 


IJs'al
nie ",gsokoic:i 
plat:g robotnik??'" po..- 
'O",gC:h W tidgni 
1,16 za eo6z
'I1t; 
Ministerstwo Opieki Spo??ecznej wyda- 
??o orzeczenie, na podstawie kt??rego staw- 
ka podstawowa za godzin?? pracy robotni. 
k??w portowych przy prze??adunku w Gdy- 
ni ustalona zosta??a w wysoko??ci 1 z??. 16 gr. 
Podczas rokowa?? pracodawc??w ze straj 
kuj??cymi robotnikami, pracodawcy propo- 
nowali 1 z??. za godzin??, robotnicy za 1 z??. 
25 g'r. Arbitra??owe orzeczenIe minister- 
stwa utrzymuje w mocy faktyczn?? wysO- 
ko???? stawek. jak:e pobierali robotnicy w 
,Gdyni po likwidacji strajku. 


Popj
raj(i
 
prz
mgsl krajowg 


l zamierzt:blej przeszlo??t:i 
s.olitg Pomorza 
w prz
dzi
?? jDbil
uszu iOO.I
??:ia Torunia 
Za par?? miesi??cy ea??a Polska obebo- l pa??dziernika 1251 r., znajduj??cego si?? sta C'hJmna, a znajduj??cego si?? w Arebi- 
dzi?? b??dzie uroczysto???? jubileuszu stoli- w Archiwum Mieiskiem w Toruniu. WU!11 Fa??stwowem \V Kr??le\\Tcu. 
cy Pomorza. Pragn??c obudzi?? w??r??d na- W przywileju tym mowa jest wyra- "... obywateli che??mi??skich i toru??
 
szych czytelnik??w zainteresowanie t?? nie- ??ni-e, ??e pierwotny dokument lokacyjny z skich znale??li??my zasmuconych, pOs 
zwyk???? uroczysto??ci??, stara?? si?? b??rizie- dnia 28 grudnia 1233 r. spali?? si?? podczas niewa?? przywilej ich, wystawiony im 
my om??wi?? ca???? 7oo-letni?? historj?? To- po??aru miasta Che??mna. Dokumentu te- ongi?? przez naszego mistrza, dobrej 
runia, zamieszczaj??c na tern miejscu ar- go z r 1233 nie znamy wi??c w orygina- pami??ci, brata Hermana, zwanego de 
tyku??y z przesz??o??ci miasta - jubilata. le, nC1
omiast znany jest on z powy??sze- Saltza i brata Hermona Balk??, pierw
 
Jako pierwszy artyku?? podajemy wy- go, odnowionego przywileju z r. 12 5 1 , szeg.o tej ziemi komendantora, spali?? 
j??tki dotycz??ce Torunia, z tak zwanego ( nadto z Kopjarjusza che??mi??skich przy- si?? podczas po??aru miasta Chelmna. 
odnowionego przywileju ehe??mi??skieg
 w;Jej??.v mi,eiskich, sporz??dzonego w r. Stwierdziwszy prawdziwo???? te} spra
 
(erneuerte Culmische Handveste) z dnia 143 I p
le2. Konrada Byczyna, pisarza mia- wy Z zezna?? naszych braci zakonnych 
i innych czcigodnych m??????w postano
 
wili??my odnowi?? im zaginiony przy- 
wilej w spos??b nast??puj??cy: 
"Brat Herman mistrz teuto??skiego 
Domu ??w. Mar}i w Jerozolimie i brat 
Herman Balka, tego?? zakonu \V Pru
 
siech prowizor, tudzie?? caly konwent 
tegoi Domu pozdrowienie wszystkim 
\1.-' Chrystusie wiernym, kt??rzy pismo 
fo ogl??da?? b??d??..... 
"Tym??e miastom zezwolili??my na 
wieczne czasy. by obywatele ich wy
 
bierali w owych miastach co roku po
 
szczeg??lnych s??dzi??w, kt??rym i Dom 
Tiasz i spo??eczno???? tych??e miast byly
 
by rade..:' 
"Miastu za?? Toruniowi postanowili
 
??my przyzna?? do wsp??lnego u??ytku o
 
bywateli i obcych rzek?? lVisi?? na prze.: 
strzeni jednej mili od granic Biskupa 
Kujawskiego poczynaj??c, a na brze
 
gu z tej strony Wis??y szmat ziemi o 
szeroko??ci p??l mili z wszystkiEmi u??y
 
teczno??ciami wyj??wszy k??py i bobry. 
"Postanawiamy, by w tych mia
 
stach prawa magdeburskie w cale'; o' 
snowie na zawSZe by??y przestrzega
 
., 
ne... 
"Parafj?? za?? toru??sk?? wyposa??yli:: 
??my w cztery lany ziemi pod miastem 
i w inne czterdzie??ci lan??w tam, gdzie 
im w przyszlo??ci b??d?? wyznaczone. W 
G. K. Chesterton, znany powszechnie Wszystko odby??o si??, jak sen o solidarno- ko??cio??ach tej??e parafji zastrzegam V 
katolicki powie??ci0plsa,rz i publicysta an- ??ci chrze??cija??skiej. . dla Domu naszego prawa pa'tronatu, 
gielski, kre??li wra??enia, z mi??dzynarodo- Wielki IDonwertyta kre??li n
t??pnle przyrzekaj??c zarazem dba?? o odpowie s 
wego kongresu euoharystyczneg.o w Dubli I sylwetki r????nych. kra??cowo odm
ennych I dnich dla tych??e ko??ciol??w pleba. 
nie w londy??skim tygodniku katolickim typ??w ludzkich, kt??re spotka?? podczas n??w..... 

,The. Universe" ,or
z w c.zasopi??
i
 nowo- I kongresu i. kt??re l:;y!y. dla
 
idoczny
 
o- "Dzialo si?? w Toruniu roku lV ciele. 
jo

klem "Amerlca. Autor "Kuh ,I Krzy- wo
e??.ll unl
ersalnoscl .KosClO??a 
atobckie: nia Pa??skiego tysi??c dwie??cie trzy< 
??
 przepro
adza, plastyczne porowna
le I go l Jego sdy, ????cz??ceJ nar<>.???? Y I gOdz??
e' l dziestego trzeciego dnia pi??tego przed 
mi??dzy Dublmem I Lozann??, dwoma mla- I klasy spo??eczne. Oto po uhcach Dubh:la kalendami stycznia" (28 grudnia 1233). 
stami, w kt??rych w tym roku odby??y si?? I przechadza si?? w??dz Indjs.n a r6wnocze- 
wa??ne zgromadzenia mi??dzynarodowe. Du- ! ??nie kap??an katolicki, za nim pod????aj?? pa- 
blin by?? Lozann?? Ko??cio??l1t ale dzi??ki i lesty??scy, podobni, zdaniem Chestcrtona, Hobi
'g - scdziam1 
wsp??lnemu j??zykowi i rzeczywistemu po- do Assyryjczyk??w, a jeszcze dalej id?? hin- Dowiadujemy si??, ??e w dniu 7 pa??dzie1'- 
rozumieniu nie sta?? si?? ??r??d??em zamiesza- duscy zakobici i iIliIle niezwyk??e dla oczu nika rb. P. Prezydent Rzeczypospolite': 
nia i d????no??ci od??rodkowych. kt??re. nieste- zachodnich postacie, kt??re posiadaj?? i za I=odpisa?? wniosek nominacyjny 3 kobiet na 
ty, zbyt cz??sto cechuj?? mi??dzynar-ooowe ch':>wu
?? wiele odr??bnych w??a??ciwo??ci, ale stanowisko s??dzi??w grodzkich. 
kongresy polityczne. "To, co widzia??em w dzi??ki wsp??lnej wierze katolickiej tworz?? Mianowaone z>osta??y pp. Irena Wojniko- 
Dublinie z chrze??cija??stwa - pisze Che- jedno???? w kulturalnej mnogo??ci. "Wszyscy nis - s??dzia s??du grodzkiego w Sosnow- 
sterton - by??o jakby dokonywanym ze uczestnicy tego kongresu, w polityce tak cu, Helena Lepiarzowa - s??dzia s??du 
szczytu g??ry przegl??dem kr??lestw tego rzadko jednomy??lni. tu byl' zgodni w wie- grodzkiego we Lwowie i Wanda Halina Ka 
??wiata. Szara wyspa. le????ca samotnie rze. Ka??dy. kto by?? ??wiadkiem tego nie- mi??ska - s??dzia s??du dla nieletnich w 
w??r??d -oceanu, zamieni??a si?? raptem w st.o- zr??wnanego widoku, wierz??cy czy niewie- Warszawie. 
lk?? ??wiata... Ze wszystkich kraj??w nap??y- rz??cy i bez r????n:cy wYZ'I1ania musia??' Nale??y zaznaczy??. ??e p. Kami??ska zo- 
n??e masami wierni. i znani czy nieznani. przyj.???? d.o przekonania, ??e tu, w katolicy??- sta??a mianowana na miejsce zwolnionej de- 
wywo??ali jedyne w swoim , rOdz:??ju wr
??e- I mie, dany jest o??rodek Europy i ??wiata" kr
tem Pre.zydenta. R:eczYP?spolit
! 
??: 
nie przynale??no??ci do wsp??lne, r o dz1DY, . dZlego Wandy WOjtow1czowej-Grablnsklel. 


iC 


::
'??.t."'";:;:. 
 


iiL 


J
 


.. ::;
. ::>-*" ..-":. 


"I!>
> 



;: 


H 

f>t....- 
..:.. 
....':-.. i 
-. 


'-. .:.
.
: .i.:..;, 4;.
.
3,:..-.A. 


. 1- .: r
:':=; .-. :: ..:. 


- - 
:......::
.

'I:"- 
.......- 


. ..-. ..-.;...:
 


...
;. . 


. .


. 


'f?A:x 


.
:_...,.::
 
. 


.... 


Dokument, kt??rego fotografj?? podajemy, jest to tzW. "pr%ywilej che'mi??ski", wystawiony w r. 
1251 dla potwierdzenia pierwotnego dokumentu lokacyjnego m. Torunia % 28 grudnia 1233 roka 
kt??ry sp'onq' w czasie po??aru miasta Che'mnn W pr%ysz'ym wi??c roku Toru?? obchodzi?? b??dzie 
nie%wyk'q, bo 700'nq rocznic?? swego %a'o??enia 


Dublin 


lozaOB?? Ho??t:iola 


IJderz W s:f??l... 
NowO polski kod
ks karu g a Ni
mt:g 
kt??ry i dla Niem.c6w zamieszka??ych w I 10 lat dla tego, kt??ry jako obywatel 
Polsce ma b. du??e znaczenie. Nowy polski. jawnie rozszerza zagranic?? nie- 
kodeks karny zawiera w n:ekt??rych prawdziwe wiadomo??ci, ze szkod?? dla 
punktach specjalnie niejasn?? stylizacj??, pa??stwa polskiego. Z tego wynika. ??e 
daj??c?? prawo polskim s??dom stosowa-; przysz??e nieostro??no??ci. czy to pisem- 
nia wszelkich mo??liwo??ci w stosunku' ne czy innego rodzaju, o ileby wysz??y 
do niech??tnie przez nich widzianych 0- na jaw. mog?? mie?? bardzo powa??ne na- 
s??b. Tak przedew.szystkiem nale??y st??pstwa dla niemieckich przyw??dc??w 
zwr??c.:?? uwag?? na artyku?? 99, kt??ry w Pol.
ce. Poleca si?? wobec tego w ko. 
przewiduje kar?? 10 lat wi??zienia za respondowan.:.u z o&obami prywatnemi, 
znoszenie si?? z osob?? wyst??puj??c?? 'W czy te?? publiczonemi w Po!.
ce. zacho- 
interesie obcego pa??stwa, lub organi- wa?? wszelk?? mo??liw?? ostro??no????". 
zac!i mi??
zynarodowej, 'V! 
elu wy,;o- Chyba lepszego dowodu m??wiaceg.:> o 
??aD1
 
oJe
nych, czy. t
z Innych nle- "lojalno??ci" Niemc??w i ich przyw(K??c??w w 
przyjacielskich uk??adow . Polsce, jako te?? o ich pracy dzia??aj??cej 
"Na to. ??e pod "dzia??a1no???? nieprzy na. szk-od?? pa??stwa polskiego i szpiegow- 
jaciel.sk??" ws
ystko mo
e by?? 
odci??,g- skiej, jak r??wnie?? i o konieczpo??ci wyda' 
ni??te. orzecznictwo s??dow polskich, da- nia nowego kodeksu karnego nie potrzeba 
??o w ostatnich latach najlepsze dowo- gdy?? to nawo??ywanie do ostro??.no??ci przez 
dy. niemieckie pisma zC'j!raniczne m6wi same 
"Art. 109 przewiduie kar?? wiezienia za 
iebie. 


Je??eli rz??d czy jakakolwiek instytucj
 I 
wydaje nOwe zarz??dzenia. zwykle p:erws I 
oceniaj?? warto???? tego zarz??dzenia ci, prze 
ciw kt??rym zarz??dzenie to zosta??o skiero- 
wane i ci, kt??rzy je przekraczali, rzecz ja- 
sna, zarz??dzeniem tem najbardziej si?? inte- 
resuj??. Np. je??eli poecja otr);yma jakie?? 
nowe uprawnienia w stosunku do kieszon- 
kowc??w itp.. kieszonkowcy w??a??nie pierw- 
si oceniaj?? najlepiej i najdok??adniej czy 
zarz??dzenie bo potrafi ich skr??powa?? i czy 
zapobiegnie dalszemu ro??szerzaniu si?? kra- 
dzie??y, 
zy nie itp. 
Polskim kodeksem karnym zaintereso- 
wali si?? niezwykle - Niemcy. 
Dowodem niech b??dzie artyku?? "We i - 
chselzeitung" Nr. 235 pisma wychodz??ce- 
go w Kwidzynie w Prusach Wschodnich. 
"Ostro??nie w korespon
ow
niu z Polsk??". I 
"Z dnIem 1 pa??dzlernlka br. w Pol- 
sce wszed?? w ??ycie nowy kodeks karny,
		

/Image04.djvu

			4 


SOBOTA. 15 PA??DZIERNIKA 1932 R. 


(boro I i Je ar 
w ??gt:iu wi
ll??i??aO wladt:g 


w picrwszych lataf"h leczy?? Xapoleona 
.1eall Xoel Halle. p????niej chirurg Aleksander 
t - rbain Y \'an, kt??ry jesl.f'7e genera??owi Bo- 
napartemu towarzys.ly?? w r. 17
Jlj do W??och. 
W latach p????niejszych by?? on w??a??cicielem 
poka??nej fortuny. Otrz\-ma?? r??wnie?? 
dn?? 
harom]. a do j

o doch
d??w nale??\- jes
cLc 
i??olic7Y?? 30 t.,
, frank??w g-ratyfika('j'i roczncj. 
I
rly cesar7 po abdykacji w Fontainehlean rOJ;- 

tawa?? si?? .( 7aufanymi lud??mi. podaro'\Va?? 
Yvanowi 
oo ty
. frank??w i pl'z
-zna?? mu 
krzy?? Le
ji Honorowej. 
Obok Yvana posiada?? pe??ne Lautanie ('e;;3- 
1'za i1r. Corvi"art, jako specjalista ('hor??b wc- 
wn??trznych. Xapoleon jeSLC7C jaku pierwszy 
konsul 7apa(l?? na chorob,? p??uf"n/), kt??ra spo- 
\\oc1m,"a??a IlWI'.fj o"??.1hicnic' \\ ,-('hudzeni(', 
Polecony IJrzez .J ()/l,fin?? Con-i..,art zaopieko, 
wa?? si?? ,Y\)\\czas Bonapartem i \"vleczv?? 0'0. 
Otrzym.p' a?? on rucznie 30 
ys, fr
llk??;'. rlo- 
::ta?? tytu?? barona, a ponadto cieszy?? si?? 
7.paCZIU} praktykI]. Corvisart mimo to 
znajdowl1?? 
i?? ustawicznie w k??opotach pie- 
l1i????n
'ch. Zwraca?? si,? w??wczas nickiedy do 
ce5ana, kt??ry bardzo g'o lubi??c poml1gal mil 
od C7a:m do czasu. 
Mi,?d7
T Con-isartelU a ccsarzcm panowa?? 
stale 
Oll ??artf\bliwy. Kapoleon pyta?? go np.:: 
- I c???? m??j szarlatauie, CZ\'?? \\'czoraj du- 
io ludzi zamordowa??? COl\';sart odpowiada?? 
 
podobnie ??ariobliw
 spos??b, korzysta?? jednak 
il(.hrego humoru cpsarLa, aby mu przeilk??ada?? 
l'{.
maitf' pro??by. re:'tlr?' l'7adko odmawia?? ulu- 
bie??eowi, kil)r: ??,,,,if'tnie opowiada?? i prz
 110- 
5i?? w??ade: najro/mait "ze 7ahawnc historyjki i 
plotki. 
Ynm i Con-i"al't byli jedynym' \,-??deiw:m; 


14 milion??w mar
" 
kosz'ulr. ..ozpo..z??dzr.nir. 
o kos'lumadl k??Ult:iOWgc:h 
G????wnym tematem dyskusji i zaiartej ham 
panji niemieckiego przemys??u w????kienniczego 
lest wydany ostatnio przez komisarza dla Prus. 
von Brachta obszerny przepis. normuj??cy roz' 
wiary i \
y!;l??d kC1slium??w k??pielowych. 
Jak ,
-iadomo. odno??ne T:Jzpof7??dzenie no:-- 
l1uje szczeg????owo rozminy i wygl??d tych ko' 
stjum??w. W zwi??zku z tern w ko??ach w????- 
kienniczych Niemiec przeprowadzana jest obe 
cnie ankieta. celem ustalenia wY50ko??ci strat 
jakie poniesie przemys?? i handel na tle wyd.r 
nego rozporz??dzenia, Wed??ug prowizorycznych 
oblicze??. zapasy kostium??w k??pielowych n:. 
sk??adach fabrycznych. w hurcie i u kupc??w de 
!"Iicznych. szacowane s?? na 14 miljon??w ma. 
rek. Do tego doda?? na!eiy jeszcze straty po' 
??rednie, kt??re powstan?? przez nowe upad??o??ci 
na tle niespicni??.i:onych sk??ad??w fabrycznych. 
Wreszcie nie mojna pomin???? powa.i:nej sum
 
.trat w p05taci niewyp??aconej robocizny w 
trzemysIe tr)ko!a.'owym kt??ry postanowii po 

ydaniu rozporz??dzenia \ on Brach!a przepro 
....adzi?? redukcj?? pracy. 


Sprgtni a??
rzgic:?? 
W WQdi??D\U Inndq??shtr.m 
Historja niniej
ola wydarzy??a 
i?? niedawno 
w LO:J.dynie Policja londy??
ka otrzyma??a a- 
nonimowe donie.sienie, ??e pewien m????c,zyzna w 
br??zowych oklurach pU6zcza w obieg fa??.s.zy- 
we banknoty 100-funtowe. Zawiadomiono 
w
zy
tkie banki. I istotnie po pewnym czasie 
przytrzymano przy kasie pewnego banku pa- 
na w br??zowych okularach, usi??uj??cego zmie- 
ni?? 100 funt??w. Nie pomog??y ??adne protNty 
are
.zt()wanego. ArNoltowany o??wiadczy?? puy- 
Tair.mn????'a lr.nom
na.nr.1 pamlec:?? tern, i?? c.zyni pa??stwo odpowiedzialne .za \Wizel 
Znany w ca??ei Anglji mnemotechnik Pieni??dze zosta??y -ofiarowane i zebrane kie Btraty, jakie moie ponie???? wskutek are- 
Datas, zawar?? w tych dniach ekscentrycz- przez kilku lekarzy, kt??rzy dzia??aj?? i.nco- sztowania. Wkr??tce stwierdzono ietotnie. ??e 
ny kontrakt, kt??reg.;> przedmiotem by??a.... gnito. Lekarze ci pragn?? zbada?? dok??ad- banknot je
t prawdziwy. Mu.siano go zw01nit. 
jego g??owa, W my??l kontraktu (Jtrzymuje nIe m??zg znakomitego mnemotechnika, aby Po pewnym czasie wp??yn????a do s??du tika!" 
on natychmiast do r??kI sum?? 1000 funt??w wykry??, na czem pnlega tajemnica jego fe- ga przeciw pa??stwu o 1000 funt??w odszkodo- 
sterling??w, a poza tern wyp??acan?? mu b??- nomenalnej pami??ci. Datas wprawia b
- wania. Skar????cy dowiM??, i?? iBtotnie 
ku- 
dZJe sta??a, roczna renta w wysoko??ci 360 w'em w zdumienie wszystkich swojemi nie- tek ares,ztowania poni??s?? znac.zne straty. S??d 
funt??w a?? do ko??ca ??yc:a. Obiecano mu zwyk??emi zd.
lno??cLami pami??ciowemi. musia?? mu prolyzna?? od.s.rkodowanie. 
r??wnie??, i?? po zgun' e zostanie cia??o iego po Cz??uwiek ten potrafi np. przytoczy?? bez 0- Obecnie jednak zg??osi?? si?? w policji c.z??o- 
chowane w przyzwoity spos??b. Wzamian my??ki 2000 wydarze?? i dat z okresu woj- wiek, kt??ry swego czasu wys??a?? wspomniany 
za to zob::>wi??za?? si?? Datas wyda?? po zgo- ny ??wiatowej, pami??ta nazw?? ka??dego anonim na polecenie tajemniczego are6ztanta 
nie swoj?? g??ow?? do rozporzadzenia wydzia zwyci??zcy z Derb??w z ostatnich w br??zowych okularach Nie otrzyma?? on przy- 
lowi medycznemu londy??skiego Kings Col- 5O-ciu lat. nie zapominaj??c przytem () na- rzec.zonej nagrody i zdrad,zil wBp??lnika. Obu 
lege. zwisku ??okeia i sumie wygranej. I aresztowano. 


e 


leharL:1lUi przyooclIJ) mi Kapoleona, mimo ??e angiebkiego statku \\ ojenneg-o "Bell e rofol1 " 
na dwor7e ees.irskim by??o je3/cze kilku le- XiI' ulega \\'??tphyo,;ci. ??P 7. poc/!)tkll (iw II' 
kar.ly pnyhocZllyeh, no"z??cvch ty
u?? tf'll t) 1- karz w
-st
powa?? w roli "J;pi
';:;a an;:;iebkicJZ'l) 
ko honorowo. Leel i ci leka-1'7e poh:erali zna- P????niej jcdnak X apolcon tak go potrafi?? d??.1 
czne pcnsje z tego tytdn. sicbie pO??yska??. ??e O'Meara sta?? si
 gor??c
-m 
Xaog???? p1'7yboczni lekarze Kapoleona Pl'z.\-jacielcll1 i wiclbidelem Kors.vb.anina. Ka 
miE'li w "??u??bie C'csarskiej ma??o roboty, gdy?? rozkaz gubernatora ??w. Heleny musia?? O':\lea- 
Xapoleon 
allJ ,'Iba?? o higjen?? i rzadko choro- m \, ]818 opll
ci(' \\"\ 
pl'. Xapoleon. k,??rv nie 
wa??, Dentysta pl'Iyboczny np. Tl'??a
ci\\-'e ni- cl1f'ia?? p17yjQ?? POIllOC-Y l;karzy nngil'bkid;. po- 
gdy nie zajmowa?? si?? uz??bieniem cesarza. zostawa?? zupe??nie bez opieki lekarskicj prze/. 
Zdro1\'ic Xapoleona zacz????o s;?? p,;u(. nie- ca??,\-' rok, choci'1.?? czu?? si
 banlzo ??lE'. Dopiero 
('o llopiero w p????niejszyeh latnch, kierh- 
wia- \\" r. lSHJ z inicjatyw
' kardyna??a Fesclle u- 
.fila jego pocz????a gasnlJ
. - da?? si?? dl'. Artom:n-chi no ('horeg-o ('e;:;a1'7a. !I 
Gdy X apoleol1 po bitwie pod 'Yatcrloo kt??rego ehoroba raka poczynila. znaC'zne po- 
odda?? si?? w r??ce Ang-lik??w pod Rochefort. I st??py. Pl'ZE'Z niego piel
gnowany zako??cLyi 
.lnajdowa?? sit' w orszaku cesarla lekarz woj- Xapolcon ??ycif' wiccLOrem 5 maja 1821 J'oku. 

kowy 1\lengeauu. 1.1'1'7 lekarz ten nic ehcia?? Lekarz lC'1l ,\-
-??wiadczy?? mu tl;' jeszcze ostat- 
:owarz.rsz
-?? w??ad('y na wysp?? ??w. Helen:,-, a ni?? po;;??ug??, ??e w dniu 6 maja rlokona?? sekcj.i 
w??wczas zg??osi?? si?? O'Ucara, lekarz okr??tow\' zw??ok celem stwierdzcnia pr7ycL\'n.\' ??mierci. 


l'Iinja'u..ow
 "
ea.g 


1<. - - - " ,..,.., 
 
I; . 
. 


'. :1 


jj
 
\....- 


"f 


._-,.,
-
;;,. 


.;;t 


I 
I
' 


.', 


.;>?? 

>' 
 


- " 
, . 


('??
 '. ._' .
 . .'
' 
. 
" -.; 
,): 
,< ,1 . 


';
 


:-< 


M<, 
 : ..
,"': '" 
. ... 
 
..! 
, '. 


." 


'f. 

) 
'?? 
H . >fi, 
'
 . ..L :\ 
\ ;:':' .' 
r" '.. 


. ',<\ 

-"f 
, .??,' 


,. -.'$" '.' 
,I. '. . .' 
'.\4
"j, V;:i r <" y

'
, 
:.-t
'Jj;
!<::' ..:.\
 


'. 


...
'h 
., lit' 
.' ot 
ft/'. 


.,..' 
"'; 


! 


,
 
.

: r- 
"1> }. ,. .... '. ,_ .: 
 '.

 l.y 

t....
'
- 
.,J:, ., 


,,";>., . 



.: 



I 
:J 

 


. ".
. 


..:
 


- :
 


.:.
 
.>......:..... .h: 


'. 

.:_..:::..::...




-: 
_.':::

 



. ;
.:W




':;:!

::.f';;.;;.;. :.*::. .....-< :::./J 


Dorocznym zwyczajem odbyty si?? na bascnie ogrodu Tuileryjskiego w Pary??u regaty modeli 
jachtowych. Na ilustracji naszej podajcmy mOment startu miniaturowych statk??w. Sport ten 
popularny jcst nietylko w??r??d mlodych. lecz i po??r??d starych Pary??an. 


(z??o",i
lf, hf??rg sprz
d??l?? SBOj?? 
21o "e 


srA:\I
L\ \\ .\:"0. IJRZEJ STEE.\1.-\:\'. 


"rgzgs 
wir??d kr
zus??w 
l'I??lion
..zu Z mlUttninn?? I b
z 
milton??w 
Zdawaloby si??. jak gdyby miljonerom p6??. 
nocno'ameryka??skim 
r07il podobny los co 
tamtejs7ym rndj:lIlom: powolne wymieranie. 
\V ka??dym ralie miJjonowe ich fortuny w 
ci??gu ostatnich kIlku lat powa??nie zeszczupla. 
??y, Dotyc.lY to nawet 93,Ietniego Johna D. 
Rockefellera i jego 58,letniego syna, r??wnie?? 
Johna. 
Kiedy stary Rockefeller w r. ]896 wycofa?? 
si?? z interes??w. ma ia tek jego wynosi?? 40 mi1jo 
n??w funt??w ang. .'\1??dra administracja pomno. 
??
'la je do wysoko??ci 200 miljon??w funt??w. 
7 czc1!0 do r. 1925 poch??on????y r????ne fundacje 
115 miljon??w Lec.t w lecie 1918 1'. maj??tck 
ten znowu wa??sl, tak. i?? wynosi?? znowu bli. 
sko 200 miljon??w. P????niej nast??pi??y czarne 
dni na !!ieldzie nowojorskiej i olbrzymia for- 
tuna stopnia??a do 30 miljon??w. 
[\limowoli Iw.suwa si?? pytanie. ile wobec 
tcgo musieli ucierpie?? inni miljonerzy. 
Za najbo
atszego Amerykanina uwa??any 
jest obecnie Henryk Ford. kt??rego roczne do. 
chody obliczaj?? na l miljon funt??w. Mo??e 
nale??aloby sum?? te podwoi??. lecz cyfry tcj 
opr??cz samego Forda nikt dok??adnie nie zna. 
Przesilenie jednak??e nie oszcz??dzi??o nawet 
Forda. 
O innych miljonerach natomiast m??wi??.. 7e 
uratowali oni tyle tylko. Le mog?? zyc Wf 
w.lgl??dnym dostatku Pr:iwd.liwych miJjone. 
r??w trzeba szuka?? ju?? w poludn. ...??-meryce lub 
Anglji. 
Liczb?? miJjoner??w (w funtach oczywi??cie) 
angielskich obliczaj?? obcenie na 540, a 157 
Anglik??w posiada dochody roczne ponad 100 
tysi??cy funt??w. Oczywi??cie i fortuny angic]. 
skie ucierpia??y powaLnie pod obuchem kryzy. 
su. 


--- 


wlasn
'ch 'Hazen... O
dychal pan " znawalem dziwnego uczucia. \Vy
lcJ 
atmosfer?? domu zbrodm. bada?? pan da jak ??YW"... ma na grzbiecie ??lad 
ie.go mieszkaf1c??w... Jakie obrazy ciecia... 
ziawiaia si?? przed panem. przede
 - A - wtraci?? podekscvtowa. 
....L
k.ad aul??o...,zowanu 'I !..anc:u
ki"eo \Vsz
'stkiem. kiedy wspomina pan go nvm glosem Ha
-mabeI. - Kiedy 
(;zin
' sp??dzone w miasteczku... zdech?? ten kot? 
Przedruk wzbroniony _ Bardzo du??o - odpowiedzia?? - Naza jutrz po zbrodni - odpo. 
Malaise nie doda??. ??e idiota \Vi
 towa niewinno???? jest mitcm... inspektor po chwili milczenia, 
 \Vi wiedzia?? Malaise - iei:e??i by??a to wo. 
dzia??. jak kto?? uciekat. Je??eli I-Ia
-
 .. Przesunat rekm..po cl,oie: dz?? sklep. w kt??r"m dokonano wta
 
??!e zbrodnia. Piesek Irmv nie m??g?? 
m abe l ml ' at takl ' c Z . dol - n ' os ' c, ' , " ak Co ob ' h ...I z t o ' h, II 1 1 d kod k . . 
. - - nas c Oq'j w .. i c ,-i' 11 at ia. wi u: usz' zony mane Till. gO 7,T1osic l za ??ycia. i po ??mierci... 
twierdzono do rozwia7,-w,mia zal1a
 osoba prze<;t??pcv? Powinienb\"m po
 niesiony przez koleiarza. \Vidze ??la \V7rl1SZY! ramionami. 
dek. nie trzeba mu bylo podsuwa?? wiedzie??: ..Co mnip obd1Pd 7 ;?" Pan dy n??g na torze .koleiowvm... \Vidz?? - \"ie pan. ??e kiedy si?? zaczyna 
h'ch szczeQ??????w. jest przed.,t 'wic??elem spra,,-if'rlliwo
 taure Charon. siedz??ca na weran. odkr\"wal
 prawde. traci cz??owiek 
Ha\"mabel podn 1 r?? sic na rcku. ci ludzk1(>1 To inn
 snr:'lwa. Co da d"ie... \Vidzc... !1low??... Prz"czepia sit; do bYle cze- 
I kt . d . ?? mnic . ma??o mnie obchodzi . ('z'' t a . Przer\' - tt sam ob e . tarcz"?? r??;;
 czv inna osoba nl)nch
;1:J morderstwo. - 
ic. tutaj iUL moja ima.
ina
 Rzuci?? zdziwione spojrzenie na 
nych rozwiazflll te!1o dramatu Zda je Kiedy pan ja zdema,:1.-uic. a nic wat. cia wchodzi w gre... s'''-eQo !lospodarza. kt??rv zerwa?? sic; 
mi ,>je. ??e m??!:!lh"m umof"wowa?? pa
 pie. 7e to n-1st
ni n;p,P. , - nic zdzi - Tern ??epiej! odpar?? ??ywo niespodziewanie z miejsca i zapyta??: 
nu wint: ka??de i z podeir7:1.n\'ch o'>??1b wit: sic. \Y istocie ZI1:1.111 zhrodniarza Ha\"mahel. - Czytuje pan czasami !Zazetv? 
pokolei i jeszcze par11 inT1'-Cl,. o kt"'. bo znam w-.zv<;tkich tvrl, HelU" mo Po raz pierwszy od wei??cia do - C7f'stO - odnowiedzia?? in<;pe
 
rych pan nic lTI\'??li... Rohie aluzje do clibv by?? zbrodnian
ami... Prosze mi bibljoteki wydal sic naprawdc; zainte ktor. - Dlacze!!o pan o to pyta? 
Bradicte'a i Hammercr'a. uczci\n'cl, nie br wagi /lstatniemi czasv? 
Lecopte. 
1??!.!??bvm r??'"nie?? rzuci?? WfI 7. pytaniem: \Y i'1.ki snos??b...? wie. co podsuwa pana wvomaLnia... - Niestetv - odnowicdzia?? Ma
 
podejrze'1ie na zaneWl1e uczciwe!.!o Pp...."kna?? OC7'" i c;, ...- - J dillci' - Gromadke dzieci - odpar?? nie I ??aise - od kilku dni nie czyta??em 
doktora Furnelle. naczelnika stacji. - Bezw??tpienia. o ile hv??bvm n.' ch??tnie Malaise. - Niekt??re sa prze wcale !1azet. 
lub ober??\'ste?? !\lo??e bez wielkich tru mie,iscu. wiedzia!bvm. cz
.!.!o. sic. trz
'::-I hrane 

 In
jan., Bawia si?? na J.tr y . t'_le Havmabel 7mieni?? nade te. 
dno??ci m??!!??bvm wci.lta nie ma r??wnie kom I ukr"t
 satysfakcj??. - A wi??c - zdecydowa?? siG in'" wypcha?? prawdziwy artysta... 
promituiacvch sekret??w? Niech pan - Poprosze pana teraz o opowie "pektor - jest na strychu wypchany 
mi wier7Y. inspektorze. ie stUTJTOCen dzenie mi ju?? nie fakt??\" lecz <;wyc}, I kot. \Vielokrotnic. patrzac na??. do. (Cia??! da??sz
' nasfapi) 


Dziwng l'Iau??kin 


fiS)
		

/Image05.djvu

			vbU T i\., 15 P A??DZIEH.NIKA 1932 
. 


5 


- 
Ja 


Prawda i demal!o I. 
W spril"j
 op??at S_UdfD??:hit:h 


Poch yzszcnie opIat studenckich wywo??a??o 
polemikt'. W tcj pojemice uderza przede- 
wszystkiem niesumienno???? w operowaniu cy- 
frami. Rozporz??dzenie :!\lin. W. R. i O. P., 
porz??dkuj1jce skompJikowany dot
'('\lr7as sy- 
stem op??at na zasadzie zryczaltowania, opra; 
oawa.ne 3I()stalo ja5".JJo i staraIU1ie, nie daj??c 
??adnych powod??w do nieporozumie??. Tym- 
ezasem, czytaj??c zar?u
y prasy tak akadp1llic- 
kiej. jak starsZC'go spo??er7(
??stwa, odnosi si?? 
wraienie. jakgdyhy ci, kt??rz
' je pisz:), nie 
umieli poprostu czy tac. Trudno bow:em zro- 
lZumiec, w jaki spos??b moina doj???? do wnio> 
sku, kt??ry do znudzenia powtarza "sit', ie pod- 
w
-ika op??at si??ga od 100 c10 200 proc. 
Analizuj??c rozpor.l??dzenie, niC' znale??li??my 
ani jednej pozycji, kt??raby usprawiedliwia??fI 
taki zarzut. \V stosunku do stanu do
ychc,lII- 
sowego, podwyika na uniwersytetach dotkn????a 
tylko wydzia??y teoretYClZ!ne (teologja, prawo, 
humanistyka i dzia?? matematyczny na wyclzia- 
le matematyczno>przyrodn.iczym), gdzie w
'no- 
si 20 do 50 proc. Natomiast op??aty na wy- 
d1tja??ach praktycznych (Jekarski, weterynaryj- 
ny, rolniczy i przyrodniczy na wydziale ma- 
tematyczno-przyrodniczym) zostaly nawet 
()bni??one w niekt??rych w.vpadkach o 10 proc. 
Cyfry te tycz?? si?? ca??rgo okresu studj??w w 
ka??dej specjalno??ci. 
W szko??ach techniczno-specjalnych (polite- 
chniki, S. G. G. W.) podwy??ka si??ga?? b??d.lie 
od 15 do 40 proc. 
Powstaje teraz pytanie, czy laU'lUZenie to 
by??o istotnie potrzebne, czy te?? jest tylko 
do??liwym figjem wyp??atanym m??odzie??y, jak 
to staraj?? si?? przedstawi?? deilnag>od'lY. 
Ot????, niestety. poclwy??ka op??at je:;t pl'.lY> 
kr??, ale realn?? koniec.lno??cif!. U czelnie pol- 
skie nigdy nie by??y i nic s?? samowystarczalne. 
Zad??u??enie "ich, wzrastaj??c z roku na rok, wy- 
ra??a sit' obecnie> sum?? oko??o 3 milj011??w z??o- 
tych. Pa??stwo 110placa roc.mie do ka??ch'go 

tudenta ok<>??o 790 z??., co przy 4-5 Jatach 
trwania studj??w wynosi 3 do 4 tysi??cy. W 
chwili wi??c, kiedy og??lne warunki gospodar> 
('Ze zmuszaj?? do wydatnej redukcji bud ??elu 
paiistwa, a tem samem i l\1inisterstwa \V. R. 
i O. P., intcres ci??g??o??ci i poziomu pracy na 
wy??szych uczelniach wymaga?? podniesienia 
up??at za studja. 
Wymaga??o tego r??wnie?? bardzo nier??wno- 
mierne dawniej roz??o??enie up??at na POSZC7.C- 
g??ln e wydzia??y i szko??y. Ujednolicenie i zry- 
cza??towanie op??at zaprowadzi w tej dziedzinie 
porz??dek; oraz zniesie -takie nienormaJno??ci, 
jak dotychczasowe op??aty specjaJne za e
.a; 
miny, przynosz??ce profesorom rzasami klIka 
tvsi??cy z??. dochodu. 
- Wydaj??c to konieczne rozporz??dzen,ie, 
Min. W. R. i O. P. mia??o na uwadze ci??iki 
s??an materjalny m??odzieiy i stara??o si?? z??ago- 
dzi?? skutki podwy??ki. Pierwszym krokiem w 
tym kierunku jest roz??o??enie podwyiki 11 '\ 
cztery lata, wskutek czego sprowadza si,? ouu 


Surowi.:a 
przed- t:ho..ob'e Hdne-l'Ied??- 
na _ P..??stw. Za.... H??ejenll 
W zwi??zku z pog??oskami. jakoby w pol- 
sce nie by??o dostatecznej ilo??ci zapasu su' 
row;,cy przeciwko chorobie Heine-Medina. 
dowiadujemy si??. ??e w??adze rz??dowe nie 
wydawa??y zakazu przywo??enia tej surowi- 
cy do Polski. Surowica przeciw parali??o- 
wi dzieci??cemu wytwarzana jest z krwi 
ozdrowie??c??w i nast??pnie rozdawana bez. 
p??atnie szpitalom lub- lekarzom. W??adze 
pa??stwowe poczyni??y odpowiednie kroki. 
W celu zebrania surowicy w Pa??stwowym 
Zak??adzie Hig,jeny w Warszawie. 
Nale??y zaznaczy??. ??e w Polsce niema 
dotychczas epidemji choroby Heine-Medi- 
na, a zdarzaj?? si?? tylko sporadyczne jej 
wypadki. kt??re z nadej??ciem zimy zwykle 
ustaj??. 


nr tym. roku je
lynic do stIH1c11t??W, ??wieia I b) sl}1)endj??w, r7Y td inuemi sposobami. 
wst??pu,j,!('yc'h, me dot"ykaj'1r w iadn{'j mierzC' Tednym z najbardziej uJubionych zarzut??\\' 
??ych. kt??rzy zaawansowali si?? w studja. Dal- agitator??w partyjnych jest twierdzenie, ??e 
SU!. 
llg-?? '.la rzer? stude.nt??w,. posunit't

c
h w podwy??ka op??at got17 i przedewszystkiem IV 
stnd.lach, .les
 
'07szC'l'Zel1le na, lch korzysc sy- m??odzie?? I1i'J:?:amo??n??, robotnicz?? i wiejsk??, 
stemu zwolmen, 01'2R cdroG':en op??at. w
r??cl kt??rej znajduje sit' wiele jeclnostek 
O ile bo\\iel1l na pierwszym roku ,;tllclj??w uzdolnionyeh do W)??szych studj??w. ,Test to 
ilo???? zwoJnie?? nie mo??e przekracza?? ;) proe., wierutna demagogja, bowiem tysi??c stypen- 
o 
yle, wzrastaj??c ro rok o :.; IU'OC., (los'c;>ga na dj??w \Yystarcz
' do wy??owienia jednostek na> 
czwartym roku 20 proc. og????u student??w. prawd?? zdoln
'ch i pracowit;\-ch. Odpacln?? wi,?c 
Zaznaczy?? pl'LyLellI nale??y, ??(' zwolnienia do> tyJko ci, kt??rym ohok niezamo??no??ci prze. 
tycz:! nietylko czesnego, jak hy??o dotychc7as, s.lkodzi w nauce ni??szy poziom umys??owy. 
lecz wszelkich opIat, jak egzamina, bibJjoteki Zwi,?kszy si?? m-oie wskutek tego nap??yw ka.n- 
seminarja, laboratol'ja. dydat??w do S1Zk???? za:ww:dowyc'h i wzro??nie w 
Nie nale??y wreszcie zapominai- o stypel1- PoJ
cc liczba fachowych specjalist??w, kt??rych 
djach pa??stwowych, kt??re umoiliwia k:;zta??- nam banl.licj potrzeba, ni??, j3k dotychczas, 
cenie sit' prawie ty:;i,!cowi os??b z po??'r??d m??o- liclnych rZeS7 .,inteligencji" o niedoko??czo- 
dzie??y najbardz,iej niezamo??nej, co nie jest nych studjach. 
wcale ilo??ci?? ma???? w stosunku do og??lnej licz> Tak w og??lnym zarysie przedstawia sic;' 
by akademik??w w Polsce. prawd'" w sprawie op??at studen,ckich. Trudne 
\Vyliczenie to dowodzi pOlUJ d ws;:elkQ wnrunki gospodarczr, '" jakich ?najdujemy si?? 
w??tpliwo???? dobrej woJ i J\bl. \V. R. i O. P.. wraz z ca??ym ??wiatem, pozwalaj,! czynnikom 
gdy chodzi o zmniejszenie dotkli\Y\'ch na- nieodpowiedzialnym wyz
'skac rozporz??dzenie 
st??pstw podwy??ki. Licz:)c si?? z tem; mo??em
 :\Iin, \Y. R, i O. P. dla. cel??w dema.gogie??:lIlych, 
mie?? nadziej??;o, ??e w ci1)g'u roku s;:kolnrgo ;:a- nir niemaj1)cych wsp??Jnego z. prawd?? i uczci- 
l'ysuje si?? jes;:ue niejedna. mo??liwo???? p:)pl"awy wo
ci??. \V intcresie og??lu m??odzie??y leiy, 
w tej dziedzinie, CLY to pucz zwi??;'ks7enie'licz- ahy nic dawa??a pos??uchu tej agitacji. 


o WZmO????Dio akfU"'Doj??:j 
fkspor_owij 
tJR!!?? 'Drgfowe dlD eksuol"u zb???? prz
z po..'" -??olslde 
Polityka interwencyjna na rynku zbo- z??. na tonnie. Przy odleg??o??ciach 700 km. 
??owym wzmocniona zosta??a ostatnio zarz?? rozmiar ulgi wyra??a si?? 7 z??. na tonnie, a 
dzeniami taryfowo-kolejowemi, kt??re uka- przy 1000 km. - 18,6 z??. 
???? si??. w najbli??
zym 
umerze Dziennika Obok wy??ej opisanej ulgl wprowadzono 
Taryf 
 Zarz??dzen Kolejowych. ulg?? specjaln?? o wi??kszym rozmiarze dla 
Zarz??dzenia te zmierzaj?? do wzmo??e- j??czmienia i owsa celem zabezpieczenia 
nia aktywno??ci eksportowej okr??g??w bar- eksportu naszego podstawowego zbo??a eks 
dziej oddalonych od naszych port??w przez portowego, jakim jest j??czmie?? i u??atw.:e- 
obni??enie o 15 proc. taryfy na wyw??z zbo- nia zabrania ci??L??cych na rynku nadwy- 
??a przez porty, jakote?? nasion ro??lin str??cz ??ek owsa. Dia obu tych zb????, wywo??o- 
kowych, wyrob??w m??ynarskich i s??odu. Po- nych przez nasze porty. przyznana zOsta- 
wy??sza zni??ka obowi??zuje przy przewo- . ??a zni??ka taryfy o 30 proc., przy przewo- 
zach na odleg??o??ci 600 km. i wy??ej. Stop- zach na odleg??o??ci dalsze, p;),czynaj??c od 
n:owe dzia??anie tej zni??ki ro.zpoczyna si?? 600 km., z baremem przyj,??ciowym na bli??- 
ju?? jednak na odleg??o??ciach bli??szych, le- sze odleg??o.??ci, tak, ??e stopniowe dzia??anie 
????cych w streEie od 470 do 600 km., w kt??- tej ulgi rozpoczyna si?? ju?? na odleg??o??ci 
rej stawki przewozowe stanowi?? prze!'??cie 340 km. W ten spos??b ju?? przy odleg??o??ci 
od obni??ronego baremu za 660 do obecnego przewozu 400 km. zni??ka wyniesie 2.8 z??. 
baremu ??aryfy wyj??tkowej. W ten spos??b na tonnie, a na 500 km. 7.1 z??. 
ju?? na 500 km. zni??ka wynosi?? b??dzie 1.21 


Honi
(ZDo??t 't!??alzaoia w..luf 
przg wj
??dzi
 do kraj??w. sitsiadurit.:g.:h z Polsltit 
W ostatnich czasach powtarzaj?? SI?? idzie do tych kraj??w z w??asnej inicjatywy 
zn??w skargi obywateli polskich, kt??rym nie czekaj??c na wezwanie urz??dnik??w, zgla 
przy przeje??dzie przez kraje, w kt??rych sza
y przy rewizji celnej posiadane przez 
obr??t dewizami jest reglamentowany z nie waluty, ????daj??c przy podaniu przed- 
powodu niestosowania si?? do obow:??zuj??- stawionych walut wystawienia odpowi??d- 
cych przepis??w, w??adze graniczne skonfi- niego za??wiadczenia przez kompetentn?? 
skowa??y pieni??dze. w??adz?? graniczn??. 
Wobec tego urz??dy powo??ane zwracaj?? Zaniechanie takieg.() zg??oszenia walut 
uwag?? os??b, przeje??d??aj??cych przez kra- przy wje??dzie nara??a?? mo??e zainteresc\\'a- 
je, w kt??rych obr??t dewizami podlega re- ne osoby na konfiskat?? przekraczaj??c;"ch 
g??amer??acji - jak Niemcy, Czechos??.- wa- pewne minimum walut przy ak-Jzji rewizji 
cja, Austrja. W??gry. Jugos??awja Bu??garja, walutowej, odbywaj??cej si?? przy wyjeidz:e 
Fumunja, Grecja i t. d. - a??eby przy wje. z danego kraju. 


Nowg wi??:
m
nis.
.. 
rolni,:.wil 
Wczoraj podpi
a?? P. Prezydent RzpliteJ 
dekret, mianuj??cy dyrektora departamen- 
tu, p. Karola Kasi??skiego podsekretarzem 
stanu w ministerstwie rolnich
a i reform 
rolnych. 


.
 


:
:.: ...., 


,..:..")? 

"l 
,." ?? ..:
: (;; 


..' ". 


;-,:" 


." 


"t{ 
, ''\ 


\,??. ., 
.f- 
", 


'""" 
::"
' 



 


.
 


I.,.. 


FtA7t. j 


\. 


P. wiceminister Karol Kasi??ski. 


Nowomianowany podsekretarz stanu w 
ministerstwie rolnic lwa i reform r o 1nych p. 
Karol Kasi??ski urodzi?? si?? w r. 1885 w 
Kutnie, w r. 1904 uko??czy?? b. szk,()???? realn?? 
w ??owiczu. a w r. 1910 Instytut Miernic"z)' 
w Moskwie. Jako 
n??ynier pracowa?? w Pe- 
tersburgu w Zarz??dzie Miernic,zym, a na- 
st??pnie w Komisji Urz??dze?? Rolnych. stu' 
djuj??c jednocze??nie naprz??d. w Instytucie 
G??rniczym, p????niej na wydziale prawnym 
Uniwersytetu Petersburskiego, a?? do po- 
wo??ania .na w;),jn??. kt??r?? odby?? jako oEcer 
artylerji. Po powrocie' do kraju w r. 1918 
zg??osi?? si?? do pracy w urz??dach ziemskich 
b. ministerstwa rolnictwa i d??br pa??stwo- 
wych. Ju?? w r. 1921 zosta?? mianowany dy- 
rektorem departamentu w b. G????wnym u- 
rz??dzie ziemskim. Na tern stan'ow
sku po- 
zostawa?? nast??pnie w ministerstwie reform 
rolnych. W r. 1931 przeszed?? do Pa??stwo- 
wego Banku Rolnego na stanowisko dyrek' 
tora Instytucji centralnej, na kt??rem pozo- 
stawa?? do ostatniej chwili, 
Odznaczony krzy??em 
orderu "Polonia Restituta" 
krzy??em zas??ug:. 


komando.rskim 
oraz z??otym 


Ple..wsz?? 'rDn
oorf "..anu 
r" b1e!'o nadszed?? d... Odgoi 
W dniu dzisiejszym na statku norweskrn 
"Jiideren" nadszed?? do Gdyni pierwszy 
transport tranu rybiego w ilo??ci 300 be- 
czek. Tran ten sprowadzi??a norweska fir- 
ma Berg i Bergstrom, kt??ra wynaj????a cz?????? 
pomieszczenia w Ch??od'ni Rybnej, gdzie roz 
poczyna przer??bk?? surowca na tran lecz- 
niczy. W tym celu firma sprowadza i u- 
ruchamia odpowiednie maszyny. 
Nadesz??y transport jest pierwszym. kt??- 
ry b??dzie przer-obiony na tran leczniczy. 
Jak wiadomo, leczniczy tran rybi wyra- 
bia si?? z w??troby ryb z gatunku dorszy, 
kt??re w wi??kszej ilo??ci po??aw:ane s?? na 
p????nocnych morzach. 


- 


"lilmroioot" ubtZpit(Ztoiil SPOI((ZDt 
(i
??bj
 PO??O??fDi
 zak??ad??w UbfZpi
(z
?? 


Bezrobocie postawi??o zak??ady ubezpicczeii 
spo??ecznych w niezwykle c.il,'??kiem po??o??cniu. 
Pomimo znarzuej redukcji ??wiadcze?? na n:ecz 
ubezpieczonych, niekt??re z tych zak??ad??w 
zmuszone by??y do podniesienia op??at, ponie> 
Dz????1??..t:ze homunik..t:Qinl wa?? za?? warsztaty pracy nic hy??y w stanic 
nD z.e??dz??e _....sz..w
k??m op??aca?? nowych sk??adek, przeto podwy??szenie 
W dniu 21 bm. rozpoczn?? si?? w Warszawi
 to obci????y??JO s
ych ube7.pieoz-onych. 
obrady og??lnokrajowego zjazdu w sprawach ko- Do ??rodka t{'go zmuszone by??y uciec si??;' 
munikacji miejscowej. Zjazd b??dzie trwa?? trzy zak??ady ubezpieczeii praoownik??w umys!o, 
dni i ma rozstrzygn???? szereg najaktualniejszych wych, kt??rych po??o??en:e jest z po??r??d innych 
zagadnie??, dotycz??cych wszystkich dzia????w ko- grup bodaj najci,?isze. Liczba bezrobotnych 
munikacji lokalnej, a wi??c kolei dojazdowych, w grupie tej wzrasta stale, a o prac?? nader 
autobus??w, tramwaj??w i t d. trudno. 'Ved??ug ostatnich danych za po??re- 
Ze wzgl??du na donios??o???? tych spraw, zwi??- dnictwem pa??stwowych ur7??d??w pracy obsa- 
zanych ??ci??le z rozwojem miast, do komitetu dzono 31.327 wolnvch miejsc (w czerwcu r. 
zjazdu przyst??pili najwybItniejsi dzia??acze na b.), przyczem z lic
by tej na rohotnik??w nie- 
polu komu
ika
!i.. .Prot
ktorat ob!????. p. mini' I w>'k
va.lifiko\Vanych przypa
a. 
1.328, co sta- 
ster komunlkac11 111Z. MIcha?? Butktewlez. I _nowI 68,1 proc. woJnych r lIe;]sc, a na praco- 


wnik??w umys??owych zaJedwie 512, co stanow: 
1,6 proc. wolnych posa.d i 1,1 proc. b??,,;:1'obo- 
tnych. Na 100 wolnych m;ejsc przypada 9,392 
kandydat??w z po??r??d inteligencji i w iadnej 
innej grupie liczba ta nie jest tak wysoka. 
Nic dziwnego, ie zak??ady ubezpiecze?? spo> 
??ecznych, wobec wzr
staj??cego bezrobocia, !?? 
wi??c i wobec wzrastaJ??cych z zawrotn?? szyb- 
ko??ci?? wyp??at, a malej??cych stale wp??yw??w, 
znaJaz??y si,? w sytuacji wr??cz krytycznej. 
Z og??oszonych o:;tatnio danych okazuje sir;. 
ie rezerwy sicdmiu zak??aq??w ubezpiecze?? (bez 
Kas Chorych) na d. l s
ycznia 1931 r. wy- 
nio.s??y sum?? nader pOka??n??, bo 602.598.000 z??. 
Niestety Ul'Uchomi?? ich obecnie w du??ej mie- 
rze niepodobna. \V latach dobrej konjunktu> 
ry wp??ywy znacznie przewy??sza??y wydatki, re- 
zerwy zatem wzrasta??y stale. Obecnie pamqe 
kryzys i okazuje si??, ??e rezerwy lokowanp. 


kieruj??c si?? jedynie pewno??ci?? lokaty, R nic 
jej szybkiem uplynnieniem w ra7ie potrzeb
. 
Ze sprawozda?? wynika, ie z sunn- 
602.598.000 z??., 463.760.000, a wic;'c przesz??.\ 
77 proc. ulokc.war.o na. d??ugi termin, a tylko 
138,838.000, t. j. 23 proc. - na. kr??tki, 
'Vszystkie rezerwy ulokowano w po??yczkach 
instytucyj spo??ecznych (.u 1.095.000, co stano- 
wi 68,2 proc.), pubJicznych (58.90J.000 t. j. 
9,8 proc.) i prywatnych - z tego 89.27J.000 
przypada na instytucje krajowe (l-!,8 proc.) 
i 43.325,000 (7,2 proc.) na zagran:czne. PiC'> 
ni??dze te umieszczano na nieruchomo??ciach, 
w poiyczkach hipotccznych, w papierach war- 
to??ciowych i t. p. Pod \, Lgi??clcm zatem 1)('- 
wno??ci lokaty nie nalJuwa. &?? ??aden. zarzut. 
aJe wycofa?? w tej dnviJi uJokowanej got??" 
nicpodobna. \Vszvstko to jest "Za.Il1IO??'OO1e" n'1 
d??u,zi oza&.
		

/Image06.djvu

			II. 


SaBOT A', 15 P A ??DZIERNIK ??- 1932 R. 


Nad ??rumoit zaS??u??oncgo Obuwa??tla 
Pof!..z
b pr
z
sa Pomo..slti
eo lwii\zku lifmian 
5. p. br. D??mbski
eo 


Wczoraj zwloki prezesa Pomorskiego Zw. 
Ziemian " p. hr. D??mbskiego zosta??y zlo??one 
na miejscu wiecznego spoczynku w grobowcu 
rodzinnym w W??brzelnie. Obch??d ??a??obny 
przybra?? imponuj??ce rozmiary. Zmar??ego ??e- 
gnaly tysi??czne t??umy z ca??ej okolicy, ??egna??o 
cale spolecze??stwo, a przedewszystkiem ziemia 
n;e, kt??r7)' przybyli do \Va??ycza z ca??ego Po. 
morza i z innych dzielnic niezwykle licznie - 
z p. min. Janta.Po??czy??skim na czele. 
W imieniu p. Wojewody Pomorskiego przy 
by?? na pogrzeb nacz. wydz rolnego P. Cece. 
niowski, Rad?? Wojew??dzk?? BBWR. reprezen; 
towa?? p. mjr. Paluch, kt??ry r6wnocze??nie w 
imieniu naszego wydawnictwa odda?? ostatni?? 
pos??ug?? Zmar??emu. Specjalna delegacja re- 
prezentowala 18 P. u??an??w. 
Kondukt 7alobny, kt??ry wyruszy?? wczoraj 
przed poludniem z Wa??ycza do W??.brze??na, 
prowadzi?? ks. pra??at Dzia??owski w asy??cie licz. 
nych ksi????y. \V chwili wyniesienia trumny 
zabra?? glos p. min. Janta.Po??czy??ski, ??egnaj??c 
zaslu??onego obywatela w imieniu Naczelnej 
Rady Organizacyj Ziemia??skich gor??cem, pe??. 
nem g????bokich myAIi przem6wleniem, kt??re 
nadajemy poni??ej. 


I'Iln. Jan'a-Pol.:zg??lhi 
l
ena zlDar'
f!o 
??a??obni s??uchacze I 


mowa??a solidarno???? gospodarcz?? wszystkich Nast??pnie imieniem rolnictwa pomorskiego 
stan??w wytw??rczych i przemysIu i kupiectwa przem??wi?? prezes Pom. Izby Rolniczej P. dr 
i rzemios??a i robotnika. By?? na Pomorzu je' Esden.Tempski, podkre??laj??c zaslugi. jakie 
dnym z tych chor????ych, kt??rzy do ostatniej Zmar??y polo??y?? dla rolnictwa i spolecze??stwa, 
chwili wydaj?? haslo, to haslo bojowe, a zara. Zgon jego tworzy g????bok?? wyrw?? w spo??ecz. 
zem pokojowe, to jest: J e d n o????. no??ci rolniczej Pomorza. Ziemianin bez ska. 
Jako ho??d po??miertny spolecze??stwo, kt??. zy, senjor ideologji ziemia??skiej, przyk??ad 
remu sltl??y??, niech nie poprzestaje na uczcze, dzialacza spole::znego. Nie maj??c nic z cias. 
niu go kwiatami i ??alobnemi wst??gami, lecz noty stanowej, byl uosobieniem chrze??cija??. 
I!iech mu zgotuje ten jedyny dla ludzi jego skiej pracy dla dobra og????u. Zeszedl czlo. 
pokroju godny znak pami??ci, ??e b??dz,ie umia. wiek, 'kt??ry dobrze zaslu??y?? si?? rolnictwu po. 
??o go zast??pi??, ??e b??dzie umialo prowadzi?? morskiemu. Niech spoczywa w spokoju - 
dalej jego wysilek. Niech to. co on jedno. Ojciec Rodziny - Obro??ca Lwowa - Zie. 
czy??, nie rozsypie si?? jak snop rozw;i??za.ny, mianin - Sodalis Marianus. 
kt??ry choc.ia??by by?? pelen klos??w najbogat. Po przem??wieniach po??egnalnych kondukt 
szych, to jednak jest bezu??ytec7ny. - Zna. wyruszy?? do oddalonego o 5 km W??brze??na. 
lem ??. p. Aleksandra hr. D??mbskiego przez U skraju miasta przy????czyly si?? do orszaku 
dlugie lata ze wsp??lnej pracy i wiem, ??e ta. ??alobnego organizacje, cechy i bractwa ko. 
kiby by?? jego testament polityczny, - Nie. ??cielne z chor??gwiSJmi z \V??brze??na oraz nowe 
chaj jego pami???? zaci????y na sumieniach spO' t??umy. \V W??brze??nie kondukt uda?? si?? do 
??ecze??stwa i chocia??by nie??wiadomie tak dlll. ko??cio??a, gdzic odprawiono msz?? ??w. i egzek. 
go je przygniata, a?? znajdzie si!; spadkobier. wje. poczem zwloki przewieziono na cmentarz 
Ca jego uczu?? i my??li i wykonawca jego wo. Nad trumn?? prLem??wil jako ostatni wicepre. 
li: A Ty Duchu ju?? dzisiaj wyzwolony z ci??. zes Zwi??zku Ziemian Jan ??laski, ??egnaj??c w 
??aru materjalnego ??ycia pomagaj nam wsz??. , gor??cych s??owach ??. p. prezesa swej organiza. 
dzie tam, gdzie Twoja my??l b??dzie si?? w now?? cji. 
form?? przyobleka??a. 


Dzwon 'wi
f
eo Wojt:i
t:ba 
";"'it\..
.
 ??"
' 
. 
. -- . 



"' .. ' .. ....., . ,, " 

- .co..... .... ," 

../
' .".; 
,.
..' . 
 
.
"..:> .' 
;,
 ' 
'. -=..-..-.. "
.
 
1 
_.,,'..:.....,
, 


":.'??-'" 



I 
..
 


:

. . 


-:-YJ<. 


"'x. .".
. .
'., 


"'
J 

 


,".'.. ;.... 
.. .:..,1'::".:: 


Nie przyjechalem jedynie na to, ??eby po. 
??egna?? Waszego i mojego przyjaciela. Czasy 
s?? tak twarde, ze tak jak podczas bitwy dla 
ofiar ma si?? tylko czas na kr6tkie westchnienie, 
??z??, kt??re si?? mo??e zakr??ci w oku, szybko si?? 
rozciera, bo trzeba ca???? myAI skupi?? na obro
 
nie plac6wki i dru??yny. 
Je??elim jako wystannik Rady Naczelnej 
Organizacyj Ziemia??skich stan???? nad t?? trum. 
n??, to chyba musia??y by?? ku temu powody 
wyj??tkowe. 
Ot???? tak jest: Zmarly nie by?? jednym 
z wielu, ??ecz stara?? si?? jednoczy?? w swojej 
osobie innych i kiedy p??ka takie wi??zanie, ??'o 
pora za.iste przybiec, by zdawa?? sobie spraw??. 
z tego, co zaszlo. 
A 
miem twierdzi??, ??e ubywanie ????cznik6w 
spo??ecze??stwa jest ci????szq dzi?? strat?? ni?? kie. 
dykolwiek. 
Pomimo, ??e zdajemy sobie doskonale z te. 

o spraw??, ??e pojedy??czy czlowiek jest ni_ 
czem, ??e tylko du??e zespoly tworz??. si????. po. 
mimo, ??e rozumiemy nawet, ??e koniecznem 
jest ????czenie si?? dosy?? sobie dalekich sp??l. 
cl'ynnik??w, to jednak sk??din??d zaznacza si?? 
zanik instynktu wsp??lnoty. Instynktu uczlo. 
wieka najwa??niejszego, kt??rego oslabienie 
r??wna si?? zanikowi instynktu samozachowaw. 
c7ego, instynktu ??ycia. 
Zbyt cz??sto powtarza si?? zarzut, jakoby 
{'harakter Polak??w odznaczal si?? brakiem te. 
10 cementu, kt??ry z pojedy??czych kamieni 
tworzy mury obronne, to jest pa??stwowe, dla 
narod??w. I w innych spolecze??stwach zazna. 
cza si?? upadek ducha spolecznego i nie brak 
l11y
licieli, kt??rzy \V tym ",??a??nie objawie u. 
patruj?? przed??miertne symptomaty kultury 
europejskiej. Od dlu??szcgo czasu Pomorska Izba Rolni. 
Je??eli odzywaj?? si?? jul takie przep.owied. cza wraz z inncmi org,mizacjaIVi rolniczerni 
'lie o potcgach do niedawna ??wiat opasuja. czyni??a zabiegi o obni??en-ie op??at za legali za' 
l'ych, to c???? dopiero m??wi?? o naszej polskiej cj?? narz??dzi mierniczych i przedlu.i:enie waj;. 
r7eczywisto
ci po d??ugim ??nie do rzeczywisto. n o??ci legalizacji wag. Ostatnio odniosly za. 

ci zbudzonej. :t:adnemu narodowi tak jak I bieg,i te, jak donioslo Izbie Ministerstwo RoI. 
naszemu nie potrzeba sp??jni i zjednoczenia nictwa i Reform Rolnych, kt??re na pro??b?? Iz. 
tych si??, kt??re mamy do jednolitego, organicz. by r??wniej; w tej sprawie interwenjowalo w 
nego wysi??ku. G????wnym Urz??di'ie i Miar, po.i:??dany skutek. 
Los mi kaza?? z wl'gl??dnej wylyny patrze?? A mianowicie rozporz??dzcniem Ministerstwa 
rJa ci????kie zmagania, kt??rym trawi si?? dzisiaj PrzemysIu i Handlu z dn. 22 VII. 1932 r, (Dz 
i
dlko???? cala, a Pulska r??wnie ci????ko jak in. I 
st. poz. 629) wprowadzonc .zosta??y dals.ze 
111. OtM cz??stom bola?? nad tern, ja,k sobie .zni??ki opiat za legali.zacj??: 
Polacy w.zajcmnie przeszkadzaj?? w pracy i w ) 'ok d' I d l t I r . 
ten s os??b .r7'S arza' ci ??aru ci nione<1o a zmz -a, u ZIC ana o . op:l za ega J.zacJ
 
. p- . p ? p. J?? ?? ??
.... w wypadku zbrakowal11a przy IcgahzacJI 
J.'rzma, odbieraj?? wIar?? w skutecznosc czynu t" d'" h . '" t 
[ araW'u' odwa<1 do nie o. w ornej narze; .z.I. mlermcz
c naJ.cL??scle J s o. 
p. J??. ...?? _ g .. . sowanych rodzaJow wynosI obecnlc 20??/0 opla. 
NIe mo.zna wcale tWlerd.zu:, Jakobv bvlv t d .. I d . - 
 Oo ' ) 
- .. y zasa mczeJ \ a wnleJ 
 10 . 
belpodstawne i nieuzasadnionc sLarnotania siC; . ' ., 
tych, kt??r.zy wy??amuj?? sit; z wsp??lnego szere' b) naste
me \\ prowad.zona. zo
talJ. zl1l.zka 
[!U, przeciwi1ie ml}??e maj?? nawet zupe??n?? racj?? wynosz??ca :1.0 0 /0 op,lat?, .zasadnlc
eJ w wypad. 
w swoich twierdzeniach i bllld ich polega na k
ch zalegalll'owama JlIZ w \\:?,llIku. spr
\Vdze. 
braku wyczucia sp??lmierllo??ci rzeczy drugo. l11a wst
pne
? 
rzy legalIzacjI \V
orneJ. tych 
rz??dnych a pierwszorz??dnych. _ Pierwszo. narz??
zJ ,?Iernlcz
'ch, spra\
'dzenle ktory
h 
rz??dnc, kt??remu si?? wszystkie inne podporz??d /godme z l
strukCJ?? sklada SI?? z sprawd.zel11a 
kowa?? powinny, to jest jednolity front. Tyl. wst??pnego: ostatecznego; 
ko w taki spos??b mogli by?? rozw;azane ogr
m c) op??at?? dodatkow4 za sprawdl.enie dlu. 
ne zadJnia. kt??re s1c; pietrz?? pr/ed nam; i o. go??ci calkowitej lub ?odLialki, wywzorcowanej 
bejmuj?? wS7ystkie odcinki ??ycia tak materjal. na przymiarach, suwakach i pl'i'yrz:!dach do 
ne jak i moralne. mierzenia wzrostu bdzi i zwierz"t, ustalono 
Zmar
y nasz pri'yjacid nale??al de tych lu. w wysoko??ci 50<'/0 opIat .zJsadni.::.zych (daw. 
dz', dla kt??rych ca???? tre
ci?? ??ycia hy??o to je. , niej 100%); 
dn'.,czenie. Jednoczenie tak bardzo rozsypa.1 d) obni.lonc ??ostaly .znac.zuie opIaty zasa.d. 
n
.:h Tzrsz rolnic.zych, jcmu najbli??szych I nicze za legali.zacje; wag. \\ ielko??ci najc.ze;??cicj 

'ydJ Iq/I} wsz:lk le si??
a??a i dalej, gdy?? obej. I stosowanych w roln;ctw;e a mianowicie: dla 



.:. -
 


I 
I 
I 


...... 


. -..+,,::....y.::. 


. :.:t:::::
:
:'
-"':' ..
L.. 
::.'$:
 ;...:..::'i;..::{;'.
:
m.
 ..:" 


.
 
: :.
} ". 
. , 


:'4<:; 


. K &:
 -' 

 !\:.. 
:+
., 


"t .... 
.t.. 


'01 

 
l; 
". 
" 


'I;,' 
:

:

 
dl 


.: ..;..,. 


)o, 


'ff] 
,).. , 
'." 
 
 . ??i" ...

. 
s- -:oc h "a
.: 


. .. 
i
 . 
.1" ' 


". '-. 


. ..,.:..; 
:.:.-.:;...

 . 
: ..\.. .>:.-
. "., 1 ...... 
.\ 
'\'1' 


".:> 
t 
.
 


;:.??. 


..... . .
 


W ostatnich dniach zawieszono na p??lnocnej w ie??y katedry gnie??nie??skiej historyczny dZWOn 
??w. Wojciecha, mieszcz??cy si?? dotychczas w pobliskiej dzwonnicy. Dzwon ten ofiarowal kate- 
drze gnie??nie??skiej kr??lewicz Wladys??aw w r. 1621 po wojnie z Moskw??. Po 50 latach dzwon 
p??k?? i zostal przetopiony na nowo, a gdy po 30 latach ukazala si?? na nim nowa skaza, przeto. 
piono go ponownie w roku 1726. W tej postaci znajduje si?? On dotychczas w Gnie??nie. D??wic: 
ki jego rozlegaj?? si?? codziennie wieczorem w chwili zachodu s??o??ca na pami??tk?? bohaterskiej 
??mierci hetmana ??????kiewskiego pod Cecor??, pozatem ka??dego pi??tku na pami??tk?? ??mierci 
Chrystusa oraz w dnie wielkich ??wi??t i uroczy sto??:::i ko??cielnych. Ilustracja nasza przedstawia 
ten historyczny dzwon. 


Obni??fni
 opiat za I
ealiza(ic 
Darzcdzi mi
rni(zg(b 


wag zlo??onych o no??no
ci powy??ej 100 kg do 
200 kg w????cznie, oplata wynosi 4 zl (dawniej 
6 zl), dla wag o no??no??ci od 1000 kg do 1.500 
kg wl??cznie 9 z?? (dawniej 14 zl); 
e) op??ata dodatkowa za czynno??ci legaliza. 
cyjne dokonywane w lotnych urz??da,ch miar 
i utrzymywanych kosztem Ska,rbu Pa??stwa 
punktach legalizacyjnych w tych wypadkach, 
gdy nie jest dostarczone bezplatnie przez gmi. 
r,?? odpowiednie pomieszczenie dla czynno??ci 
legalizacyjnych wynosi 20% op-Iat zasadniczych 
(dawniej 40%); 
f) gospodarstwa rolnc nieuprzemyslowione 
zostaly zwolnione (rozporz??dzcnie Dyrektora 
Gl??wnego Urz??du Miar z dn. 9. VIII. 1932 r.) 
od op??at za wYPo.lyczenie pr7e.z urL??dy miar 
narz??d.li' normalnych i ??rodk??w pomocni. 
czych, p-otrzebnych przy lcgalizacji oraz zni. 
zone zostaly opIaty za przechowywanie w u. 
rz??dach. miar narzqdzi mierniczych po wyzna. 
czonym terminie odbioru; 
g) przy legalizacji wt??rnej wag fundamen- 
towanych, ustawionych w nieuprzemyslowio. 
nych gospodarstwach rolnych, zostaly dwu. 
krotnic zwi??kszone granice uchybie??, wobec 
c.zcgo znacznie wi??ksza ilo???? tych wag b??dzie 
n
ogla by?? za??egalizowana bez uprzednicj na. 
r
awy; 
hh) okres wa.lno:;ci legalizacji wag prosto. 
cliwigniowych zwyczajnych ustawionych na 
sta??ym fundamencie w nieuprzemyslowionych 
gospodarstwach rolnych i stosowanych wy. 
l??cznie do potrzcb tego rodzaju gm;podarstw 
zostal pr.zedlu??ony () dwa lata 


Jgdzi
?? Pl"opaeandg 
Zaeadni
?? Polll??o- 
Ni
mi
t:hit:h 
Obgw..,ele - I??odat:g! 
Sk??adajcie w czasie "Ty
odnia" 
ofiary na fundusz obrony praw Po}, 
ski na Zachodzie. na listy skladkowe 
lub na konta PKO. nr. 206229 Okr
::o 
,gu Pomorskie
o Z. O. K. Z. 


Ku uwadz
 rolnik??w 
Dyrekcja Szko??y Rolniczej WIR. w Byd
o' 
szczy ul. Nowodworska nr. 11 donosi, ??e w 
dniu 3 listopada 1932 r. o godzinie S.mej rano 
rozpoczyna si?? nauka na kursach ni??szym i wy-t 
szym. 
Dzisiaj post??powemu gospodarzowi w??o??cia- 
ninowi nie wystarcza tylko praktyka rolnicza, 
bowiem konieczno???? ??yciowa wymaga od niego 
uzupe??nienia wiadomo??ci zawodowych w szkO" 
??ach rolniczych. 
To zadanie wype??nia tutejsza Szkola Rolni' 
cza WIR., gdzie opr??cz fachowych wiadomo??ci 
z zakresu uprawy roli i ro??lin, hodowli i ??ywie' 
nia inwentarza. nawo??enia, uprawy ????k i orga- 
nizacji gospodarstw oraz wiadomo??ci og??lnych 
z zakresu przyrody i t. p" zdob??dzie m??ody rol- 
nik umiej??tno???? czytania i pisania w j??zyku oj- 
czystym i rachunkach. 
Czesne za kurs wynosi obecnie tylko 3D-ci 
z??otych. Przy zapisie nale??y ui??ci?? na poczet 
czesne
o 10 z??., przed??o??y?? metryk?? urodzenia. 
ostatnie ??wiadectwo szkolne, ??wiadectwo moral- 
no??ci od ksi??dza proboszcza lub so??tysa. Ucz- 
niowie korzysta?? mog?? ze zni??ki kolejowej. 
Zg??oszenia przyjmuje oraz udziela bli??szych 
informacji codziennie pr??cz niedziel i ??wi??t od 
godz, 9-tej do lUej dyrektor. 


DalJz
 
ni??l??l fgfonlow
 
nl
 I. prz
widzlan
 
W zwi??zku z ponawiaj??cemi si?? po
??oskami 
o rzekomo planowanej dalszej zni.i:ce cen wyro' 
b??w tytoniowych, jest Ajenca "Iskra" upowa??- 
niona przez czynniki miarodajne do kategorycz 
nego stwierdzenia, ??e ??adne dalsze zni??ki nie 
s?? przewidziane i ??e pozatern pog??oski te uko 
dliwie oddzia??ywuj??. na nie??wiadomych rzeczy 
niekt??rych sprzedawc??w, kt??rzy na tej podsta- 
wie wstrzymuj?? si?? od zakup??w ??le obs??uguj??c 
klientel??. 


Kolt:i
rzgna 
- Wyniki strze??ania do "Tarczy Obr. Narodo 
wej' '. Zc wzgl??du na du???? ilo???? zglosze?? w 
strzelaniu do ,.Tarczy Obrony Narodowej", 
powiatowa komenda Zw. Strzeleckiego zmu' 
szona by??a strzelanie przeprowadza?? przez 
przeoi??g 5 dni. Oficjalne otwarcie zawod??w 
odby??o si?? dnia 25 wrze??nia b. r. Przed rou 
poez??cicm strzelania strzelcy udali si?? do kOI 

ciola na nabo??e??stwo.' Po sko??czoneffi na. 
bo??elistwie odmaszerowano na strzelnic??, gdzie 
przewodnicz??cy pow, komitetu w. f, i p. w. 
p. starosta Graff odebra?? raport, bezpo??rednoo 
poczem. przyst??piono do strzelania. Ostatecl'> 
nie strzelanie zako??czono dnia 9 b. m. Od. 
znaki strzeleckie 2 klasy z broni wojskowej 
zdobyli nast. zawodnicy: P. Sulatycka Helena 
83 pkt., Z. S.: ob. Przybylski 91 pkt., Z S; 
ob. Chrapko\\'ski 88 pkt., Z S; i inn.i, ra'zem 
42 zawodnik??w. Odznaki strzeleckie 3 klasv 
zdobyli: P. Mieszczankowska Z S; p, ArmaJi. 

ki (kupiec): p. Boguslawski (pow. komendant 
Policji Pa??stw.); p. Bauer (dyr. semin. naucz.): 
P. R??.i:a??ski (dyr. szkoly rolniczej) i inni, ra. 
7em 124 zawodnik??w, Ogolem w strzelaniu 
bralo ud.zial oko??o 300 zawodnib??w. Nagrody 
za najlepsze strzelani c otrzymali ob. Przybyl. 
ski Z. S. Ko??cierzyna, strzelec Chrapkowski 
Z. S. Dziemiany, druh Jackowiak. Powst. i 
Woj. DOK, VIII oraz strzelcc Silberman Z S, 
Ko??cierzyna. 
- Z ??ycia Zwi??zku Strzeleckiego w Str. 
Kiszewie. Dnia 9 b. m. odbylo si?? \V Str. Ki. 
s7.ewie zebra.nie oddzia??u Zwi??zku Strzele<:kie' 
go, na kt??rem um??wiono spraw?? kompanij. 
nych ??wicze?? Z. S., maj??cych si?? odby?? w Str. 
Kiszewie dnia 16 b. m. Na zebraniu obecnych 
bylo 60 strzelc??w. Z powiatowego za'rz??du 
na zebranie przybyl pow. komendant Z. S, 
wraz z zast??pc?? ob. Hamplem, 


Brodni.:.. 
- Akademja z okazji Tygodnia Strzeleckiego 
W ramach programu Tygodnia Propagandy Zw. 
Strzeleckieg'o odb??dzie si?? w Brodnicy w nic' 
dziel?? dnia 23 bm. uroczysta akademIa. Program 
akademji jest nast??puj??cy 1) orkiestra 67 pp. 
Marsz strzelecki; 2) przem??wienie p. pu??k. Peck i 
3) wY$t??p ch??ru 4) deklamacja strzelca, 5) 
orkiestra 67 pp, Piosnki legjonowe. 6) ??piew so- 
lo p. prof. Jastrz??bski, 7) orkiestra 67 PP. - I 
Brvl!'ada. Akademja rozpocznie si?? o aodz. 12.
		

/Image07.djvu

			SOBOT A. 15 PA??DZIERNIKA 1932 R. 


leJne 


Bronika 
Duc:h i'o",arzus'", 
- Zebranie Oddzialu Pracownik??w Rady 
Portu Z. Z. p. odb??dzie si?? w pi??tek, 14 bm. 
o godz. 19 w Domu Polskim przy Wallgasse 
nr. 16a. 
_ Baczno???? cz??onkowie , .Lutni" i , ,Liry' '. 
Generalna pr??ba z orkiestr?? odb??dzie si?? w 
pi??tek, 14 b. m. o godz 19,15 w sali Stocnli 
Gda??skiej. Punktualne przybycie ca??ego ze. 
JIIJ}o??u ??piewaczego be7\\'Z
????dnie koniecznc. 
Dyrygent. 
- Towarzystwo b. Powsta??c??w i Woja. 
k??w plac??wka Gda??sk Zebranie miesi??czne 
Towarzystwa b. \Vojak??w i Powsta??c??w pla. 
c,h..-ka Gda??sk odb??dzie si?? w poniedzia??ek. 
14 b. m, o godz. 19,30 \\' Domu Polskim. Za. 
rz??d. 
- Zebranie Tow Po??ek w Gda??sku odb??. 
dzie si?? w ponied,lia??ek. 17 b. m. o godz. 20 
w Domu Po??skim przy ulicy \Vallgassc. O 
liczny udzia?? c7??onki?? i go??ci prosi Zarz??d. 
_ Baczno???? \Vojacy Wrzeszcz! Zebranie 
miesi??czne plac??wki odb??dzie si?? dnia l5.go 
paldziernika 1932 r. o godl.. 19 \V Domu Aka, 
demickim we \Yrzeszczu 
a por7??dku ob. 
rad wa??ne sprawy, Zarz??d 
_ Zebranie filji Z. Z. P. w Sopocie odb??. 
dzie si?? we wtorek, 18 b, m. o 
odz 18 w Do< 
mu Polskim (Yiktoriagarten) przy ul. Sissen> 
hardstr, 6 
_ Zehranie Tow Polek we Wrzesz.::zu 
orlb??d??e si?? wc wtorek. 18 b. m. o god7. 19 
w 
alce towarzystw w Domu Akademickim. 
Podczas zebraOla wyg??osi referat ks. prob. 
Komorowski. \Ys7ystkie cl.??onkinie upraSJ'a 
si?? o jak najliczniejs7Y udzi,l??. Go??cie mile 
\\ idziani. Zarz??d. 
_ Baczno????! Amatorzy, bior??cy udzia?? w 
przedstawieniu , .Ko??ciuszko pod Rac??awica< 
mi" w dniu 16 pa??dziernika b. r. Terminarz 
j'rcb na najbli??si'e dni: 1) piqtel;:, 14 pal. 
d/iernika b. r. o j!odz. 19 - saJa StO.:tlll 
(\Vcrftspeisch:??Us); 2) sobota, ]5 b. m. o j:!odz. 
U _ (generalna pr??ba) - sala Stoczni (Werft 
speisehaus). {;praSi'amy PP. Amator??w o 

c:
??e stosowanie sie do powYLszych termin??w 
i o punhtudlne prl.ychod/ellle na pr??by. 
J. IDt..,.,... 
_ Podzi??kowanie hrabiny Graviny. \Vdo< 
'.\'8 po zmarlym \Vysokim Komisarzu Ligi .:\Ta. 
rod??w w Gdallsku. hrabina Gradna, opus;.:. 
el.aj??o Gda??sk, dtll;kuje jeszcze raz wszyst. 
kim za okazane wsp????czucie z okazji zj:!onu 
m:{??.i:onka Jak n'ljserdeczniej. 
_ Dyrektor kasyna sopockiego przed s??< 
dem Swego czasu skazanv zosta?? dyrektor 
kasyna sopockiego F6rster' za oszustwo na 
tri'Y tygodnie \\il;/ienia, Pr7eciwko wyroko'wi 
tcmu zg??osili tak F. jak i prokurator apelacjI;. 
kt??ra rnzpatrywal w tych dniach trybunalod. 
wo??awcr
' Po pl"7csluchaniu s7eregu swj,jd, 
J...??w prokun:.tor wni??s?? o ukaranie oskar.;one. 
 
rlnego z ostatnich dni zderzenie motocyklu 
I. TJieo
w;etIon?? furmank??, pr7yczem motocy. 
klista. cre\:Jdnik piekarski Emil Keumann z 
'\ielenz, uderzony dysz??em, runq?? na . ziemI?? I 
doznaj??c z??amania ramienia. Rannego prze. 
wieziono do lec7nicy. 
_ Zatopienie czekolady. ". c,wartek prl.ed 
po??udniem wyplYJlal z portu gda??skiego ku, 
ter ceJn
' . ,Kondor", kt??ry zabral wi??kszy za. 
pali czekolady. celem zatopienia jej w Ba??ty. 
ku. Czekolada ta nie nadawala si?? ju?? do 
u??ytku, bowiem zamagazynowana byla w 
Gda??sku ju.i: od kilku lat, a poniewaj; ,,
 spra. 
wie op??aty c??a powsta??o nieporozumienie mi??. 
dzy firm?? a w??adz??. przeto musiano towar ten 
zniszczy??, 
- No??owiec przed s??dem przysi??g??ych. 
\V ??rod?? rozpatrywa?? gda??ski s'ld przysi
. 
g??ych spraw?? robotnika portowego Alfreda 
.\1arschalla z Gda??ska, oskar??onego o uraz 
da??a z nast??pstwem ??mierci. MarschalI za> 
d??ga?? n07em w dniu 27 maja r. b. w w??asnem 
mieszkaniu przyjaciela swego Hansa Tenhme. 
rB. Zaznacz)'?? nale??y, ??e obaj zaprzyja??nili 
'ii?? swej;!o czasu w domu karnym, Oskar??onv 
:;rada?? T. trzyna??cie cios??w no.i:em skutkiem 
::l'el!0 T. zmar??. Oskar??ony twierd;i??, ??e dzia. 
??a?? w obronie w??asne.j, S??.d przysi??gych 
ka. 
za?? M na 5 lat ci????kiego wi??zienia. 
_ Nowa ofiara dyfterji w Siennej Hucie. 
\'1 ponicdzialek I.marla w Siennej Hucie dal> 
SZ"'.-I ofiara grasuj??ccj (h fterji, a mIanowicie 
41': newne!.'!o mbtrza rzc,i;nickie
o. 


i.'.8 


" " 
, '. 
"- 
 11 
, .' 
, ' 
. , 


, 


1 


, 

:'S,"'
? 


Siosui pols -9- I,. l'a??s"ie 
W oi"i
ilfniu Z trgbunu 5fimow
j 


Posz('zC'g-??IJJj m??wc'y Rrjmu g'c1R??;,ki(>g'o pl'lV pod w7c:lrdpnl go"podarC7yul. J r;;r on zr1auia, 
ka??dorazowych ohradac'h. tak w kOlIl'
:illf'h jak ??e kontratak przeciw Polsc<, by??hy lcp
zy ui?? 
i na plf'I1UI11. po??wi??caj?? niezmierniC' du??o u- rokowania. .Tego rdaniem stanowisko central- 
wagi zagadn.i???:niu stoounk??w polsko _ gdari.- ne Gda??ska nie zosta??o wykorzystane przeciw- 
skich. DU??o 
????w i nf'Lu{. r????ncgo f'haraktern u ko polskiej polityce gospodarczej. Hitlerowiec 
jawniono tak??e na o;;tatlliem posiedzenin (h.maga?? si?? dalej, aby Gda??sk zarz??dzi?? ??rod- 
"Volk
tagu". aby tylko 'l'l"spomnie?? o kilku ki policyjne przeci'l'l"ko kutrom polskim, ??owi??- 
c;ckawych wynurzeniach. c
'm ryby w Zl\toce gdaliskicj. Polsko - gda??- 
.Ju?? na 
-st??pie pl'zed..tawicipI ohecnego se sk??. wsp??lnot?? celn?? pose?? Greiser IHlzwa?? 
natu p. dr. Wieremski - K<'Iit;er pOl'llsz
'?? pro- "prz,2dpoto.pow?? un.i?? Oz.ln??.", kt??ra powinna 
blem stosunk??w polsko 
 g
lp.??skich, o??wiad ulec rewizji, jak. tego ????da??a nawet gda??ska 
czaj??c w swej deklaracji urz??dowej 11l!??dzy izba handlowa". Za Gdyni?? i polski postulat 
innemi, ??e zbli??aj??ce si?? brepo??rednio roko- celny w wysoko??ci 40 miljon??w gulden??w po- 
wan.ia z Polsk??, dotycz??ce spraw go spod ar- winien by?? Gda??sk chocia??by ze wzgl??d??w agi- 
c,
'ch i portu g'da??skiego, majq. fundamental- tacyjnych wysun???? kontr????danie na terenie 
ue ma.wel!lie dla gda??skiego ??ycia gGEpodF1r. Genewy, co b
'loby wzmocni??o poz
'cj
 gda??- 
m:ego. :M??'l'l"ra stoi na ,;tanowisku, jak i zre- sk?? wobec postulat??w polskich. :M??wca do- 
szt?? senat gda??ski, ??e wnios'ek o rozwi??zanie ehodt:i w kOlicu do wniosku, ??e jednak ??rod- 
sejmu jest w tej chwili nieboopiec:mym ekspe- karni gwa??tu przeciw Polsce nic zyska?? nic 
rym.entem polityamym, kt??ry mo??e tylko szko- mo??na. 
dt:iti rozwojowi ??ycia gospoda rc zeio, potr7e- Jego l'adykalny antypoda komunista PIC'- 
buj??ccgo dla uzdrowienia koniec7uie spokoju nihowski sekundowa?? hitlerowskiemu k-umpa- 
politYCZllego. nowi odpow!ednio, wymy??laj??c W??l'??d ogromne- 
'V??dz hitlerowc??w posd Arthur Grei
el' na- go nawa??u frazes??w bolszcwickieh na "faszy 
tomiast uwa??a?? moment obecny 7.1' odpow;ed- stowski rz??d Pi??sudskiego". O??wiadczy?? on ??e 
ni, aby ponownie w sejmie gd:lli"kim napada?? komuni??ci nie maj?? ??adnego zaufania. ani do 
na Polsk?? i Polak??w. Zarzuca?? on senatowi, ??e Polski ani do Ligi Narod??w, pr7ycz e m okre- 
nir' zarz??dzi?? urzt'dowego bojkotu Polski i ??C ??laj??c Lig?? 'Narod??w u??y?? obrzydliwego wyra- 
nie prlelJl'o'l'l"adzi?? r????nych zarz??dze?? wetcry- ??enia, kt??rego tu 1)owt??rzy?? nir mo??na. M??w- 
naryjn)'ch, kt??re mog??yby zas7kodzi?? Polsce I ca I:arzura?? socjalistom, ??e teraz ratuj?? sCnat 


Po komunisigt:zn
i k??cst:
 W s
jmi
 
ada??shim 
"a'as.rolalnu spad
k ",plg",??w hlt'
I"O"'C:??W '" tida??sku 
Ostatnie posiedzenie sejmu gda??skiego obfi. Na 69 obecnych pos????w z og??lnej liczby 72, 63 
[owa??o w burzliwe i dramatyczne sceny. Pos??o' bra??o udzia?? w g??osowaniu. Ujawni??a si?? cieka' 
wie nacjonalistyczni. socjalistyczni i stronnictw wa sytuacja: przeciw wnioskowi hitlerowc??w 
??rodkowych uderzali w nielito??ciwy spos??b w i Iwmunist??w g??osowali nacjonali??ci blok ??rodko 
hitlerowc??w a zw??aszcza w ich J!da??skiego przv wy. centrowcy i socjali??ci. Za wnioskiem g??o' 
w??dc?? posla Artura Greiscra. Dotychczasow?? sowa??it tylko cz?????? hitlerowc??w, i wszyscy ko. 
polityk?? zewn??trzn?? i wli;wn??trzn??, prowadzon?? muni??ci Og??lnie zanotowano jako fakt zdurnie 
pod wplywem hitlerowc??w w szkodliwej dla W waj??ey..i:e z 13 hitlerowcy tylko 8 bra??o u' 
M. Gda??sl(a postaci poddali pos??. socjalistycz, dzia?? w 
??osowaniu, a 5 wstrzyma??o si?? od 
??osu 
ni druzgoc??cej krytyce. Wzajemne porachunki W ko??ach politycznych Gda??ska komentuj?? 
wymy??lania i z??orzeczenia. przeplatane wyZW\' to w ten spos??b, ie w ??onie partji hitlerowc??w 
skami najpospolitszemi trwaly przez conajmniej panuj/!, g????bokie r??inice, zda?? spowodowane 
cztery godziny, og??lnym upadkiem presti??u moralne
o oraz 
Po tych walkach zapad??a wn:szcie oczekiwa wp??ywu tego stronnictwa. 
Tla w napi??ciu decyzja w sprawie nowych wy Wynik g??osowania trzeba uwazac za pewne' 
bor??w i rozwiqzania sejmu gda??.skiego, Wniosek go rodzaju wyja??nienie sytuacji o charakterze 
o rozwi??zanie sejmu gda??skie
o wyszed?? od hit prowizorycznym. 
lerowc??w. a by?? popierany ty??ko przez komuni' Obecny senat nacjonalistyczno'centrowy p. 
st??w. W g??osowaniu. kt??re nast/!,pi??o oko??o 8 go Zichma dzi??ki socjalistom urz??dowa?? b??- 
dziny wieczorem. oddano 46 g??os??w przeciwko dzie nadal a?? do odwo??ania. O??",iadczenie przy 
wnioskowi hitlerowsko- komunis!ycwemu a 15 w??dc??w socjalistycznych w sejmie dowodzi. ??e 
za wnioskiem. Dwaj pos??owie polscy wstrzy- decyzja zc zwgl??d??w zewn??trznych i wewn??trz' 
mali si?? od g??oso\\<"nia. niechc??c papiera?? ??adnej nych zosta??a odroczona. Definitywne wy ja??nie' 
strony niemieckiej i odmawiaj??c zaufania tym I . n' sytuacji nast??pi przypuszczalnic w Gda??' 
wszystkim partjom niemieckim. kt??rzy z
odnie sku za kilka miesi??cy. 
odnosili si?? nie.i:yczliwie do ludno??ci polskiej 


-+ 


WszgStU na oro??zgsio,t KO??[iusz- 
kODSk. '" tida??shu 


W przysz???? niedziel?? 16 bm. odb??dzie si?? sla Tow. ??p. "Lutnia" i Tow. ??p. "Lira" pod batut/!, 
ranie m Tow. b. Wojak??w na obszarze W, M. p. Fel. Muzyka, 5) "Ko??ciuszko pod Rac??aw\' 
Gda??ska w sali "Stoczni" (Werftspeisehaus) w cami" sztuka hist<>ryczna W??. L. Anczyca. obraz 
Gda??sku (Fuehswall) Uroczysto???? Ko??ciuszkow I (dwie ods??ony) i III odegra zesp???? amatorski 
ska, Na program z??o.i:?? sj??: 1) s??owo wst??pne pod re??yserj?? p. prof. Erwina J??drkiewicza. 
wypowie p. prof, Kazimierz So??tysik, 2) a) pob Bilety wst??pu w cenie od 0,50 do 2 guld. 
nez a.dur Chopina, b) Po nieszporach, ch??r nie. (bezrobotni i m??odzie?? szkolna p??ae
 na sal?? 
dzielny z opery ..Halka" Moniuszki wykona or' 0.30 guld.) do nabycia w Ksi??garni Kolejowej 
kiestra symfoniczna Polskiego Tow. Muzyczne ..Ruch" RyneK Kaszubski 21. tel. 27,90 i w Biu- 

o w Gda??sku z wsp????udzia??em ch??r??w Tow. I rze Macierzy Szkolnej w Gda??sku, Am Oli. 
??p ..Lutnia" i Tow. ??p. ..Lira" pod dyrekci?? p, vaertor 2-4, 
J. Niwi??skiego, 3) Ideologia Ko??ciuszki prze' Niech .
i??c ws.zysc y po??pi('sz?? n
 niedzieln?? 
m??wienie wy
??osi p. prof. dr. Zdzis??aw Kaszuba uroczystosc Ko??cIUszkowsk?? do sall Stoczni 
4) Dumka Ponieckiego od??piewaj?? cz??onl,owie Gda??skiej. 



'rz
ft"..zi..ti.\i
 1'..lok I wiceprezydentem dr. Wierci??skim.Keiserem na 
hr. tir"w.l??lQ d.. Wloc:h czele, przedstawiciel Generalnego Komisarjatu 
W ??rod?? po po??udniu nast??pi??a na cmentarzll RzpJitej Polskiej, konsulowie obcych paitstw i 
w ??w.. Wojciechu ekshumacja zw??ok hl', Graviny t. d. Po??wi??cenia ??a??obnc
o transportu dokona?? 
kt??re pr .lewiezioJlO do ko??cio??a parafjalnego. 
 ks. biskup gdmiski hr. O' Rourke. 
W nocy przy katafalku pe??ni??a honorowa strai; W specjalnym wagonie towarzysz??cym wago 
policja gda??ska, nowi ze zw??okami hr. Gra\'iny, zaj??li miejsca 
W czwartek rano po requie.m przewieziono przedstawiciel senatu i Cen. Kom. R. P., kt??rzy 
zw??oki specjalnym wagonem kolejowym na g????w towarzyszyli zw??okom cJ.o 'fcl'ewa. Pny dtwi??' 
ny dworzec, gdzie ustawi??a a1?? kompanja ho- kach marsza .i:a??obne
o opu??ci?? pocie.g z wago. 
norowa policji gdry pJ'i'eiltE'n1 tak !!
a??
()wlli(l 
zwalezali. 1I??w(,R. rent rowy P. "'eis;; n7.a
l!d- 
ni!l?? l1egat
'wn(' stanowisk C' stronnidv; koali- 
cyjnych 
 obee 'l'l"niosku o rozwi.??zanic sejmu 
w??a??nie konieczno??f':?? spokojnego pl'7 e prowa- 
dzenia rokowaii z Pobsk??. i Gene',??. Kowe W
'- 
bory bY??yby wirlkiem rY7ykiem 7. punktn 1\ i- 
dze
ia 'zewn??trzno - politycznego. Podobn?? de- 
klaracj?? z??o??y?? w imieniu stronnictw ??roclkJ- 
wych i koalicj: pose?? dr. ('n
eT, kt??1"y przr- 
strzegn?? pl'7ed ci
g??('mi 7mil\lIami w rz??dzie i 
senacie. 
J eszeze wybitniej podkre??li?? moment zew 
n??trzno _ polityczny nac.ionaIist
-czny pose?? dr. 
??.{ueller o??wiadczaj??c, ??e sytu::.. ; '. gdll??sh.a nJ) 
terenie geuewsk:m i w rokowa',lach 7. Polsk,! 
wymaga bezwzgl??dnie, a??eby unikn???? niepok.',- 
j??w i ferment??w, po????czonych z nowemi wybo- 
rami. 7, t.ego punktu widzenia ????da?? ar. Mnel- 
ler poparcia dla p. prezydenta Ziehma od 
wszystkieh Kiemc??w, kt??rzy ??yj?? w Gda??sku 
bez wzgl??du na przekonania partyjne. z??danie 
pos??a Greisera, aby Gdaiisk zarz??dzi?? bojko
 
Polski, nazwa?? m??wca ironicznie "dyplom!!- 
tvcznem mistrzostwem". W t.ej ehwili za wo??a 1 
pose?? Grci"er: "Pan pe\\ nic ,,;oli zjadat5 ??nia- 
dania z p. Rosting-em z Ligi. K arod??w!" lUt co 
pose?? d r. 
hlPller od powiedzia?? odcinaj??c sir: 
ostro: "wo]?? zjada?? ??niadania. z m????em stanu 
takim, jak Rosting, jak rozmawia?? z takim 
jak pan za po??rednictwem l"ewolweru." 
Propozycje socjalne hitlerowe??w nazw:!! 
m??wta wnioskami bolszewickiemi. Polemika 
pomi??dzy po
??em MueUerem 8 pos??em Greise- 
rem pnyb;erl1??a czasami charakter gwa??townej 
sprz<'czki, 
on??cej chwilami wpe??nie w??r??d 0- 
-;??
r.ej w1'7awy rowami??tnionych parlamenta. 
rzvst??w 
]aii.
kich. Gdy m??wca ostatecznie za- 
l'ZM.i?? hit;???"cwcom, ??e tylko szkoaz'?? IItak 
Gilalbko
: i nie nadaj!} si?? do prowadzenia 
5pra1\' pul'
'
fn\'ch, zawo??a?? polski pose?? Czar. 
I1pcki pot1 [l?r
sell1 m??wc:y: "Dzi??kuj?? panu. 
W tyre punkcie j	
			

/Image08.djvu

			. 


fini
w 


_ Wyniki strzelania Bractwa Kurkowego 
w Gniewie Na ostatniem ostrem strze!aniu 
Bractwa Kurkowego w Gniewie, odbytem " 
dniu 2 b. m., kr??lem strzelania zosta?? brat 
:\'owacki. l'szym rycerzem br Rezmerowski. 
l.gim rycerzem br \Viese. \Vyniki s7czeg????o. 
we strzeJan;a s?? nast??puj??ce' Pole I1I.cie 
br 
owacki 53 pier??cienie, bl' Rezmerowski 
52 pier??c., br Wiese 52 pier??c., br Homm 50 
pier??c., br Kle;n 46 pier??c., br .'\chtabowski 
45 pier??c., br Pe??cl'r 45 pier??c.. br GrubczYI\' 
ski 43 p:er??c., br dr. Hehrendt 42 pier??c., br 
G??rski 3R pier??c.. hl' Stock 3?? pier??c., br Za. 
wad7ki 35 pier$c.. br Ma??olepszy 29 pier
c., 
br Koz??owski 20 pier??c., br Cie??Jewicz 18 p., 
hr Hollmann 11 p. Pole II,gie: br Ma??oJepszy 
56 p., br Homm 50 p., br .'\chtabowski 48 p, 
br Wiest' 48 p., br Nowacki 45 p., br Rosi??ski 
-41 p. Pole I.sze: br Wiese 52 pier??c. br dr. 
Behrendt 48 p., br Homm 48 p" br Ma??olep. 
szy 47 p., br Rezmerowski 46 p., br Nowacki 
46 p., br Grubczy??ski 44 p" br Cie??lewicz 
43 p., br Achtabowski 41 pier??c. 
_ Znalezienie balonu do??wiadczalnego w 
Janowie. Dnia 10 b. m. pomi??dzy godz. 11 a 12 
w po??udnie, spad?? balon oznaczony numerem 
6 ??re.dnicy oko??o 1,80 m koloru wi??niowego, 
zbudowany z materja??u nieprzepuszczaj??cego 
powietrze, Balon spad?? oko??o 30 m od gra. 
nicy polskiej pomi??dzy kamieniem granicznym 
209-210. Balon znaleziony zosta?? przez ros 
botnika Chmielewskiego, kt??ry odni??s?? go na 
posterunek P, P. w Janowie. Balon odeslano 
do stacji meteorologicznej w Gdyni. RJ. 


tionarzgnv. p. (hoinit:
 
_ Zlot S. M. P. \V niedziel?? odbyl sif,' w 
Konarzynach zlot S. M. P. - p??lnocnej cz??ki 
powiatu chojnickiego. \V uroczysto??ci wzi??l 
udzia?? r??wnie?? starosta p. Mieszkowski. \V 
defilad.lie wzi????y udzia?? nast??puj??ce stowany. 

zenia: SMP m??skie i ??e??skie Konarzyny, 
Zapce??, Borzyszkowy, Swornegacie i Lipnica. 
'Uodzie??cy nie dopisali, gdy?? z poszczeg??l, 
nych plac??wek przyby??o ich bardzo ma??o.' ??ub 
wcale nie. Przygrywa??a orkiestra S, 1-1, P. 
z Chojnie. 
_ Uroczyste ods??oni??cie pomnika marsZ 
Pi??sudskiego \V niedziel??, 16 b. m., t. l \" 
dniu ods??oni??cia pomnika ku czci Pierwszego 

tarsza??ka Polski J??zefa Pi??sudskiego, udzia?? 
we??mie Pan \Vojewoda Kirtiklis. p. starosta 

ieszkowski. I Baon Strzelc??w z Chojnio oraz 
oddl. Zwi??zku Strzeleckiego i Wojacy pO\da. 
tu ehojn;ckiego. 
- Z ??ycia Zwi??zku Powsta??c??w i Woja. 
k6w. W sobot??, odby??o si?? w lokalu p, Pa. 
'us
kiewicza zebranie Zw. Powsta??c6w i \Vo. 
jak??w. Po za??atwieniu formalno??ci wst??p. 
,ych .omawiano program uroczysto??ci ods??o> 
.,i??cia pomnika marsz. Pi??sudskiego, kt??ra od. 

??dzie si?? w nadchodz??c?? niedziel??. Posta. 
nowiono m. in. zbiera?? si?? w miejscowej ??wie. 
tlicy na wsp??lne pogadanki, odczyty i t. d. 
- K????ko ??piewacze "Cecylja' '. Ostatnio 
za??o??ono w Konarzynach K??lko ??piewacze 
Cecy1ja". \V sk??ad zarz??du weszli PP. Ty. 
borski prezes, Gliszczy??ski sekretarz, Mi??p 
;;:??wna skarbnik Kreja dyrygent. 
- Z ruchu k???? BBWR. 
a zebraniu mleJ< 

cowego ko??a BB\VR omawiano m. in. spraw?? 
opieki nad bezrobotnymi. spraw?? uroczysto??ci 
ods??oni??cia pomnika ku czci I. \brsla??ka Pol. 
,ki i inne. Obszerny referat na temat . ,Pro. 
jekt gminy zbiorov.ej" \\ yg??osi?? prezes obwo. 
dowy p. Gliszczy??ski. 
_ Po??ar. \V zabudowaniu p Je..ie\\skiego 
pOVrstal po??ar. Dzi??ki szybkiej akcji ratun. 
!':owej ogie?? zosta?? 
t??umiony. 


. 


1IYeso??v liq
jll 
CO KOMU DOLEGA. 
U do??to
a zjawia si?? pacjent. 
- Co panu dolega? - pyta si?? lekar::. 
- Panie doktorze. jestem chory, wci???? mo. 
wf, do st,bie... 
- Eh. lo ??adna choroba! To si?? zdarza 
rozmaitym ludziom.' 
- Tak, panie doktorze. ale mnie to bardzo 
olol"a, jestem wyj??tkowo nudny! 


DZIECI Z MIASTA. 
- Karolku, jak??e tam by lo na wsi? Co ci 
,i?? 1Iajbcrrdziej podoba??o? 
- Najpi??lcn;ej by??o w gara??" dla kr??w. 
W SZKOCJI. 
Te??ciowa do synowej: 
- NieprauJda??, ??e Mac jest czu??ym m????em? 
Chcia?? ci przys??a?? z podr????y po 1000 ca??us??lI 
dziennie, (J jllJ. w pierwszym li??cie przesyla ci 
tO.()(J(J1 
Synowa: 
- Zdoje mi si??. ie znalII Maca 'l'piej od 
mamy. bqdzie teraz milcz.al przez 10 dni, aby 
}s:c:r:dzi?? na :nacz.kach Docztowvch- 


SOBOT A, 15 PA??DZIERNIKA 1932 R. 


Przrd "i??ln
m z
braDi
m fiola 
Z. O. Ko Z. 'W W abrz
??ni
 
" 


Po pe\\nym okresie zastoju, Zarl??d KoI.: 
ZOKZ w \V??brzcinie postanowi?? o??ywi?? S\\o. 
J?? dzia??a!no??
 i w tym celu zwola?? w 
rod??. 
12 paldliernika b. r. do sali p. Dcr??gowskicgo 
zebranie cz??onk??w i sympatyk??w Zwi??zku O. 
brony Kres??\\ Zachodnich. N a zebranie prlY' 
by??o okol o 40 os??b, mi??dlY inne mi p. staro' 
sta Zygmunt Kalkstein ,jego zast??pca p Cwy. 
narowic7- i inspektor szkolny p. 
latuSLkie- 
wicl. 
Po z>lgajeniu zcbrania PUCl prezest1 p. 
burmistrza Schwarza, p, .Ian Olech pr7edsta. 
wi?? w d??u7slem prlem??wieniu obra.t dzia??al. 
no??ci Zwi??zku Obrony Kres??w Zachodnich 
na tle nhecnych stosunk??w polsko.niemiec. 
kich. Przyj??ty rz??sistemi oklaskami referat, 
wywo??a?? bardlo o??ywion?? dyskusj??. w kt??rej 
zabil'rali g??os liczni m??wcy, prOS7??c o wi??cej 
s.lczeg????owe wyja??nienie niekt??rych zagadnie?? 
lub wskatU j??c na konkretI1e zadania. jak ie 
Zwi??zck Obrony Kres??w Zachodnich ma do 
spclnienia, w \\"??brze.lnie i powiecie wabr7c. 
skirn. M'??dzy innemi P. pro??. Brzostowicl 
prosi?? o informacje w sprawie prywatnego 
\!imnazjum polskiego w Bytomiu, p. dr. Pio. 


trow
ki rOJ'l1szy?? spraw?? traktatu handlowego 
i uk??adu likwidacyjnego polsko,niemieckiego. 
p. C/an1l'ta,J30jarski spraw?? nap??ywu ??yd??w 
na Pomorte a p, dyr. Lcdwochowski i inspek. 
tor '\1atuukiewicz domagali si?? wzmocnienia 
.dlialalno??ci ZOKZ w mie??cie i powiecie i wy. 
datniejszej pomocy dla w??adz ccntralnych Z. 
O. F;:. Z.. wyjasniell udzieli?? p. Olech, poczem 
wszyscy ooecni zglo
i??i swoje przyst??pienie 
na C7??onk??w Z. O. K Z. 
Po dlu??szej dysku!'ji w sprJwach. formal. 
nych zebrani postanowili /wola?? wal ne spra. 
wozdawcze Lebranie Ko??a ZOKZ. w W??brze??. 
nie na wtorek, 18 b, m., a??eby na niem wys??u. 
cha?? sprawozdania ust??puj??cego Zarz??du i 
dokona?? wyboru nowych w??adz Ko??a. Zebra. 
nych poinformowa?? prczes p. burm. Schwarz 
o "Tygodniu .propagandy zagadnieil polsko. 
r.lCmieckich" i o krokach, kt??re podj???? Za. 
f/??d. cclem lorganizowania w mie??cie i po. 
wiecie akcji odczytowej i zbi??rki ofiar na 
rundusJ; propagandy praw Polski na Zacho. 
d.lie. 
Okolu p????nocYolebranie zosta??o zakOJ1czo. 


ne. 


Czy my?? twarz mydlem... , 


na to pytanie z tvsiaca kobiet 999 od powie stanowczem "nie" - wi??kszo???? 
kobiet bowiem holduje tej zasadzie w przekonaniu, ??e ka??de myd??o szko- 
dliwem jest dla wra??liwego nask??rkI twarzy. Zamiast mydla stosuj?? prze- 
wa??nie r????ne ??rodki kosmetyczne z za warto??ci?? spirytusu, octu, 1 t. p. Po 
d!u??szem u??yciu tych ??rodk??w daje si?? zazwyczaj zauwa??y?? podrai;nienie 
sk??ry i zamiast osia
!ni??cia i zachowania czysto??ci cery wywo??uje Si?? cza; 
sami niebezpieczne zapalenia. Mimo to me mo??na zanrzeczv??, ii; cz??sto; 
kro?? pod??wiadome wprost unik.anie myd??a prZ'" myciu h..'arzy jest uza- 
sadnione, poniewa?? nie kai;de nwdlo nadaje SI?? do pieIGgnacji delikatne; 
gO nask??rka twarzy. Przy wrai:liwej cerze nale??y stosowa?? ??a!!odne i spe; 
cjalnie do tego celu spreTwrowane my dlo toaletowe. jakim jest znane ju?? 
od dziesi??tek lat mydlo Herba. sk??adaj??ce SIG z najszlachetnieiszych su- 
rowc??w z domieszka ekstrakt??w zi???? leczniczych. Dzi??ki tym sk??adnikom 
myd??o Herba idealnie nada je SI?? do pielC;Qnacji cery, poniewa?? usuwa sku 
tecznie wszelkie nieczysto??ci i przy codziennem u??yciu zapobiega tworze- 
niu sie pie
??w. wa
r??w. lisza ji. krost itd. DoskoIlalem uzupe??nieniem tej 
iedynie racjonalnej pielc!:macji cery, iest krem Herba - subtelnie perfu; 
mowany, wygladza natychmiast ka
 de pop??kanie sk??ry, od??wie??a i udeli- 
katnia cer??. tworzac trwa??Y podk??ad pod nuder na cah' dziel1. Do nabycia 
od zl. 0.90. - 


:Kronjflo sporl.ODJO 
150bollo 
S
n5i??t:gjng 


- Kosoc:i??ski 
m
t:z l
kkOi??fl
fgt:zng '" Wi??"5Zi??.i
 


S??ynny biel!acz fi??ski Isohollo przyby?? do I i drugi na 10 km. (30:16) na olimp jadzie za Ku 
Warszawy w tych dniach. Isohollo liczy 25 lat I soci??skim. Ostatnio w Pary.iu Isohollo podczas 
przyczem pocz??tkowo uprawia?? boks, a nast??p deszczu mial czas 14:49. 
nie w roku 1926 przypadkowo startowa?? w 1'0-1 Progrd,m zawod??w na stadionie Legii b??dzie 
botniczym bie!1u 5 k??m, kt??ry wYl%ra?? w czasie I nast??puj??cy: Sobota godz 15.30: 4 razy 400 m. 
16:09. W roku 1928 wygraI bieg 5 km na .,Spar 5 klm. tyczka, 110 p??otki. 200 m, 200 pa?? (star 
takjadzie" w Moskwie. Potem przeni??s?? si?? d,) tuje Walasiewicz??wna), 800 m. oszczep. 80 m. 
innego klubu I odnosi?? jeden sukces po drugim. p??otki pa?? bie
 2 mile an
::' (Isoholo - Kuso 
Wyniki jego by??y nast??puj??cc: 1929 r. 5 klm. - ci??ski). Niedziela godz. 13,30 mecz ligowy War 
15:00,8; 1930 roku 5 klm. 14:53; 10 klm, 31:05; I szawianka - 22 pp. godz. 15,30: 100 m., 101) 
rok 1931 5 klm. 14.56 10 klm. 30:51. Rok 1932 m. pa?? (Walasicwicz??wna), 500 m. wzwy.i, szt" 
mistrzostwo olimpi,iskie na 3 klm. z przeszko. feta szwedzka, dysk, bieg 10 km. (lsohoJlo - 
darni, dru!1i na 5 klm. (14:18) za Lehtinenem Kusoci??ski). 


1.1 


Prz
d ",gjazd
m naszgc:b pilkarzg 
do Italji 


Na wczorajszem posiedzeniu zarz??du PZPN na zostanie identyczna dru,;yna. kt??ra [(ra??a z 
zastana\\iano si?? nad szczeg????ami wyjazdu pol. Rumunj??, a mianowicie: Alba??ski. Martyna. Bu 
skiej reprezentacji pi??karskie i do Italji na dwa lan??w. Kotlarczyk II. Kotlarczyk l. l\1ysiak, - 
mecze 28 bm. w Neapolu i 30 bm. w Gcnui, - Urban. Matias, Nawrot, Pazurek L W??odarz. 
Dru/.yna wyje??di-a z Polski 25 bm. pod kierun Nast??pnie pojedzie Jeszcze 6 graczy rezerWO 
kiem prezesa gen. Bo??cza-Uzdowskiego, p??k wych, przyczem na bramkarza prawdopodobni" 
Glabisza i p. Kalu7Y. W sklad zespo??u wejdzie F ontowicz. na obro??c?? prawdopodobnie Zwierl 
17 graczy. Sk??ad drutyny ustalony b??dzie defi na pomocnika prawdop. Wilczl{iewicz i mMe 
nitywnie w nadchodz??cy poniedzia??ek. jeszcze jeden gracz, a do ataku przypuszczaln;e 
Co do sk??adu reprezentacji pilkarskiej na Kozok Ciszewski i mo/.e Knio??a. S?? to jednak 
wyjazd do Italii. to przypuszczalnie wyznaczo- I narazie tylko przypuszczenia. 


Pi??tek, dnia 14 pa/.dzil'rnika 
Warszawa. 11.50 Komunikat met G?? Wojsk 
Stacji Met. dla komunil{acji lotniczej. 11.58 Sy 
gna?? czasu z Warsz. Ohs. Astr.. hejna?? z Kraho. 
wa, 12,20 P??yty 12,40 Urzl;dO\\y komunikat PIM 
12,45 P??yty. 13.50 Ch will, a mnrska i kolonj. - 
13.55 Komunikat LOPP. 14.25 Komunikc1t gos. 
podarczy 16.00 "Przegl??d wydawnictw.' perj." 
16.15 Angielski. 1640 Odczyt z K rako\\a 17.0a 
Koncert popo??udniowy w wyk Repr. ark. P. P 
18,00 Muzyka taneczna. 19,00 Rozmaito??Ci 19,2U 
Przcgl??d rolniczej prasy kra jowcj i zagr,m. z 
I Wilna. 19.30 Feljelon pl. ..Sen jog??w" wyg?? 
_ lOPP dr. Jerzy Szpakowsl,i 20,00 POc,:ldan?? <, pt . Ja, 
; . Brabms" wVI1:?? D. K.. Slromenger. 20.15 Koncert 


II
 hOlzfui
 PO '. ., 


W zwi??zku z ukazaniem si?? w handlu pa??- 
stwo\\ych odznak sportowych po cenach wyg6 
rowanych, wyja??JJiamy, /.c ceny tych odznak w 
handlu detalicznym nie mol%?? przekracza?? na- 
st??puj??cych k\\ ot: 
Odznaka bronzowa do z??. 1,20 srebrna do z?? 
1.40; z??ocona do z??. 1,70. 
O wypadkach pobierania wY.lszych cen za 
C'dznaki nale.iy powiadamia?? Pa??stwowy Urz??d 
Wych, Fiz., My??liwiecka 3 z podaniem adresu 
wytw??rcy, sprzedawcy i daty nal'ycia odznaki, 
oraz nazwisko interwcnjuj??cego. 


"'stQP W SlCr
t! 


I 


Progromu riullowe 


- 


symf z Filhm. Warsz W przerwie' feljeton lite 
racki pl. "Post??p w literaturze". wyg??osi p L. 
Pomirowski. 22.40 Wiadomo??ci sportowe. 22,55 
Urz kom PIM i kom. policyjny 23,00 Muzyka 
taneczna. 


Sobota, dnia 15 pa??dziernika 
Wars::awa. 11,50 Komunikat met. G??. Wojsk, 
Stacji Met. dla komunikacji lotniczej. 11,58 Sy- 
gna?? czaSIl z Warsz. abs. Astr., hejna?? z Krako' 
wa, 12,20 P??yty. 12,40 Urz??dowy komunikat PIM 
12.45 P??yty. 13,10 Poranek szkolny ze Lwowa 
13,50 WiadomoSci wojskowe i strzeleckie om6- 
wi i odpowiedzi udzieli z ram. Wojsk. Inst. 
Naukowo.Wydawn. red. J. I. Targ. 14,25 Ko' 
munikat gospodarczy. 16,00 S??uchO\,'isko dla 
dzieci m??odszych pt. "Dzie?? dobry, czy dobra- 
noc" ba???? Kazimierza Konarskiego. 16,25- 
"Chwilka lotnicza i przeciwgazowa" 16,40 Od- 
C7yt z Wilna. 17,00 Koncert popo??udniowy w 
wykonaniu ork. PR. 17,40 Odczyt aktualny. - 
18,00 Muzyka tan. 18,55 Rozmaito??ci 19,15 Kom 
Tow. Zach. do Hodowli Koni w Polsce. 19,20 
"Wiadomo??ci ogrodnicze" wyg??osi in??. W. Pie' 
trzak. 19,30 "Na widnokr??gu". 20,00 Muzyka 
lekka, 20,55 Wiadomo.1 owy ??' ork ,...... 
Nowy York telegr. . . . . . 
t'aryi . .. . . . . . . . . 
...lIraga ........... 
:iztokbolm ........ 

zwajC8 rja .. . . . . . . . 
Wlochv . . . . 
Berlin (w obrotach nieofic.) 
Notowania zlemlop??od6w 
w Poznaniu 
Dostawa bie????ca. parytet Poznal1, bandeI 
bUrtowy 
1:8 100 kg. 2. dn 13 X 1932 r 
15,OO-1S,3(! 
23,00-24,00 
17 ,CO - 19.50 


35 Q ,60-357,70 


30,69 30,53 
8.919-8.899 
34,98 - 34,89 


172,20-171.75 
45,65-45,43 



vto , . . . . . . 
Pszenica . . . . . . 
'??"LJnIl>iJ 
" zwycz prz. . . . . 


14,50-14.75 
23,2') - 24,25 
36,50-38,50 



Jmes . . . . . 
,\1 ??ka ??ytnia 65% . . . . , 
" pszenna 65% . . . . . 
Jtr??by iytnie ...... 
" pszenne .. . . . . 
IheDak '. 
Groch Victorja '.' . . . 
Koniczyna bia??a .,. 
!\'1ak niebieSKI . 


Notowania ziemiop??od??w 
w Berlinie 
'eny w U.M. Zboi.. I nasiona n'..hote ZB 1000 Itg. 
inne loa 10U kg. 1: dnia 13 X. 193:! 
l'szenica nowa 199,50-201.50 
_vto nowe . ., 156 -158 
??"LIllI??ib hrowar. . 17S-185 
????t'zmle?? przem ps.stewny ., 167-174 
IWlea marchiiski . 134.-139 
\l??ka pSZ??inoa . . . .. 25.00-28,25 
\1 ??ka Zyt.1lI8 100/0 . . . .. :ZO 30 - 22,80 
Jt,r??by DS7.??,ooe ..... 9.40- 9.7'5. 
??ytnie ... 8.40- 880 
??rm.h "1l
tnn8 . .. 22,t}6-26.00 
irn,'h <1rnney js.dsJny . . . . - 
,.....,11 past.ewny . ., 14,01-17,00 
\Vyka ......... 17.' 0-20.00 
I'eiuszka . . - 
Kuchv lniane . . 10,30-10,58 
., suche" raj. . . _ 
Wvtlok; Soya H.. .... 10.50- 11,'20 
Notowanie kUpc??w zboiowvch 
w Toruniu 
Toru??. 13 X. 193 2 . 
Ceny wlumiej?? si
 .l.?? 100 kI! Iranco stacja zoo 
ladowanla na Pomorzu, za otr??by Iranco stacjo 
odhiorcza. 
I'szen ica d \" orska 1'2.6/7 f t . . z3.;0 - 24.;0 
I'solenica targowa IZ4 5 tt. . . . . Z3.;0-Z4. 00 
Z....to _ . ., 14. z ;-15 z; 
i??czmicI\ dwouki II; ItJ I??.. . . . 15.5 0 - 1 6.;0 
.I1;c/mie?? targowy [09 ft - .14.;0-15. 00 
OW1CS . _... . 14. 00 - 1 4.5 0 
Mqka pSolcnna . . .. - 
M??ka ??\"tni
 ......... - 
Otr??by lytn;e. .. ..... 10.75- 11 . 2 5 
Otr??by pszcnnc . . .... 10.7:;-11.25 
lJsposobicnic snokoin\:.
		

/Image09.djvu

			i 


S OBu f A, 15 PAZVLI.E.??17Q 
Wierzbicki, kllmornik s??oowy v. Bydgoszcty 
2103/S 


Pocz??tck: w dni powszednie 4, 6.15 i 83 0 god?.. 
w niedziel?? 3. 5. 7, i q 
od7. 


Z dniem 15 pa??dzier- 
nika br. rozpoczynamy 
sprzeda?? 
piwa podw??Jnego 
"KO??LAKIl 


7 26 3 


Browar KuntersltJ'n 
Sp. Akc. 


'lORlIN 


PRZET ARG PRZYMUSOWY, 
Dnia 14. 10. 1932 sprzedawa?? b??d?? o godz. 12 u 
l!Ipedytora Sadeckiego najwi??cej daj??cemu za pot??w- 
k??: biurko, 5 pomnik??w na groby, 2 wozy, 20 okien 
inspektowych, samoch??d Ford. 7322 
Chrzanowski, komornik s??dowy. 


lo.Um 


PRZETARG PRZYMUSOWY. 
Dnia 15. 10. rb. o godz. 12 sprzedawa?? b??d?? w Lu- 
biance pow. Toru?? najwi??cej daj??cemu za got??wk??: 
2 ja??owice, tucznika, ??winie, 4 prosi??ta, pow??zk??, sie- 
wnik, ??niwiark??, ??yto, j??czmie??, maszyn?? -do szycia, 
lustro, - zbi??rka licytant??w przy ober??y; o godz. 14 
'W Lulkowie: rower m??ski, - zbi??rka licytant??w u 
Jana Barczy??5>kie
o. 7324 
Chrzanowski, komornik s??dowy. 


1523:32 


fiI??IJOZII\OZ 


PRZETARG PRZYMUSOWY. 
W sobot??, dnia 15. tO. 32. r. o godz. 10 sprzeda- 
'Wa?? b??d?? w drodZE, przetargu przymusowego za go- 
t??wk?? najwi??cej daj??cemu w Grudzi??dzu przy ul. ,Wy. 
Ibickie
o 47: 200 ctr w??l1la; o godz. 13 sprzedawac b??- 
d?? w Nicl'o'a??dzie u p. P??a??ewskiego: pianino I oko??o 
300 ctr pszenicy. 
Ma??kowiak, kom. s??dowy w Grudziadzu 
4S2 


7346 


PRZET ARG PRZYMUSOWY. 
W sobot??, dnia 15. tO. br. o godz. 14 sprzedawat 
"??d?? za 
ot??wk?? najwi??cej daj??cemu w Ma??ych 
Szczepankach na posiad??o??ci p. Witkowskich: 5??0 ctr 
pszenicy, szal?? do rzeczy, 3 tuczniki a 50 kg, maszvn?? 
do szycia i 5 kescn??w cementowych do studni. 7345 
Di?? prawo unie\l.a??n:enia przetargu. oraz Eprzedam przy. ul. Fordo('??Ekie
 30 najwi??cej daj??
- 
d.owolny wyb??r oferenta. 7323 mu za natychmIastow?? 
ap??at
. 1 bufet, kredeD:"' s!o?? 
?? rozci??l!any, 2 fotele wybite skor??, 6 krzese?? ObC:I??J!DU
- 
Okr??gowy Urz??d Budownictwa Nr. S. tych sk??r??. 7342 
Toru??. I M, Betrand, komo-rnik s??dowy w Bvd4OCzczv. 
Nr. S54/S.1/0.'Bud. 32. 450 2064/8 


., 


PRZET ARG PRZYMUSOWY. 
W dniu 15. 10. 32. r. o godz. 12.50 przy ul. Szu- 
PRZt:TARG PRZYMUSOWY. bi??skiej 41 sprzedam za natychmiastow?? zap??at??: 1 bi- 
Dnia 15 paidziernika 1932 r. o 
odz. 14 sprzedam I bljotek?? d??bow??. 7331 
przy ul. P????wiejskiej 14 (Jachcice) za natychmia- Wierzbicki, komornik s??dowy w Bydgoszczy. 
stow?? zap??at??: kompletny pok??j sto??owy (bufet, kre- I 2107 S 
dens, st???? ! 6 krzese??). 7331 
2093'S Kucharz, komornik s??dowy w Bydgoszczy. PlfrWSlf lilWli??don??l??D'??. 


PRZETARG PRZYMUSOWY. 
Dnia 15. 10. 32, o godz. 3 popo??. sprzedam w Nekli 
u p. Dubielewskiego najwi??cej daj??cemu za natych- 
miastow?? zap??at?? ca 25 ctr ??ubinu niem????c.. .7330 
Kl??skowski, komornik s??dowy w Bydgoszczy. 
2075/S 


PRZETARG PRZYMUSOWY. 
W sobot??, dnia 15. 10. 32. o godz. 11 przedpol. 
sprzedam przy Zbo??owym Rynku 19 najwi??cej da- 
j??cemu za got??wk??: 1 bufet, 1 lustro, 1 st???? i 6 krze:- 
se??. 7329 
Malilik, kom. s??dowy w Bydgoszczy. 


20S6/8 


-I 


PRZETARG PRZYMUSOWY. 
Dnia 15 bm. sprzedawa?? b??d?? przy ul. Niegole:w. 
skiego 26 o godz. 9 naiwi??cej dilij??cemu za got??wk??: 
Imywalni?? z p??yt?? (imitaoja marmurowa) z lustrem, 
2 nocne stoliki z p??ytami. 
Wa??kiewicz, kom. s??dowy w Bydgoszczy. 


1802. S 


PRZETARG PRZYMUSOWY. 
Dnia 15 pa??dziernika br. o godz. 9 sprzedam przy 
ul. Dworcowej 9 za natycbmiastow?? zilip??at??: 1 tokar- 
k?? czo??ow??. 7327 
Kucharz, komornik s??dowy w Bydgoszczy. 


2094;S 


PRZETARG PRZYMUSOWY. 
Dnia 15 pa??dziernika br. o godz, S,45 sprzedam 
przy ul. Zduny 6 za natychmiastow?? zap??at??: 1 maszy- 
n?? do pisania "DWF" . 7332 
Kucharz, komornik s??dowy w Bydaoszczy. 


2095;S 


PRZETARG PRZYMUSOWY. 
W sobot??, dnia 15. 10. 32. r. o godz. 9 prze:dpo??. 
sprzedam przy ul. Ko??????taja 4 si. nr, najwi??cej da- 
j??cemu za natychmiastow?? zap??at??: urz??dzenie poko- 
ju jadalnego i pokoju m??skiego. 7344 
M. Betrl\ud, komornik s??dowy w Bydgoszczy. 
205SfS 


PRZETARG PRZYMUSOWY. 
W sobot??, dnia 15. 10. 32. r. o godz. 9,30 przedpo??. 
!'przedam przy ul. Jagiello??skiej nr. 2 najwi??cej da- 
j??cemu za natychmiafm 
o 
odz. 2o.t...j 
"Gwaltu CO sle 
dz.ieJe" 
Komedia w 4 ftl..tach 
Aleksandr
 hr. Freydry. 
Leg. 7nitk. 3, "roc
		

/Image10.djvu

			10 


:: 


. 


Olbrzgmi
 oszusf.o 
urz
dn!olfa ub
z 
1
t:zBlnl 
... Po,naniu 
Pozna?? 14. 10. (PAT). Aresztowano tu urzed 
niltQ Krajow.j Ubezpieczalni Ogniowej Weyren- 
thera. kt6ry dopu??ci?? si?? oszustwa na szkod?? tej 
instytucji w wysoko??ci 200.000 z??. 
Mianowicie wykorzystywa?? fakty. ??e ubeL' 
pleczalnia wyp??aca gratyfikacje swoim a!!entom 
zale!nie od wysoko??ci ubezpieczonych sum, - 
podrabia?? podpisy agent??w i na tej podstawie 
pobra?? z kasy odpowiedni?? kwot??, przy",??asz. 
czaj??c lobie. Pr6cz zarzutu fa??szowania podpi. 
..??w i pope??nienia oszustwa W llyrenther oskar- 
tfmy jest o krzywoprzysi??stwo l usi??owanie za' 
mordowania jednego z cz??onk??w swojej rodzinv 


Tral!
dja mi??osna 
Ifild
'.. 


saBot A. 15 P AzuZfr.RNIKA 193'l: R. 


!Jelq....-. 

 osl.at.ni
j .: 


gili 


itz 


,. 


wn 


Sp??awu ??inanIOWO-roID
 
na "om??i'
t:i
 E
onom't:zngm l'Iinis'1'6. 
(o) Warszawa 14. JO. (tel. w??.) KI! W('70- 
rajszem posiedz'cniu Komitetu Ekor.,omi-:mego 
Rady Ministr??w przeprowadzono dyskusje n.'Ld 
za.gadnieuiam.i, zwi??z,].'Ji??'J1li z akcj?? fil1?nmw()- 
roln??, zmierzaj??('Q rlo odd??u??o'lL'I. mlnictwa. 
Akcja ta obejmuje 3 g????wne za:l1mia: Skiel'()- 
w?ro.ie spor??w m:
d./:.v rolnikami a wicrzyciela- 
mi na drog?? uk??a.d??w, u??atw.i.a.11.ie rolnikom 
spieni????enia az????ci ma.j??tk??w dla -ra.tow2.uia r
- 


Nowg trgb mianowania 
ICdz? 61\' 
Warszawa, 14. 10. (PAT). We wczorajszym 
.Dzienniku Ustaw" og??oszone zosta??o rozpo
 
rz??dzenie Prezydenta Rzplitej. zmieniaj??ce 
niekt??re przepisy prawa o ustroju s??d??w po
 
wszechnych. Dekret tcn m. in. zmienia dos 
tych czasowy tryb mianowania s??dzi??w, amia. 
nowicie l)ostanawia, ??e s??dzi??w mianuje Pre. 
zydent RzpJitej na wniosek ministra sprawie- 
dliwo??ci. przedstawiony w porozumieniu z pre 
zescm Rady Ministr??w. Dotychczas Prezy. 
dent Rzplitej mianowa?? s??dzi??w na wniosek 
Rady mi.nistr??w. 
Jedno:,ze??nie ten??e dekret wprowadza no. 
wy przepis, kt??rego moc?? mo??na b??dzie apli. 
kanta s??dowego delegowa?? na czas okre??lony 
do urz??d??w wladzy administracyjnej celem 
zaznajomienia go z czynno??ciami tej w??adzy 
w zakresie orzecznictwa karnego. 


Zarzu'g prz
t:iw S
D. 
"'gros.hOw. 
D1'7
d 5..d
1D kluboD'qm 
(o) Warszawa, 14. 10. (Tel. w??.). Do- 
wiadujemy si??, ??e w zwi??zku z zarzutami, 
jakie wytoczy??a prasa opozycyjna przeciw 
sen. Wyrostkowi, w zwi??zku z przeprowa- 
dzan
em interes??w z ksi??cieni von Plessem, 
sen. Wyrostek zwr??ci?? si?? do prezesa klu- 
bu S??awka z pro??b?? o oddanie sprawy do 
s??du klubowego. Prezes S??awek przychy. 
\i?? si?? do pro??by sen. Wyrostka. Poniewa
 
sen. Wyrostek zrzek?? si?? wyznac!enia s??. 
dzieg o , prezes S??awek wyznaczy?? sam obu 

??dzi??w. Wyrok ma by?? wydany WE' wtc 
rek. 


Za nadu??l.t:ma Da 
,.P
1\'Ut:
" 
Pozna?? 14. 10. (PAT). Wczoraj o godz. 14 
w s??dzie apelacyjnym zapad?? wyrok w procf'- 
sic pr??:eciwko Wili??skiemu i towarzyszom 0- 
;:;kal'??onym o pope??nienie nadu??y?? na szkod?? P. 
W. K. OskaT??on y W-ili??ski skazany zOl;ta?? na 
p????tora roku W:
zicllia, Opelll-Bronikowski n.L 
1 rok wit'zienia oraz Sartowicz i Bilski po -I 
??-II;
'
j,!CC wi??zienia ka??dy z zawif'szelliem Wa- 
rnnkowel1l na p1'7eci??g 5 lat. 


nym w swoim rodzaju. Otrzyma??am setki li 
st??w od m??odych matek i m??odych dziewcz??t 
ze wszystkich stron Niemiec i wiem, ??e te same 
metody s?? i w innych szko??ach". 
Jest to wychowanie pruskie, kt??re ma je. 
den tylko cel: Wojn??! 
A je??li t?? mi??o???? wojny wszczepia si?? w du- 
szyczki dziewcz??t - to mO??na sobie wyobra 
zi?? iak wygl??da wobec tego wychowanie chlop' 
c??w! 
Wiem - ko??czy baronowa, - i;e w innych, "Nie mamy mo
e ??rodk??w materjalnych do 
krajach s?? instytucje takie jak pensjonaty i I prowadzenia wojny - ko??c
y baronowa Hat- 
klasztory - ale tam dzieci nie otrzymuj?? wy- wani - ale czego jak czego - ochoty do tej 
chowania T'Jilitarn/!go! Pensjonat w Poczdamie, wojny 'nie brak tym, kt??rzy w)lchowuj?? mlode 
kt??ry wybra??am jako przyk??ad nie jest jedy- pokolenie." 


Og.oezenla: ",iersz millm. na stronie I-lamo",oJ . . 0.25 zl 
'Wf leki.. i.. ft. pierwszej stronie 
 . . . . - . . . . . . . 1.50 z?? 
na drugiej I trzeciej stronie J :z?? - w takscie . . . . . . 0.60 zl 
Drobna za S/OIltD 15 gr. "Ier",..e '/0'110 podwOj nie. 
Dl. pouukui'lcych pracy I nekrD!ogl 25
 zni??ki. komuniklIty 50 gr. 
Z. o./oneni. skDmpllkow.ne I z zostrze??eniem miejsca 2C1 nadwyfkl 
W O.ansku za wlera. 111/111 n. stroni. 1-/lImuwcJ. . _ . . . 15 fen. 
. . . .. . ?? . . . 50 fen. 
D,obn. I. slowo 5 fen. - tytulowe . . .. .. .,. 10 fen. 
'rz, altdo".m 'chUlaniu n.let"O??cl rabat upllda. Dla IItszelklch spraw 
'p.naych w/a'clwe III S"Idy 'II Toru'lIu. Za terminowy druk przepisane 
mhjsca Dglo..ania administracJI lila odpowiada. 


Redokto. odpow;f!t/z,aln)' Wac??aw Oorn;rkl w 1".un;II. Slowad;ego 19121 
Rea. odpowlet1.,D ' nJl nD Bvdl1o$zc; . J??zef DobrostafIsk, Jt1ost('
WQ " 
Redaltto. odpo",;edz;n/n,.. za spra",,.. \Ii. N. Gda??.ka Wilbe/m Ol'/m.mann. 
Odatt.k. Kassublscbe. Narkt 21. I. p. 
Ret/aldo. odopw,eal. no Gd,..m?? W,krol' N/e/n;kow Oay,.,a. .sw;l1tojattska 
Redokto. odpow/f!dlia/uy na Inowroc??aw, Wlad
's/aw Kawa??kow.k, 
Inow.oc??aw, Rt nek 25. 
Redakto. OdpowI
t1lla/uy na O.ual'Qdz. J6zel Stanacb. Rynek W/f{. 
Za Ofl??"s:z
nia odpowIada admlR/atracja 
I??)rlllcnvu,_Ol ..DII
tt Pomorski", . DII
tt BydfIosk/." ..Galeta Norska" . 
..Dzllli?? 11,ud
;qdzk,". .,D.,." Kaszub.k'u. 

Dsiel1 Kulawslr,.r 
Nak'adem I czcionkami Pomol'skiej Dl'ukal'1/?? ROlniczej
, A. 
'" TOl'um:! 


AbOna.-nent .-nlesi??c:z:ny vvynos. 
oN eksDedycji miejscowych agencjach. . . . . . . . . 3 - z?? 
z odnoszenl
m do domu w Toruniu . . . . II . .. . 3.40 xl 
orzez poc:,de: ;z odnoszeniem . . . . . . . . .. ... 3.36 z?? 
oo
 op8skll . . . . . . . . .1??..rl!',...... ......"'. ...,..... .4.50 z?? 
w Odaflsku przez poczto:. . 2.50 gol przez ch??opca . . . . _ 2.30 zl 
z odbierllniem w administracji wprosI gd 2. zagraniclI 4 gd . . 7.- z?? 
W razi.. wvPllolkOw. spowodowllnych sil?? wyfsz"l (np. przeszkody w Zll- 
kladzle strajki). fldministracja nie odpowiada za niedoslarclen!e pisma 
p R E N U M E R 1\ T 1\ "DNII\ KUJI\WSKIEOO" ml.sio:clnie wadmln i 
strllcll 2.70 z/ - na pocztach lu?? z odnoszenIem kwart.lnla 9.21 .. 
miesi??czni.. 3,09 zl 


sty, obron?? rolnika. prz
:l lichw??, szcl.eg??lnie 
wzmo??oll?? w okresie kn ZYSIl . 
Je??li ('hoozi o z,at')jrgi mi??fl
y wierzycielami 
a d??u??nikam: coin'J??'1.'I. ust.1.wa b??dzie ??ma.wia- 
??a 5praW?? lic;ytacji go"p'0dar.stw rolnych. Tam 
g-d1.ie lir'ytm.ja jest n'cuniknion8, sp??r bt'd??:ie 
sl
ier(". Hll
- 11a 11ormahl1} drog?? pa n'C lacji. \V 
tym celu hE;'d?? wpnwad??:olJc dc:J

e ul:atwie- 
ni.a w obr();:ie 

:.em.i.??.. 


... 


Przgjazd Walasie ,l. 
5
rd
c:zD
 przg??cc:i
 sla"n
i ..
"o..dzistki W tidgni 
Wczoraj .tatkiem "Pu??aski" przyby??a nie olimpijskiej d.o Ameryki zabra??a g??os. wach znalaz??a sw??j wyraz jakgdyby ca??a 
J: Ameryki do Gdyni chluba polskie; lekko- M??wc,zyni scharakteryzowa??a Walasiewi- jej istota: 
.
I.t,ki ..na.juybsza kobieta ??wiata", Sta- cz??wn?? w spos??b nadzwyczaj chlubny, pod "B??d?? stara??a si?? wszelkiem si??ami i 
nls??awa Walasiewicz??wna. Jak wiadomo, kre??laj??c jej wybitn?? beziiJ1teresowno????, en- b??d?? pracowa??, aby imi?? Polski w dziedzi- 

alasiewicz6wna wst??puie na 2-letnie stu- tuzjazm w pracy i wielkie przywi??zanie nie sportu nadal rozs??awia?? pomi??dzy na- 
d
um 
o Centralnego Instyt
tu W
chowa- do ojczystego kraju, barwom kt??rego przy- rodami ??wiata". 
Dla Fizycznego w Warszawie, gdzIe kon- sporzy??a na niwie spo:>rtu wszech??wiatowe- Nast??pnie przemawiali in??. Miiller, rad- 
tynuowa?? b??dzie prac?? nad doskonaleniem go rozg??osu. ca Fory?? i jeszcze raz Komisarz Rz??du. 
swych wyj??tkowych zdolno??ci lekkoatlety- Skromn?? by??a odpowied?? Walasiewi- a godz. 10 wiecz. poci??giem po??piesz- 
cznych. cz??wny na skierowane pod jej adresem nym Walas:ewicz??wna wraz z towarzysz??- 
Gdynia powita??a s??.awn?? na.sz?? rodacz- wyrazy uznania. Lecz w tych kilku s??o-I cemi jej osobami odjecha??a do stolicy. 
k?? w spos??b wysoce serdeczny. Na nabrze- 
??u polskiem z.gromad.zi??a si?? w oczekiwa- 
niu statku liczna publiczn,t>????, pragn??ca uj- 
rze?? s??a
?? rekordzistk?? i z
otowa?? je: 
serdeczne powitanie. W chwili przybijan: p 
statku do nabrzeb na pomost u wylot" 
trapu ukaza??a si?? Walasiewicz??wna, w to- 
warzystwie sekretarza Zw.:??zku Polsk .ch 
Zwiltzk??w Sporloowych radcy Forysia. kt??- 
ry poprzednio ju?? wyjecha?? na jej spotka- 
nie holownikiem. M??oda dziewczyna w 
skromnym stroju Z bukietem kwiat??w w 
r??ku s??a??a si?? odrazu o??rodkiem og??lnego 
zainteresowania. Po opuszczeni1J trapu 
zb:e
??a szybko na l??d, gdzie czeka??y ju?? 
wycelowane w jej stron?? objektywy apa- 
rat??w fotograficznych. 
Pierwszy na polskiej ziemi powita?? Wa- 
lasiewicz??wn?? w imieniu Komisarjatu Rz??- 
Ju nacz. Szacherski, nast??pnie w im:eniu 
Soko??a, do kt??rego Walasiewicz??wna na- 
??e??y prezes okr??gu morskiego Kirstein. 
a 
odzinie 5 po po??udniu w restaurac,ji 
B-ci Seydel odby??a si??, z okazji przyjazdu 
Walas:ewicz??wny, herbatka, w kt??rej 
wzi????o udzia?? grono os??b, ze ??wiata urz??- 
dowego, sportowego prasy. Podczas 
przyj??cia przem??wi?? Komisarz Rz??du 
Czerwi??ski ??ycz??c ??wietnej lekkoatletce, 
aby w Polsce rozwija??a jeszcze wi??cej swe 
zdolno??ci, ku chwale polskiego sportu. Na- 
gt??pnie korespondentka P. A. T. Musza- 
????wlJ.??. kt??ra towarzyszy??a polskej dru??y- 


Wg(ho"'ani
 mili'arn
 PfDSjO- 
Dilr
k nifmi
(ki(,h 


BaI'OnOD'B Uae..,ilni O Inctralnc:m zbrol
nFu RZ
5Zg 


Baronowa Hatwani - niemka. udzieli??a wy- 
wiadu korespondentowi jednego z pism francu- 
skich w sprawie "moralnego zbrojenia si?? Nie- 
miec". 


Baronowa Hatwani ma niezw)'k???? odwag?? l 
wyda??a wojn?? wojni!! pos??uguj??c si?? nawet e- 
kranem i scen?? w walce swej z psychoza kul- 
tu wojny, kt??ra nagminnie zapanowa??a w l'iicm 
czech. Zosta??a te/. przez rodak??w swoich dot 
Imi??t?? ostracyzmem. 
,.Wszyscy w Niemczech my??l?? o wojnie - 
o??wiadczy??a pani Hatwani - Jo
t to wprosi 
op??tanie. kt??re bynajmniej r.ie zanika. gdy/ 
wszczepia si?? je nawet dzieciom. Idea roz 
brojenia moralnego zosta??a przez Niemco\\' zmie 
niona w fars??. Zacz??li j?? wciela?? w ;'ycie wy- 
suwaj??c w pierwszym rz??dzi
 ????danie ograni 
czenia zbroje?? - innych mocarstw. Duch mi 
litamy parwje w Niemczech ponad wszyslkiem 
Nie chodzi nawet o wojn?? odwetow?? prLeci
 
Fr.l1lcji ale o wojn?? sam?? w sobie. Wojn?? przez 
du??e ,.W". wojn?? - instytucj?? pe??n?? chwa??y, 
kt??ra j
dynie b??dzie mog??a zwr??ci?? Niemcom 
ich przedwojenn?? wielko????. pot??g??, armj?? i mo- 
narchj??. Ta ep3ka z przed roku 1914 jest w 
wyobra??ni dzieci niemieckich jak???? ,.Zlot?? Er??',. 
..Wychowa??am si?? w pensjorlGcie w Pocz- 


elamie - opowiada p-I{!tmeJ P
ndowny, z kt??r?? ????cLy??y;;o wzrost zlata i walut w Banku polskim. r??w warto??ciowych spad??y ze 118.3 milj. w.zro??cie na??vchmiast p??atnych zobowi??- 
s

deczne stos
nkl. Pod. wp
ywem teg
 samo- I Zapas z??ota powi??kszy?? S"C: ,) 2.28
 000 do 116.3 milj. Pozatem inne aktywa w ci??- za??, skurczy?? si?? o 30.2 mili;. i wynosU 
bOJstwa ,P
d
wna. 
u
1a. Si?? pod pOCl??.g, PO- \ z??otych do 491.129.000 z??otycb. za.?? :Jieni??- gu ubieg??e] dekady zw
??kszy??y si?? o 12.2 1.025.600.000 z??. Spadek obiegu bilet??w 

 8DJ:1erc na 
eJ
cu. Pl:z
czyn?? trl'lge- dzy i nale??no??ci zagran'cznych. ...:aliczonych milj. do sumy 179.000,000 z??. Natomiast spoW'::Jdowa?? wzrost pokrycia kruszcowo- 
dJl by??o me
godzeme SI?? l'od./::cow Bcloka 11a do pokrycia o 241.000 z?? d'::J ....40..11)0 z??,! inne pasywa zmniejszy??y o 346.000 i wy- I dewizowego obiegu 1 natychmiast p??atnycI. 
??hlb z Pandown??. czyli ????cznie o przesz??o 2 i p???? m:ljona z??. I nosi??y 325.7 milj. z??. I zobowi??z.a?? z 43,42 do 44,13 prO{:. w dn. 

I: O dol 
 r?? '" Pieni??dze i nale??no??ci zagranic...:ne nIe za- Natychmiast pla??ne zobowi??zania Ban- 10 pa??dziernika, na??omiast pokrycie wy????- 
..... .. _ liczone do pokrycia wzros??y o 5.643,GOO z.?? ku wzros??y ze 151.6 milj. do 168.1 milj., cznie z??otem z 40.48 do 41.14 proc. prze- 
d>::> 108.209.000 z??. czyli o 16.5 m"li. 71.. przyczem rachunki ??y- kraczaj??c normy statutowe w pierwszym 
Suma kredyt??w udzielonych przez I rowe kas pa??stwowych zwi??kszy??y si?? o wypadku o 4.13, w drugim o 11.14 proc. 
Bank. 
o niez,naczne} pod
y??
e na uiwno 1 1.1 mili 
??: Pozosta??e za?? rac.hunk l ??YNW
 
reszci,e p
krycie z??otem same
o tylk? 0- 
wrze??n:a, obni??y??a SI??, g??owDle na sku??ek o 19.7 mil!. z??, podczas gdy Inne rachunkI I bIegu blletow banloowych podn;.os??.o SI?? z 
spadku portfelu wekslowego, kt??ry z obni??y??y SI?? o 4,5 z??. 46.30 do 47.89 proc. Stopa dyskontowa 
623.000.000 z?? w dn. 30 wrze??nia obni??y! I Obieg bilet??w bankowych, wobec 7 i p???? proc., lombardowa 8 i p6?? proc. 


"ford" za 
Prasa ameryka??ska donosi, Le Ford Motor 
Co. zamierza podobno w przysz??} m roku wy- 
s??a?? na rynek nowy model samochodu osobo' 
wego P-' bardzo ni!:kiej cenie 350 dolar??w. Wy 
wo??a to, rzecz oczywista, zaci??t?? walk?? konku- 
rencyjn?? ze strony innych koncern??w. 



"5!T!'


 

 . 
 p.. ??.. . 
 ) 
=' > ....
e '( 
i 
":;
 - 
'f 
 
-1 
 ??.._