/Image00765.djvu

			/ 7 J-
5
 

 )"?? 
-=-- 
 



 


?? 


il 


...u. 
o 


Nr. 210 ABCDE 


- 


r 
,i: 



 


! 


10 
".FEN. 


. 


. 


Czwartek. 15 wrze??nia 1938 



 



 


Rok XLVIII 


" 


AI.IIc.an...6. .ula.sllcl. .....nl... .""s...c.. C""mn.. C....nlc.. S"aftsllc. G"vnl_. G.u...lq.... In...odaw. ...'u.... ..Scl*"vn_. LI... 
- - - N..e-Mla.... .V.ln. SC..ln.. S.a..sa.cI. S.Jecle. S.ulaln. 'l'u... 'l'O.lIft. 'l'uc"ol_. Wqla....n D. W.j........ W...usk - - l 


r 


Termin, w,bor??w do Sejmu i Senatu 
S??dzia SI. Gizycki generalnym komisarzem wyborczym 
Zgodnie z og??oszonyut Jut W ..Dzlen- sklego, s,dzlego S??du Apelacyjnego w ??wiadczaj??" ??e udzia?? ich w wyborach, 
niku Ustaw" zarz??dzeniem P. Prezyden- Warszawie. na podstawie obe,cnej ordynacj: wyoor- 
ta Rzplitej. dzie?? glosowania do Sejmu cz.ej, jest niemo??liwy. 
wyznaczony zosta?? na 8 listopada rb. Co zrobi opozyclay Jednak??e, nie ulega w??,tpliwo??ci, ??e 
Dzie?? wybor??w senator6w przez WG- Zastanawiaj??.c si?? nlad pytaniem, czy ob??z prorz??,dowy b??dzie robi?? wysi??ki, 
jew??dzkie kolegia wyborcze wyznaczono stronnictwa opozycyjne wezm?? udzia?? aby przynajmniej cz????
 ??rodowisk opo- 
na 13 listopada rb. w wyborach do nowych izb ustawodaw- zyryjnych wzi
??a udzia?? w wyborach. 
R6wnocze??nIe og??oszony zosta?? szcze- c.zych "Goniec \Varsza.wski" pisze: Nieza\Vod
1ie rozpoczn
 si
 l
a. ten 
emat 
g6??owy kalendarz wyborczy. l"-ozmowy l pertraktacJe. ;\Ioz
l\ve, ze do- 
Organa stronnictw politycznych mil- prowadz?? one do pewnego wy??omu w ne- 
WARSZAWA. (PAT). Pan Prezydent cz??, w tej sprawie. Sztaby stronnictw, gatywnym stanowi
ku 
tronnictw opozy- 
R. P. powo??a?? na stanGwisko generalne- za.E.koczone, jak wszyscy, zarz??dzeniem cyjnych. 
go komis8na wyborczego s??dziego S??du Prezydenta, nie zdo??a??y si?? nad t?? spra- "Goniec" k-ollCZY uwag??, ??e musimy 
najwy??szego p. Stanis??awa Gi??yckiego, W?? nara.dzi??. Po
zczeg??lni dzi??l??acze Str. zaczeka?? p.ar?? dni na decyzje stronnictw 
a na jego Z88t,PC?? p. Adama Chechli??- Narorlowego, P.P.S. i Str. Ludowego o- opozycyjnyrh. 


. 


11 


Szef O. Z. N. gen. SkwanzJl\skl 
na Zamku 
WARSZAWA (PA T). Pan Prezydent 
R. P. przyj???? wcwraj w godzinach po- 
po??udniowyd1 'szela Obozu Zjednocze- 
nia Narodowego gen. Skwarczy??skiego. 


Kombatanci belgijsc, u D. miliistra 
spraw wojskow,ch 
WARSZAWA. Dnia 14 bm. p. mini.' 
ster spraw woj
kp\Vych gen. T. Kasprzy- . 
cki przyj???? delegacj?? kombatant??w bel- 
gijskich. Go??ci zagranicznych przedsta- 
wi?? p. ministrowi prezes Federacji P. Z. 
O. O. gen. G??re'cki. 


Gaz musztardoWI w walkach 
tha??sko-. aoo??sk??Ch 
nA
KA u (A TE). Komunikat chi??ski 
(\-onosi o -ostatnich walkach, ??e na po??u- 
dULoWYl1l brzegu rzeki Ja.ng-Tse natarcie 
Japo6rzyk??w na linii .??uiczang - Nall- 
czang nie lKm iod??o si
. G??rzysty charak- 
ter l1liejscowo\
ci znacznie u??atwia Chi??- 
I CZ) kOll1 obr-on?? ich }107ycji. Sytuacja 00- 

t.ajo beL Lmiany. 
Obi?? str-ony komunIkuj??, ??e prz'eciw- 
lli
' u?? . ywa gaz??w truj??cych, przy czytn 
Ja!pmlczycy u??ywaj??, podobno gazu mu- 
Wszystkie bez wyj??tku dzienniki sztarctmvego; Chi??czycy za?? jakiego?? zie. 
stwierdzajQ powag?? sytuacji i nawo??uj?? IlOnkawegO gazu, kt??ry wywo??uje kicha- 
do zachowania zimnej krwi i spokoju. I nie. a nast??pnif' pora:7euie b??on ??luzo- 
wy
. . 


.. 


Po -zerwaniu rokowa?? 
U Z S luacji 
Runcimana 


niemieckich z Prag?? 
I 


PRAGA (PAT). Cz??onkowie misji 10r- wzgl??dnie spokojnie. \V chwili obe.cnej 
da Runcimana Ashton Gwatkin i Bet.o klucz sytuacji le??y w r??kach lorda Run- 
udali si?? do Chebu, celem nawi??.zania cimana. \Ved??ug wiadomo??ci z k???? po- 
kontaktu z Henleinem oraz otrzymania informowanych, Ashton Gwat.kin mia?? 
wiadomo??ci o uchwa??ach prezydium dor??czy?? Henieinowi list ocl lorda Run- 
SDP. Wczoraj w godzinach rannych od- cimana. 
byli oni d??u??sz??, konferencj?? z Henlei- Obaj angielscy po??rednicy byli jedno- 
nem, d??,????,c do nawi??,zania ponownego cze??nie w sta??ym kontakcie z premierem 
kontaktu i wznowienia rokowa.??. Hod????,; kt??ry po uko??czeniu posiedzenia 
Nale??y podkre??li??, ??e w wynurze- rady ministr??w o godz. 12 w nocy uda?? 
niach k???? miarodajnych ujawnia si?? I si??, po rozmowie z prezydentem republi- 
pewien optymizm, opieraj??,cy si?? zreszt??, ki, do swego gabinetu, gdzie przebywa?? 
na tym, ??e noc wczorajsza p'rzesz??a I do godz. 2 w nocy. 


.,. 


Czegoi??daj?? Niemcy sudeccy! 
PRAGA. Po zak-oilczeniu obrad partii na do normalnych funkcji. 
sudecko - niemie.ckiej w EgeI' zast??pca Wszystkie formacje wojskowe maj, 
przyw??dc}- Niemc??w sudeckich Henlei- by?? skoszarowane w obiektach wy??Qcz- 
na, Karol F']nk wyst??pi?? do premiera nie wojskowych l trzyma?? si, zda??a od 
Hod??y z na
tepuj??rymi ????daniami Hen- ludno??ci cywilnej. 
leina: Je??eli powy??sze kategoryczne t,da- 
ZarzQdzenia o stanie wyjQtkowym zo- nia zmierzajQce do przywr??cenia _tanu 
stan, natychmiast cofni??te. normalnego, nie :r.ostan?? przyj ,te. nie 
Ze wszystkich okr,g??w, w kt??rych uzys.kajQ mocy prawnej l. nie zostan, 
przewa??a IwIno???? niemiecka, b??dzie wy- og??oszone, a w szczeg??lno??ci za pomoc, 
cofana policja pa??stwowa. ?? radia, kierownictwo partii sudeckiej 
Dzia??alno???? ??andal'm(;rii i innych zrzuca z siebie wszelkQ odpowiedzial- 
w??adz bezpiecze??&lwa ma by?? ograniczo- i no???? za dalszy bieg wypadk??w. 
NiemI' olzekuiil z dE!ter!11. 

 dalszego rozwoju wJPadk??VJ 
nej, dalsze uk??ady s??, niemo??liwe. Pi'.aga 
pozosta??a g??ucha 'na to wezwanie. Jest 
rzecz?? charakterystyczn??" ??e czeska pro- 
paganda i dyplomacja, w obliczu krwi 
przelanej przez ten rz??d przemocy, za- 
daj??, sobie trud, aby w??r??d kraj??w za
 
chodu upozorowa?? przez k??amliwe spra- 
wozdania swe sprzeczne z poj??cia.mi 
prawdziwei demokracji post??powanie. 
Niemcy jednak, ??wiadome s??uszno??ci 

p]"aw
. Nipmc??w !"uderl
ich, oczekuj?? 
dal
zego rozwoju wypadk??w - stosow- 
nie do s????w kanclerza Hitlera - z zimna. 
krwia i determinacj??. 


Slan w,iatkowJ W 11 okremach Czechos??owacji 


, 


PRAGA. Po zg??oszeniu ultimatum 
przez Benlelna czechoslowacka rada mi- 
nistr??w po d??ugotrwa??ych obradach po- 
litanow????a nie odwo??ywa?? nadzwyczaj- 
nych zarzQdze??. ani nie wycofywa?? po- 
llci1 l wojska. "koniecznych dla utrzy- 
mania porz??dku". Stan wyjQtkowy b??- 
dzie wi??c utrzymany. 
Jednocze??nie premier Hod??a wyrazi?? 
gotowo???? natychmiastowego pOdj??cia ro- 
I.owa?? z dclegacj, Niemc??w sudeckich 
na podstawie ostatnich propozycyj rZQ- 
dowych. 
Podobno na naradzie. kt??ra odby??a 
si?? po posiedzeniu gabinetu. a w kt6rej 


... 


S!rzi!?? do obserwatora angieiskiego 
w Cheb l 
LONDYN. "Reuter" donosi z Pragi. ??e 
major Sutton Pra.tt, obserwator brytyj- 
sld przydzielony do Pragi, o ma??o co nie 
'1..osta?? w Cheb (Egor) zabity. Do majora 
Pratta strzeli?? mianowicie policjant cze- 

kl, lerz na szcz????cie nie trafi?? go. Bli??- 
,.zych szczeg??????w chwilowo brak. (ATE). 


obok prezydenta Benesza i premielTa Ho- 
d??y wziQ?? udzia?? minister obrony naro- 
dowej Machnik. rozwazono tu mo??liwo???? 
og??oszenia mObUlzacjl. 
Gdy wiadomo???? o odrzuceniu ultima- 
tum zarzQdu SDP nadesz??a do Chebu, 
gdzie w permanencji obraduje rada na- 
czelna stronnictwa sudeckiego. Konrad 
Henleln uzna??, i?? w tych w8ITunkach 
wszelkie rokowania SQ niemo??liwe i bez- 
celowe. 


BERLIN. "Deutsche Diplomatische 
Politische Korrespondenz" zamieszcza 
art.yku?? w sprawie og??oszenia stanu wy- 
j??tkowego w szeregu okr
g??w sudecko- 
niemieckich, stwierdzaj??c m. in. co n3.- 
W??dz Niemc??w sudeckich podzi??ko- st??puje: 
wa?? pos??om, czlonkom delegacji do roko- Rz??,d czechos??owacki potwierdzi?? w 
wa?? z rz??dem za ich dotychczasowQ pra- ten spos??b raz jeszcze, i?? nie jest sk??on- 
c?? i rozwiQzal delegacj" odbierajQc jej ny do wyrzeczenia si?? sprawowania pie- 
pe??nomoc
(;twa. czy nad obszarem sudecko-niemieckim. 
W ciQgu nocy rozszerzono stan wy- Niemcy sudeccy zareagowali oczywi??cie 
jQtkowy na dalsze 3 okr??gi, tak: ??e stan ?? na ten krok, o??wiadezaj??.c, ??e wobec riaL 
wyj,tkowy obowi??zuje obecnie w 11 o- szego uzurpowania sobie przez Czerh??w 
kr,gach. prawa do wywierania przemocy policyj- 


Z ostatnlel chwili 
15 iandar .. .??w czeskich zabitych 


Cala wiei sudC!ckn-niemiecka Wojskowe samochody pancerne w walce z "umGm demonsl,anl6w 
uc?ek??a do Niemiec w Habersplrk - ZbroJny napad "lemc6w na koszary ??andarmerii 
BERLIN. NiemIecki/;' biuro informa- nAGA (PAT). W m. Baberspirk ?? W?? do t??umu Niemc??w. kt??rzy rzu. darmaml ?? ludno??ci, niemieckIJ wy. 
.c:yjne dono.ql z JOhanngeorgenstadt: (okr??g Falk??: nau ) ilosz??o w
zoraJ ra. cili si, na bUdynek iandarmeril. za- wJ??z
??1 ai, walka. Wkr??tce potem 
Ca.??a ludno???? nadgranicznej wid su- DO do powaznych zaj??6 ml,dzy t??u- bieraj c ze?? dwa karabiny masa')'- na nuejsoe staroia wyruszy??y wojlko 
decltO-nicmJeck??ej Breitenbach przekTo_ ! mem. licz??cym 2000 Niemc??w sudec- j l' . . . we samochody pancerne. 
czy??a granic?? Rzeszy, udaj??,c si?? do kich I ??andarmeri?? czesk??. nowe. grana\y r??ozne l ??aJ skrzy
 z 15 iandarm??w czeskich zosta??. 
:.niejsoowo??c-i Johanngeorgenstadt. We Pocz??tek rozruchom dalo starcie amunicj??. Na miejsce wypadkow zabitych. Straty Niemc??w sudeckicb 
wsi pozosta??o tylko kilka starych kobiet, mi??dzy komunistami i Niemcami. przyby??y z Falkenau samochodami l ilie s?? znau. 
kt.??n piJAujlJ. ??ywego inwentarz
. W r.usia zaj???? ??andarmeria d ala sal - oddzia??y ??andarmerii. MiedzI/' ??an- Uh. ', 


) 


,..
		

/Image00766.djvu

			.. 
t::ZW" AR TEK, DN. 15 WRZESNIA 1938 R. 


}... 


Kalendarz wyborczr 
Wybory do SeJmu 
(Powtarzamy - zamieszczony ju
 w na- 
Szym wczoraj1;zym nadzwyczajnym wyda- 
niu porannym - kalendarz wyborczy. do" 
tycz??cy wybor-??w do Sejmu). 
Do dn'ia 23 wrze??nia: 
Minister spraw wewn??trznych po- 
woluje okr??gowych komisarzy: wy- 
borczych (art. 22). 
Generalny komisarz wyborczy 
powo??uje przewodnicz??cych okr??go- 
wych komisyj. wyborczych oraz ich 
??ast??pc??w (art. 14 i 18). 
\Vydzia??y wojew??dzkie (w War- 
szawie: komisarz rz??du i prezydent 
miasta) powo??uj?? cz??onk??w okr??go- 
wych komisyj wyborczych .oraz ich 
zast??pc??w (art. 14 i 18). 
Do 30 wrze??nia: 
Przewodnicz??cy okr??gowycn KO- 
misyj wyborczych powo??uj?? przewo- 
dnicz??cych obwodowych komisyj 
wyborczych oraz ich zast??p.c??w: Jart. 
15 i 18). 
D?? 3 pa??dziernika: 
W??adza administracji ogolnej i 
prze??o??eni gmin powo??uj?? cz??onk??w 
obwodowych komisyj wyborczych 
oraz ich zast??pc??w (art. 15 i 18). 
Uko??czenie sporz??dzania spis??w 
wyborc??w do Sejmu przez prze??o??o- 
nych gmin (art. 11). 
Uko??czenie wybor??w do zgroma- 
,dze?? okr??gowych (art; 35). 
Zg??aszanie delegat??w do zgroma- 
dze?? okr??gowych przez wyborc??w 
(art. 33). 


Do 1 pa??dziernikar 
PrzeJo??eni gmin pl:zesy??aj?? spisy 
wyborc??w przewodnicz??cym obwo- 
dowych i okr
gowych komisyj wy- 
borczych (art. 23). 
.Przewodnicz??cyorgan??w dokony- 
waj??cych wyboru delegat??w do zgro- 
madze?? okr??gowych, przesy??aj
 od- 
pisy protoku????w z wybor??w de'lega- 
,t??w przewodnicz??cym okr??gowych 
komisyj wyborczych i okr??gowym 
komisarzom wyborczym (art. 37). 
W??adze administracji og??lnej 0- 
g??as??aj?? o podziale powiatu na ob- 
wody g??osowania (art. 52). 
Przewodnicz??cy obwodowych ko- 
misyj wyborczych podaj?? do wiado- 
mo??ci publicznej godziny urz??dowa- 
nia obwodowych komisyj wybor- 
czych, tudzie?? termin i miejsce wy- 
??o??enia spisu wyborc??w i wnoszenia 
reklamacyj (art. 52). 
2 pa??dziernika' 
Przewodnicz??cy obwodowych ko- 
misyj wyborczych wyk??adaj?? do pu- 
blicznego przegl??du spisy wyborc??w 
do Sejmu (art. 24). 
De 8 pa??dziernika: 
Przewodnicz??cy okr??gowych ko- 
misyj wyborczych uniewa??niaj?? wy- 
b??r delegata do zgromadzenia okr??- 
gowego, jeieli wyb??r ten zosta?? do- 
konany niezgodnie z prawem i za- 
rz??dzaj?? wybory uzupe??niaj??ce (art. 
38). 


13 pa??dziernika, 
Ostatni dzie?? wy??o??enia do pu- 
blicznego przegl??du' spis??w wybor- 
c??w (art. 24). 
Zgromadzenia okr??gowe zbieraj?? 
si?? w celu ustalenia listy kandyda- 
t??w na pos????w (art. 39). 
18 pa??dziernika: 
Przewodnicz??cy obwoaowych ko- 
misyj wyborczych przesy??aj?? za??ale- 
nia i nieuwzgl??dnione sprzeciwy 
przewodnicz??cym okr??gowych komi- 
syj wyborczych (art. 28). 
Do 18 pa??dziernika: 
Kandydaci na pos????w przesy??aj?? 
do komisji okr??gowej o??wiadczenie o 
zgodzie na kandydowani.e (art. 49). 
18 pa??dziernika: 
Okr??gowe komisje wyborcze przy- 
m??puj??. do zatwierdzania list kan- 
".d)"dat??w na 'Pos????w (art. 50). 


J.Mokre"l??dowanie balonu .,LOPpll 
w Bu??garii po przebyciu 1700 km 


lotu wynosi .oko??o '1700 km. W miastecz- 
ku TroJan lotnicy polscy I"potkali si?? z 
serdeczl1??, opie-k??, zar??wno w??adz Jak i 
ludno??ci. 
Dzi,enniki bu??g,al'skie zamiesz,cu!.j??, 


SOFIA. We wtorek o godz. 6 rano ba- 
lon "LOPP", pilotowany p-rz.ez kpt. Ja- 
nusza z p.asa.??erem in??. Janikiem wyl??- 
dowa?? w Bu??garii w odleg??o??ci oko??o 16 
km od miasteczka Trojan, w rzece Widi- 
ma. L??.dowanie odby??o si?? pomy??lnie, a 
miejs,cowa ludno???? natychmiast udzieli- 
??.a polskim lotnikom pomocy, wyci??.ga- 
j??.c balon z rz-eki. Kpt. Janusz i in??. Ja- BUKARESZT. Balon "Warszawa II" 
nik udali si?? niebawem do mi.asteczka wyl??dowa??a we wtorek oko??o godz. 3 ra- 
Trojal1' i w dniu dzisjejs-zym maj?? p-rzy- ' Ino w miejscowo??ci Catunele w pobli??u 
by?? do Sofii. We.d??ug ich oblicze?? trasa miast.a Turn Seerin w pobli??u granicy 


haJ'dzo obszerne opisy l??dowania balon'\. 
"LOPP" w Bu??garii. Na miejHe l??dowa- 
nia wyje??d??a specjalny przedstawiciel 
dyrekcji lotnictwa bu??garskiego wraz z 
kore,f:ponden tem P A T. 


?? 


"Warszawa lit. wylildOwala 111 Rumunii 


.... 


Wielkie manewry na WOlyniu 
nad rzek?? 5tulb?? 



UBNO (PAT). Na obszarze wojew??dz- 
twa wU:;Y'l_kiego w dniu 15 wrzp??nia roz- 
pnczynaj?? si?? wielkie manewry, b??d??ce 
sprawdzianem wY
2'kolenia bojowego woj- 
ska. Ju
 od kilku dni miasta, miasteczka 
i WSil?? wo??y??skie goszcz??, u Biebie oddzia ??y 
pi
hoty, kawalorii, artylerii, saper??w, lot- 
nictwa i broni pancernej. Oddzia??y prze- 
grupowuj??, si??, aby zaj???? pod.stawy wyj- 
??ciowe do ??wicze??. nakazane przez kiero- 


\mictwo, i by w dniu 15-tym wrze??nia roz- 
pocz???? dzialania bojo\\e. Z rmejscowo??ci 
Stu??by i Puti????wki rusz?? uerwoni i nie- 
biescy i na pokrytym licznymi wzg??rzami 
przedpolu, nast??pi??, pierwsze starcia. przpo 
ciwnik??w. W dniu 15 wrze??nia, zale??nie od 
decyzyj dow??dc??w zgrupowa?? Btrony czer- 
wonej i niebieskiej zarysuj??, si?? dzi??.??ania 
przeciwnik??w na przesz??o 40-kilometrowyrq 
odcinku rzeki Stu??by. 


13 Niemc??w i 4 (zech??w gadlo ofiara 
krwawych zai???? wtorkowJch 


BERLIN. Niemieckie biuro informa- 
cyjne donosi z Eger (Cheb): Wedll).g do- 
tychczaJSoOWych oblicze?? kie.rownictwa 
p.artii sudecko - niemieckiej, zo
ta??o we 
wtorek 13 Niemc??w sudeckich zabityc??i 
przez policj?? pa??stwow??, stra??nik??w cel- 
nych i komunist??w. Po stronie czeskiej 
zabite wsta??y 4 os.ob)', w??r??rl nich ??an- 
darm i Etra??nik celny. Nie je.!'t w
 klu- 
czone, ??e lkzba zabitych powi??kszy si??, 


gdy?? p
??czenia t.elefoniczne z kilku su- 
decko - niemieckimi okr??gami s?? fJrzer- 
wane, s'kutkiem czego brak z nich ws.zeI- 
kich wiiitoomo??ci. 
BERLIN. Nierriieckie biuro informa- 
cyjne stwierdza, ??e wiadomo????- je.dnej z 
agencji francuskich o rzekomym zam- 
kni??ciu granicy niemiecko - CZe-chOE??o- 
wackiei iest ca??kowicie fa??szywa. 


5.&00 uczni6w zydowsk;ch W Wiedniu 
b k il . 
I "na ru u 
Likwidaria ur,watn,[h szk???? wvzn30iow,ch i ivdowski[h w Austrii 
WIEDE??. Z rozpocz??ciem nowego roku 6 tys. uczni??w ??ydowskich, studiuj??cych 
szkolnego zamkni??te zosta??y w Austrii dotychczas w gimnazjach wiede??skich, 
wszystkie poryw. szko??y wyznaniO\\	
			

/Image00767.djvu

			4, 


CZ\V ARTEK, D
. 15 WRZESNIA 1938 It. 



 


s 


Musimy wreszcie zdobyc sie na lo, aby sobie 
wzajemnie zaufa?? 
Odezwa Szefo Obozu Zjednocz. Narodowego gen. St. SkW8rCzJ??skiegiJ 
Ob??z Zjednoczenia Nar-odowego wy- ??miglego-Rydza dnia 2' maja 1936 roku. 
da?? wczoraj nast/;'puj??c?? odezw
: byl momentem zwrotnym. przyni??sl za- 
OBYWATELE I sadniczc. niezbitej 
luszno??ci wytyczne 
dla pokierowania ????-ciem wewn??trznym 
Pan Prezydent Rzeczypospolitej roz- Polski dzisiejszej. Odpowicdzi?? na we- 
wi,zal Sejm i Senat. W najbli??szym zwanie Naczelncgo Wodza bylo powola- 
czasie zarz??dzonc zostan?? nowe wybory. nie do ??ycia Obozu Zjednoczenia Naro- 
Od roku 1935 zmieni??o si?? wiele na dowego i jego deklaracja ideowo _ poU- 
??wiecie i w Polsce. tyczna z dnia 21 lutego 1937 roku. 
Dalekie echa ci????kich konflikt??w i 
star?? mi??dzynarodowych zbli??y??y si?? od Spokojnie i rozwa??nie patrzymy na 
tego czasu i dzi?? ju?? w pobli??u Polski rozw??j wypadk??w ??wiatowych. Mamy 
rozgrywaj??. si?? gro??ne sprzeczno??ci inte- pot????n?? armi??. (lum?? naszego naro_du. 
i1'es??w pa??stw i narod??w. gwarancj?? nasze; ca??o??ci i niepodleg??o- 
W Polsce rok 1935 byl rokiem naj- ??ci. Armia. oparta o zwarty, zjednoczony. 
gl??bszej ??aloby po stracic Wielkiego Wo- ??wiadomy swego po??o??enia i swej si??y 
dza. kt??rego genialny umys?? i pot????na nar??d - pOdwaja sw?? pot??g??. 
d??o?? skupia??y w sobie ufno???? narodu. Musimy mIe6 ??ad i pOl1'Z??dek w Pol- 
buduj??c jego sil?? wewn??trzn?? i zapew- scc. Jest nam potrzcbna zgoda i zjedno- 
niaj??c szacunek ??wiata zewn??trznego. czenie naszych si??. Tego domaga si?? od 
Nar??d polski zar??wno trafnym instynk- nas chwila histor!czn
 Tcgo domaga. si
 
tem. jak i ??wiadomo??ci?? pontyczn?? wic- nasza od
owied
alnos?? wobec pami??CI 
dziony. skupi?? si?? przy swej armii z J??zcfa P1??s
dsklego.. T
go . d?m
ga si
 
zaufaniem I serdeczn?? ti1'osk??. Za?? W??dz od nas -w Imi?? sweJ wlelklcJ dZIejoweJ 
Naczelny tej armii. dziedzicz??cy po J??- odpowiedzialn???ci - W??dz Naczelny 
ze??ie Pilsudskim odpowiedzialno???? za I Marsza??ek ??mig??y-Rydz. 
obron?? Rzeczypospolitej. za????da?? od na- Pos??uszni tym wezwaniom. p??yn??cym 
rodu zjednoczenia. za????da?? g????bokicgo. z poczucia odpowiedzialno??ci i sumienia 
konsekwentnego. rzetebego po????.czel1ia I obywatelskiego, wyci??gamy dlo?? do zgo- 
wszystkich si?? pod szeroko poj??tym ha- , dy i rzelclnego pojednania ku wszystkim 
s??em: Obrony Pa??stwa. Apel do spo??e- tym, kt??rzy chc?? swe si??y odda6 w slu??- 
cze??slwa. skierowany pll"Zez Marsza??ka b?? Rzec",ypospolitej, wyci??gamy bratni?? 


?? 


rJr.eelqd prosu 
Po rozwI??zaniu Seimu i Senatu 
"Wkraczamy w now??, faz?? uregulowania 
spor??w wewn??trznych" - pod tym nag????w- 
Jdem omawia rozwi??zanie parlamentu 
.,I.K.C." jako Jeden z bardzo nieliczn
-ch 
zreszt?? dziennik??w wczorajszych, kt??re za- 
j????y stanowisko "\"\obec zarz??dzenia Pana 
Prezydenta R. P. 
Dziennik lirakowski pisze: 
"Rozwi??zanie Izb ustawodawczych, 
kt??re nast??pi??o dnia 13 - trzyna??cie u- 
lubiona cyfra i\:Iarszalka Pi??sudskiego!- 
nazajutrz po norymberskiej mowie Hit- 
lera i w chwilach napi??cia w stosunkach 
mi??dzynarodowych wsliazuje, ??e Polska 
zachowuj??c w obliczu tych wydarze?? 
ca??kowity spoli??j, wkracza w now??, faz?? 
uregulowania swoich ,opraw wewn??trz- 
nych. 
Lulia, jaka si?? wytworzy??a po odej- 
??ciu WielIdego Marsza??ka, powinna by?? 
wypelniona odpowiedzialno??ci?? wszyst- 
kich obywateli za losy pa??stwa. Odpo- 
wiedzialno???? ta bowiem spad??a po ??mier- 
ci Wielkiego Marsza??ka na barki wszy??t- 
kich Polak??w. 
Rz??d, kt??ry sprawowa?? w??adz?? w ci????- 
kich chwilaclI odej??cia Marsza??ka, po- 
szed?? drog?? zachowania w??adzy w swoich 
r??lmch i rozpisa?? wybory, do kt??rych sta- 
n????y wsp????pracuj??ce z nim czynniki. 
Przez ??wiat i przez Polsk?? sz??y nowe 
fale i nowe pr??dy._ 
Sejm, rozwi??zany dnia. 13 wrze??nia, 
stara?? si?? mo??e odzwierciadla?? nastroje 
chwili, ale nie m??g?? z natury rzeczy czy- 
ni?? tego dobrze, bowiem nie by?? Sejmem, 
l"eprezentuj??cym wszystkich obywateli. 
Polsce potrzeba ludzi - ludzi uczci- 
wych i prawdziwych patriotow. 
Tych ludzi znale???? mo??na we wszyst- 
kich ugrupowaniach we wszystldch war- 
..twach spo??ecznych. 
Z uczciwych wybor??w, kt??re nast??- 
pi??, powinni wyj???? uczciwi politycy 
bezinteresowni dzia??acze. 
Niew??tpliwie jest pragnieniem G??owy 
Pa??stwa, aby tych wszystkich uczciwych 
ludzi skupi?? pod sztandarem wsp??lnej 
pracy dla pa??stwa. 
Prezydent Rzeczypospolitej, kt??ry nic 
ust??pi?? po ??mierci MarszaUm Pi??sud.s- 
kiego, wzi???? po Jego odej??ciu na siebie I 
ca??kowit??. odpowiedzialno???? za losy :>\a- \ 
rodu. Trwa na swym stanowisku, kt??re- 
go nie m??g?? przy sk??adzie rozv..i??zanych 


, 


. 


.. 


. 


Wielka mowa kanelerza 
Rzeszy AdoUa Hitlera, wy- 
g??oszona w ub. wtorek na 
zamkni??cie kongresu par- 
tyjnego w NOlI'ymberdze. oczekiwana 
by??a przez ca??y ??wiat z wielkim zainte- 
resowaniem. Oczekiwanie to znalaz??o u- 
sprawiedliwienie w s??owach, jakie pa- 
d??y z ust kanclerza Rzeszy. Nast??pi??a 
bowiem wyra??na precyzja w sytuacji 
mi??dzynarodowej. 
Kanclerz Hitler mocno i kilkakrot- 
nie podkre??li?? wol?? utrzymania pokoju 
i przyczynienia si?? do stabilizacji sto- 
sunk??w w EUJropie. Jedynym wyj??tkiem 
jest tu sytuacja w Czechos??owacji. a zli- 
kwidowanie tego punktu newralgicznego 
- jak zadeklarowa?? kanclerz Hitler - 
zale??ne jest od rozwi??zania zagadnienia 
Nieme??w sudeckich. Wysuwaj??c zasad?? 
samostanowienia w krajach sudeckich. 
kanclerz nie postawi?? ??adnego ultima- 
tum. nie powiedzial, jak chce. aby zo- 
sta??a ona zrealizowana. Zrealizowanie 
samej zasady pozostawi?? porozumie- 
niu mi??dzy Prag?? a Niemcami sudecki- 
mL A zatem w dalszym ci??gu od Pragi 
w du??ym stopniu zale??y uspokojeni?? w 
Europie ??iI'odkowej. 
Jak z tego widzimy - mowa norym- 
berska nie by??a zatrza??ni??ciem drzwi. 
nie zamkn????a drogi przemian pokojo- 
wych ustroju Czechos??owacji. 
Kategoryczne zadeklarowanie zainte- 
resowania Rzeszy problemem sudeckim 
nie bylo dla nikogo niespodziank?? wobec 
ostatniego rozwoju sytuacji. S??owa kan- 
clerza publicznie potwierdzily tylko to, 
co bylo wiadomo z ehwil?? wizyty Hen- 
leina w Berchtesgaden I jego udziaJu w 
kongresie partyjnym w Norymberd
e. 
Zreszt?? ju?? od chwili rozpocz??cia misji 
'orda Runclmana zagadnieniu temu zo- 
sta?? nadany chara??.tel' mi??dzynarodowy. 
W mowie kanclerza Hitlera znalazlo 
si?? o??wiadczenie, kt6i1'e ze szczeg??ln?? u- 
wag?? spotkaJ. si?? w Polsce. Mocne pod- 
kre??lenie l1t'Zez kanclerza wagi uk??adu 
z Polsk?? dla sprawy pokoju zosta??o przy- 
j??te I1 rz ez oplni, polsk?? z uznaniem, 
gdy! kant'}erz stwierdzi??. te uk??ad ten 
wchodzi d\ systemu stabilizuj??cego gra- 
nice Niemiec, Jako Jeden z podstawo- 
wych element??w pokoju. 
. * '" 


r 


.. 


1 


Mowa kanclerza III Rzeszy mimo to 


.. 


dopiero dzi?? Izb ustawodawczych, pusz- 
cza?? "na loteri??". - By??oby zbyt \\iel- 
kim wstrz??sem dla pmlstwa, gdyby wraz 
z odejsciem WielI\iego Marsza??ka nast??- 
pi??a przed trzema laty zmiana na siano- 
wisku Prezydenta Rzplitej. 
P. Prezydent Rzplitej mo??e sobie dzi?? 
powiedzie?? ??e przeprC'wadzi?? ki'3j przez 
lla.itrudniejszy okres. 
Dlatego dzi??, nas??uchuj??c g??osow 
prawdziwej opinii, m??g?? po odbyciu sze- 
regu narad z ::\1:arsza??kiem ??miglym-Ry- 


Spokojnie... 


nJe wnios??a jednak czynnika uspokoje- 
nia w opinii ??wiata. a zw??aszcza na za- 
chodzie Europy. Nie ukoi??a zdenerwowa- 
nia. kt??re stanowi znami?? chwili bie????- 
cej. Widoczne jest to. cho??by z szeregu 
zarz??,dze?? pa??stw zachodnio - europej- 
skich - zarz??dze??. maj??cych zreszt?? ja- 
ko cel gl??wny przyczynienie si?? do uspo- 
kojenia w??asnych spo??ecze??stw, rozna- 
mi??tnionych agitacj??, podekscytowa- 
ny
h huraganem wiadomo??ci, dzie?? w 
dzie?? galwanizuj??cych opini?? publiczn??. 
Bo te?? nie ulega w??tpliwo??ci i trzeba 
to sobie jasno uzmys??owi6: sytuacja jest 
powa??nal Naros??y wielkie trudno??ci i 
komplikacje. kt??rych szcz????liwe rozpl??- 
tanie nie jest bynajmniej proste i ??atwe. 
Ta ??wiadomo??-S przenika?? musi - bez 
??a.dnych zreszt?? alarm??w, ca??kiem na 
zimno - i nasze spo??ecze??stwo, nasz?? o- 
pini?? publiczn??, ka??dego z naszych oby- 
wateli. 
I z tej te?? ??wiadomo??ci musimy wy- 
snu?? logiczny. jasny wniosek. Brzmi on: 
Dzi?? wszystko w r??ku Wodza Naczel- 
nego. Dzi?? nie pora na ??adne dyskusje. 
??adne rozgrywki. 
Dzi?? skupiamy si?? doko??a symbolu 
sily i bezpiecze??stwa. Skupiamv si?? w 
pe??nym spokoju i z pe??n?? powag??. Bo 
ten spok??j i powaga wywodz?? si?? nie z 
lekkomy??lno??ci lub niedoceniania sytu- 
acji - lecz z pewno??ci, ??e wla??nie naj- 
lepiej wyra??amy nasz patriotyzm, nas
?? 
wol?? pokoju. nasz" mi??o???? dla Polski, 
gdy z ca??kowitym spokojem i zupe??n?? 
powag?? koncentrujemy si?? przy kierow- 
niczej woU. reporezentowanej przez Wo- 
dza Naczelnego. 
Bo nie od obecnej chwili przeciez ta- 
ka koncentracja zdrowego instynktu 
narodowego przy osobie Wodza zostala 
uznana jako konieczno????. Wspomnijmy, 
??e w godzin?? po zgonie J??zefa Pi??sud- 
skiego pierwsz?? czynno??ci, P\rezyden- 
ta Rzeczypospolitej by??o mianowanie 
Genera)nego Inapektora Si?? Zbrojnych. 
te Ju! zatem wtedy. przed laty. pnewt- 
dziane zosta??o to, CO wnios??y w nast??p- 
nych latach przemiany w konfiguracji 
politycznej Europy, a mianowicie, ??e 0- 
pok??, na kt??rej oprzemy nasze bezpie- 
cze??stwo I nasze prae??, bodzie si??. 


d??o?? do wszystkich, kt??rzy wsp??lnie % 
nami, jak r??wni z r??wnymi, chc?? prze- 
ciwstawi?? si?? z??owrogim dzia??aniom ko- 
muny, wszelkiej anarchii i destrukcji, 
wszclkim agentuorom obcym, niezale??nie 
od tcgo. pod jak?? mask?? si?? ukrywaj,. 
Szczcrze pragniemy. w my??l Intencji 
Pana Pr.ezydenta Rzeczypospolitej, wy. 
ra??onych w Jego zarz??dzeniu o rozwl??' 
zaniu Izb Ustawodawczych. aby jak naj. 
g????bsze szeregi spo??ecze??stwa stan??ly . 
gotowo??ci do pracy pa??stwowej. do 
wsp??lnego poszukiwania najlepszych 
dr??g ku celowi. kt??ry wszystkim naril 
jest wsp??lny - pomno??cnia pot??gi i 
pomy??lno??ci narodu. 
Musimy raz wreszcic zdoby6 si, na 
to, aby wzajemnie sobie zaufa??, ze na- 
wet r????ni??c si?? w zdaniach. tej samej 
prawdy szukamy. 
I Jeste??my przygotowani do walki ze 
dz
m, przy 
dzia??e p:emiel'a i "\d.cepl
e- wszystkimi oporami, kt??re dziala6 b??d
 
1l1lera I?OWZl???? d.ecyzJ?? o tak '
"lelklm I przeciwko nam i naszej idei. Wszyst- 
znaczenIu. DecYZJa ta by??a POWZH;t-a na. . 
d??u??5zy czas przed tym. Wyr.zekiwano tyl- .ko, co Jes! si???? naszych wrogow, i wszy- 
ho odpo\\iednie!!,o momentu do jej opu- stko, co Jest nasz?? wewn??trzn?? sIabo- 
blikowania. ??ci??, b??dzie przeciwko nam. b??dzie nas 
Przez naj trudniejsze przesz??i
l1lv. u- przeciwko sobic podjudza??, dzia??aj??c 
nikn??li??my wstrz??>:??w. .'Ykraczamy w 0- ca??ym arsena??em doktryny i intrygI. pa- 
krf's w:.??nych rmnn??zan w na.szycl1 spra- tctyczncgo frazesu. cynicznej dywersji. 
wach wewn??trznych. ." . 
Powinno to nas nape??ni?? optymiz- W zjednoczcnlu narodu lezy Jego pot??ga 
mem". i. dlatego nie zanicdbaj?? ??adnej broni 
ci. kt??rzy pragn?? jego slabo??ci. 
Nowy ustr??j Rzeczypospolitej, uj??ty 
zbrojna. ccl obrony. kt??remu w kwietniowej Ustawic Konstytucyjncj, 
ma ona s??u??y?? i jej sternik: stawia wa??ne i doniosle zadania IJ;bom 
W??dz Naczelny. Ustawodawczym, w zakresie gospodar- 
W??a??nie witali??my wraca- stwa narodowego, ustawodawstwa' t 
j??ce z jcsiennych 6wicze?? polowych na- kontroli rz??du. W pracach swych Izby 
sze wojska. Witali??my je nie z akcentem Ustawodawcze, spclniaj??c swe konst". 
gro??by. nic w nastrojach zwiastuj??cych tucyjne obowi??zki, mog?? jednocze??nie 
wichur?? wojenn?? - witali??my je z uczu- - tw??rczo wsp????dziala?? w wykre??leniu no- 
ciami mi??o??ci. w poczuciu zaufania, wych dr??g dla Polski. Widzimy kieru- 
pewno??ci i si??y. Witali??my je w zrozu- nek tej drogi, wytkni??ty przez nast??pu- 
mIeniu tego ju?? do g????bi ca??ego spale- j??ce zasady: pozytywny nacjonalizm, 
cze??stwa przenikaj??cego pewnika, ??e nie etyka chrze??cija??ska. sprawiedliwo???? 
puste slowa, a pi?????? uzbrojona stanowi. spoleczna. Najwy??sz?? trosk?? Izb Usta- 
o sile, a zatem o naszym bezpiccze??stwie wodawczych, zawieraj??c?? w sobie wa- 
i naszej przyszlo??ci. runek harmonijnego wsp????dzia??ania z 
I nie tylko ta prawda sta??a si?? ju?? u-' innymi wladzami pa??stwowymi pod kie- 
dzialem u??wiadomienia naszego spo??e- rownictwem Prezydenta RzeczypospoU- 
cze??stwa. tej jest g????boko poj??ta obronno??
 pa??- 
R??wnie?? i druga. A mianowicic. ??e s??wa. 
polityki nie robi si?? w kawiarniach, i. Wszystkich Polak??w, kt??rzy nie za. 
nie na wiecach. a ju?? zupe??nie nie w ;??li dotychczas czynnej postawy wobec 
plotkarskich maglach. ??e ,.polityk??" nie . zada?? i cel??w narodu i pa??stwa, wzy- 
s?? nieustanne dyskusje i rozQ;Tywkowe wamy do braterskiej wsp????pracy. Niech 
kombinacje. Ale ??e polityka - zw??asz- si, ka??dy :rastanowi w sumieniu swoim 
cza zagraniczna, b??d??ca przecie?? tTudn?? nad tym, jakie jcst polskie dzi?? I nad 
i ??mudn?? sztuk?? - musi by?? prowalizo- . tym, ??e droga ku lepszemu jutru prowa- 
na z cal?? rozwag?? i ca???? odpowiedzfal- dzi tylko przcz zjednoczenie. 
nOSlci?? - i to pnez powolane do niej: NIECH ??YJE POLSKAl 
czynniki, przez tych, kt??rych rozwaga i NIECH ??YJE PREZYDENT RZE- 
odpowiedzialno???? skojarzone s?? z poczu- CZYPOSPOLITEJ IGNACY Mo??CICKII 
ciem si??y. _ NIECH ??YJE W??DZ NACZELNY 
To skojarzenie rozwagi z sil?? usym-. MARSZA??EK ??MIGLY RYDZ I 
boli
owan
 jcst w Polsce: w centrum (_) Stanis??aw Skwarczy??ski, 
stolicy. pansh
a, na plac
 Marsza??ka J??- Szef Obozu Zjednoczenia Narodowego. 
zefa Pi??sudskiego, wznosI si?? gmach na- Warszawa, dnia 13 wrze??nia 1938 r. 
szego Sztabu G????wnego. Gmach ten 
wspiera si?? plecami o gmach Minister- 
stwa Spraw Zagranicznych._ . () ???
um siC m??.,."i: 
Oba te gmachy stanowi?? w dzisiej- 
sz
??:h warunkacl
 ???erozerwaln?? je
- Do tej pory Stronnictwo Narodo- 
nosc. Oba st
nowl?? Jakby filar, na. k
o- we debatowalo nad spraw?? udzialu n' 
lTym opiera SI?? 
szystk?, co .przedsl??ble- Ivyborach samorz??dowych. _Miody 
rze
y, by zados6uczym6 g??
wnemu ha- I prezes starych narodowc??w _ jakby 
s??u, Jedyncmu haslu, stanowl
cemu nasz . b l ?? P Kowalskie g o- 
pion moralny": obronie PolskI. mozna yo nazwa... ., 
" . '.. chce konsekwentnze trwac w negacjI 
W spokoJu. i p
wadze s!e.dzl1
y W!- do rzeczywisto??ci i stoi na stanowi- 
pa
ki na 
reme m!??dzy
arodoweJ: N
e, sku, aby udzialu w 'wyborach nie bra??. 
daJemy Si??. pOWO
OW?C nerwom, n
e S luac'a owa??nie j 'eszcze si ?? zao- 
przes??ania me trzezwe] oceny sytuac1i, y ] p. '. 
7 kt??rej wysuwamy Jedyny trafny I wla- 
t'I'z ?? Yla d w j"b"
z
u Z dozPlsa
heC;;;
?? 
??ciwy wniosek: 'Jor w o z US BW? awczy.. 'I: 
Skupi.amy 8i, doko??a naS2ego Wo- zarz??du S: N. pras'}'e natomiast prz
; 
dza. Wszyscy i wn??dzie., g.dzie bij?? pol- . 'ama?? polityk?? .,boJkotu wyborc
ego . 
skle serca i gdzie w duszach tkwi pO-' W zWI??zku z. powy
sz
m m??wI si?? o 
czucie odpowiedziaJno??ci obywatelskiej. 2lVentualno??cl ust??plema prezesa Ko- 
I. B. walskie
o lub znaczniejszych przesu 
ni???? \V lonie slronnictw& 


.- 


U343
		

/Image00768.djvu

			.. 


tZ7W AfITEK, DN. 15 WRZESNIA 1938 R. 


ombatanci belgijscy zapraszaj?? 
ch polskich kOleg??w do Brukseli 
Serdeczny nastr6i na DrzYi
ciu DolegnalnYIII w Gd.ni 
Jak j
?? kr??tko 
o?osiIi??m
, we stor:y
zr:??" kt??ra ????.czy narody polski i rowie ci cz????ciowo naturalizowali si?? w 
, t?rek . WIeczorem opus
I??a Gdym??, u- bel
lJS
I. Obecno???? na sali prezesa Zw. I Belgi.i. "Pierwszym moim dow??dc??. - 
, Lj
C SI?? do \Var
za:wy I.
{n
.kowa dele- LeglOmst??w Pu??awskich p. Kowalskiego m??wi?? gen. Willems 
 by?? Polak z po
 
loCja kombatantow belgIJskICh. Na po- w amarantowym mundurze, przywiod??a I chodzenia - Borkowski". 
'gnan
e go??ci za??:z
 !"e
era
.ji PZOO ge?. Willemsowi na pami???? epizod z Na zako??czenie swej pi??knej mowy 
:,rz??dzl?? w."PolskIeJ RIwIerze czarn?? dZIej??W. Belgii, kiec1v kr??l Leopold I od- s??dziwy genera?? w s??owach serdecznych 
.. aw?? z u(lz
a
em szersze
o .gro?a zapro- w:o??a?? SI?? do pomocy or????a p-olskiego i w
azi?? nadziej??, ??e kombatanci polscy 
wnY
h gOSCl. .W p:z
mI??eJ, me wymu- kIedy ??:??a jego apel wielu polskich ofic&- w bliskim czasie odwiedz??, Belgj??, do- 
,
on.eJ ro
mowle .gos.cle z zach
y
em o- r??w ofIarowa??o IIJ.U swoje szable. Ofice- k??,d szczerze ich zaprasza.. 
_ oWladah o wrazemach, odmeslOnych . . I - 
'\' Gdyni, w tym pierwszym polskim mi e- 

 
ie, kt??re mieli mo??no???? zwiedzi??. 
Przy tej okazji wyg??oszono r??wnie?? 
[Iwa przem??wienia. Pierwszy g??os zabra?? 
, r'ezes Fed. PZOO w Gdyni p. mjr. Ru- 
:--zczyc, kt??ry wyrazi?? ??al, ??e tak kr??tko 
t l ane by??o Gdynianom go??ci?? drogich 
przybysz??w i zarazem rado???? z tego 
"zczerego ??o??nierskiego kontaktu, kt??ry 
mimo szczup??o??ci czasu uda??o si?? obu- 
.,tronnie zadzierzgn??,??. Na pami??tk?? byt- 
no??ci w Gdyni prezes Ruszczyc wr??czy?? 
,'zo??owym osobisto??ciom delegacji od- 
znaki Federacji Polskich Zw. Obr. Oj- 
czyzny. 
W odpowiedzi przem??wi?? p. gen. Wi??- 
'ems, podnosz??,c nierozerwaln?? wi???? hi- 


Zaparcie. 
wi,a,dectwa powag lekBiI'lSkich 
.??wierdzaj?? skuteezne dzia??anie naturalnej 
wody gorzkiej "FranciEzka-J??zefa". (11671 


Walka JaDo??tzJk??w z Dowodzi.. 
na IIIz??r ameryka??ski 
TOKIO. Agencja Domei donosi: Pre- 
'??:es po??udniowo-mand??urskiej kolei ??e- 

.aznej w wywiadzie prasowym o??wiad- 
czy??, i?? Japo??czycy, star.aj??c si?? opano- 
wa?? wylewy rzeki ??????tej, spowodowane 
zerwaniem tam przez Chi??czyk??w, po- 
s??uguj?? si?? do??wiadczeniem in??ynier??w 
ameryka??skich, kt??rzy budowali tamy 
i wa??y po ostatnich wylewach rzeki 
Mississipi. 


Nocne DOgotowie radiostacJI 
francuskich we wlorek 
PARY??. Wtorkowy dzie?? polityczny 
w Pary??u zako??czy?? si?? o godz. 1 w nocy. 
Ostatnimi rozmowami, jakie odby?? pre- 
mier, by??y rozmowy z ministrem rob??t 
publicznych i ministrem poczt i telegra- 
f??w, kt??ry opuszczaj??c gabinet premie- 
ra o??wiadczy??, ??e wszystkie radiostacje 
nadawcze pa??stwowe zosta??y przygoto- 
wane do tego, aby nada?? o??wiadczenie 
premiera, gdyby zasz??a potrzeba wyg??o- 
!'zenia przez radio takiej deklaracji. Do 
??adnej takiej deklaracji jednak nie do- 
sz??o., 


. 
Smferi kobiety Dod ko??ami 
ladu:ilEegO sa!rolotu 
CZERNIOWCE. w pobli??u Cluj zde- 
rzy??y si?? w czasie lot??w ??wiczebnych 2 
wojskowe samoloty rumu??skie. Jeden 

 pilot??w zosta?? zabity, drugi zdo??a?? si?? 
uratowa?? za pomoc??. sp.adochronu. 
W tym samym dniu l??,duj??.cy przy- t 
musowo na polu w pobli??u Pitesti woj- 
skowy samolot spowodowa?? ??mier?? pra- 
c .uj??.cej tam wie??niaczki. Samolot do- 
zna?? powa??nych uszkodze??, za?? znajdu- 
j??cy si?? w nim dwaj piloci odnie??li ci????- 
kie rany. 


Amok EZlowieka z Dlemienia 
Gurk??w 
BOMBAJ. W ??r??dmie.??ciu Bombaju 
pojawi?? si?? m????czyzna z plemienia Gur- 
k??w (zamieszkuj??,cych ksi??stwo Nepalu), 
kt??ry w napadzie 8za??u (amok) porani?? 
ci????ko sztyletem 23 przechodni??w. Sza_o 
leniec, kt??ry liczy?? lat 60, zmar?? wkr??tce 
od ran, zadanych mu przez wzburzonych 
przechodni??w. 
Stosownie' do uk??adu brytyjskiego 
z ksi??stwem Nepalu, mieszka??cy tego 
ksi??stwa mog??. nosi?? bro?? bia????, bez ze- 
zwole??ia. Wed??ug tradycji, istniej??.cej 
w??r??d Gurk??w, m????czyzna tego plemie- 
nia wyci??gaj??c sztylet z pochwy, nie mo- 
??e go w??o??y?? z p-owrotem bez za.dania 
ran. Cz??sto Gurkowie, gdy nie mog??. 
'Tani?? swych nieprzyjaci????, chowaj??. szty- 
??et do pochwy, kalecz??.c si?? lekko w r??k??. 


Otwarcie Og61nopolsklego Kongresu 
Misyjnego w Poznaniu 
POZNA N (KAP). We wtorek, dnia 13 masa Augusta Hlopda bior??, udzia?? ksi??- 
bm. w po??udnie w sali reprezentacyjnej ??a biskupi Prze??dzieeki, Laubitz, Wet- 
Targ??w Pozna??skich odby??o si?? otw.ar- ma??ski, Dymek, Niemira, Zimni.ak i bi- 
cie I Og??lnopol,skiego Kongresu Misyjne- skup nominat Zakrzewski. S??. r??wnie?? 
?,o, zorga
zo
anego przez Central?? Kra- obecni dyrektorzy diecezjalni Papieskie- 
jO';?? PapIeskIego :??;>zie??a Rozkrzewiania I go Dzie??a Rozkrzewiania Wiary. Zjazd 
WIary. W KongresIe, kt??ry odbywa si?? jeiSt bardzo Uczny. 
pod protektoratem Ks. Kardyna??a Pry- 


Dar szewc??w z Dawidgr6dka 
dla Pana PrezJdenla 
Sp????dzielnia szewc??w w Dawidgr6dk
 
na Polesiu ofiarowa??a Panu Prezydento
i 
buty my??liwskie t. zw. "wyci??,??ki". Wyro- 
by szewc??w w Dawidogr??dku znane s??. z 
trwa??o??ci, a buty do polowania stanowi40 
specjalno???? tamtejszych rzemie??lnik??w. 
Podkre??li?? nale??y przedsiebiorczo???? za- 
rZ??dQ Bp??ldzielni, kt??ry d??????.<: do powi??ksze- 
nia zbytu swoich wyrob??w wys??a?? obecnie 
eksponaty na wystaw?? do Ameryki. Pozys- 
kanie nowych odbiorc??w oraz nawi??zanie 
z nimi sta??ych stosunk??w handlowych, przy- 
czyni sil',) niew??tpliwie do rozwoju tej ga????
 
z;i rzemios??a i do zatrudnienia liczny
 
warsztat??w 6zew$kich w Da.widgr??dku i O 
kolicy. 


'If 


DWB siatki Doszl, na dno 
Vlskulek mgl, 
BRUKSELA. Z powodu niezwykle g??.. 
stej mg??y w pobli??:u Newport nast??,pi??o 
zderzenie dw??ch statk??w 
zwedzkiego i 
j.a:po??skiego, kt??re zaton????y. Za??og?? ura- 
I towa?? holownik belgijski. 


,. 


..Niema procesja ll katolicka 
na ulicach Londynu 
na znak protestu przeciw kongresowi Ulolnomv??lideli 111 stolic, W. Br,lanii 
Kongres wolnomy??licieli w lA:mdynie W oEtatnich dni.&ch grupa. 70 cz??on- I spi.acyjne na. czele z "niem??. procesj??." 
wywo??.a?? ca????, burz?? protest6w ze strony k??w parlamentu i Izby Gmin uchwali??a katolick??, po ulicach Londynu. W ??lad 
dobrze my??l??,cego spo??ecze??stwa. W pro- rezolucje protesta.cyjne, kt??re nast??pnie za katolikami specjalne naboieI1:stw-o 
testa.ch tych wzi??li udzia?? nie tylko ka- wr??czono ministrowi spraw wewn??trz- ekspiacyjne w niedziel?? 11 wrze??ni.& zor- 
tolicy, nie tylko mie,szka??cy metropolii nych Sir Samuelowi Hoare. Inna grupa gani.rowali anglikanie w op,actwie west- 
angi el,ski ej, a,le tak??e szerokie kola pro- parlamentarzyst??w przeiS??a??a do w??a.dz minste??"5:'kim. Wzi??li w nim udzia.?? cz??()q1- 
testanckie i neutralne, obywatele impe- ko??cio??a anglika??skiego i w6zystkich kowie ko??cio??a anglika??skiego, Ligi ko- 
rium brytyjskiego z odleg??ych nawet za- cz??:onk??w parlamentu oriezw?? protesta- ??cio????w ewangelickich, prawos??awni 
. . . .. cYJn??. Gre,cy, przedstawiciele pr.3JwoS'??rood 
ciwko Niemoom ta sama opinia ??l??sKa. u. dWlcnma ty1goodnialJlu. 


a 


- 
e 


- 


i 


'. 


. 


. 


II 


Zapa??nicy polsey pokonali reprezenta- 
cje Gda??ska 6:1 
Dru??yna polskich zapa??nlk6w, przeby- 
waJ??ca na obozie w Wie??ycy (Szwajcaria 
kaszubska) rozegra??a wczoraj mecz z repre. 
zentacJ?? Gda??ska, bij??c J?? 6:1. 
Schronisko sportowe ..Wie??yca" 
Pod wznios??ym wzg??rzem nad brze- 
gami jeziora Ostrzyckiego w "Szwajca- 
rii Kaszubskiej", niedaleko sta??ego ()bozu 
YMCA rozpocz??to budow?? schroniska. spor- 
towego "Wie??yca", kt??re zarazem s??u:!:y?? b??- 
dzie dla cel??w turystycznych. 
W porze zimowej nowe schronisko (')dda- 
wa?? b??dzie us??ugi narciarzom z Gdyni, z 
wybrzc:!:a polskiego oraz z p????nocnego Po- 
morza. W lede natomiast stanowi?? b??dzie 
schronisko dla zawodnik??w w zakresie 
p??ywania, teglarstwa i kajakarstwa. 
Schronisko oddane b??dzie do utytku w 
ko??cu patdziernika r. b. Budowane jest ono 
z subwencji Wydzia??u Turystyki Min. Ko- 
munikacji. 


rodakiem GiOPIffi Rumtem 'PO 5-&,towej wa.l- 
ce 6:2, 0:6, 9:7, 0:6, 6:4. Dl-ug?? .,e'lleacj?? by- 
??a pora??:ka Helem Ja-c,oho, kt??ra p'l"Ze??:;'l.a??l??. 
n.;eBipOltjlzierwani.e ??atwo z Angielk??, Lwmb 
5:7, 2:6. . 
Poza tym z,al!lotowauo musi??puj8,c.e d9- 
kawB:ze wyni'hi: w??r??d pan??w Franou,z Pe- 
tra przegJra?? z Joe Huntem 4:6, 6:4, 4:6, 7:9, 


Kalendarz Igrzysk Olimpijskich 
HELSINFORSIO. W Helsingforsio obra- 
dowa?? Fi??ski Organizacyjny Komitet XII 
igrzysk olimpijskich 1940 T. Na posiedzeniu 
uchwalono terminarz poszc1;pg??lnych zawo- 
d??w olimpijskich, kt??ry przedstawia si??, 
jak nast??puje: 
sobota 20 lipca - urot'zyst.e otwarcie 
igrzysk, 
('Id 21-27 lipca zawody lekkoatll"t.yczne, 
od 26 lipca do 3 sierpnia p??ywaniA, 
od 25 do 26 lipca - walki grecko-rzym- 
skie, 
od 27 do 29 lipca 
 walki w styiu wolno- 
ameryka??skim, 
od 2,'; do 26 lipc.a - podnoszpnip ci????ar??w, 
oa 30 lipca 00 ?? sierpnia - boks, 
od 21 do 23 lipca - I'Izermierka 
od 29 lipca do 1 siHpnia - gimnastyka, 
od 21 do 25 lipt'a - pi??ciohM nowoczesny, 
oa 25 00 28 i 30 lipca - kolarstwo 
od 29 lipca do 30 sil"rpnia - hippika, 
od 21 lipca do :3 sierpnia - pi??ka no??na, 
od 24 do 27 lipca - strzelame, 
od 30 lipca do 2 sierpnia - wio??larstwo, 
od 23 do 23 i 29 do 30 lipca - te!!,larstwo, 
od 25 do 27 lipca - regaty kajakowe. 


i ri 


- 


Austra.lijQzY'k Bromowi'ch pokp,na?? Pa.l"kera.. 
Pajl}{ows1hie;go 6:2, 6:3, 6:2, 8. GeI??l,9 Ma.kn 
wyeI1minowa,?? JugOf\??owianina Pun-cea 8:2, 
0:4, 9:7. 
W??r??d pa?? Am.eryik2ln/ka. Bundy zwyci?? ] 
ty??a Aut:;tll'a,li,.j'k?? Hopma.n 6:4, 6:1, :t Fran- 
cuz,ka. Mathieu wygra??a. z Am6ll"yika.na.a 
Wheele
 6:4, 6:1. 


... 


'1 


Przed lekkoatletycznymi 
mistrzostwami Europy pa?? 
W lekk('atle.tycznych milS.frzoot\\ ach Eu- Schmidt-Ni.e.lslm (D3JrJJia), KrajinowIc (Jug); 
l"QPy pa??, kt6rp odib??d??. fii?? w dniach 17 i 18 \Vzwyt - Rat]('n, So]oms, Nowak (N), 
bm. w Wiedniu, startowa?? b??dzi??J og????,e'l11 van Ba,l'On (nol), Ga.rdner. Cwnett (Ang). 
137 z,awod,ni cze.k, rPlpre'zent'lli??.cych 16 Czak (W??g), Pfenning (Sozwa.j,c), Spoggiari 
pa??s.fw, a mia-Dowicie: (W??). Faern(';trocm (Szwec). 
Niemcy _ 2"2 zawed3iczki, Ang'lia - 13, Wdal - Praetz. VOSl'l, Kohlbach (N), Wa- 
W??ochy - 8, W??gry i Pol
'ka po 7, Holan- las1ewlcz6wna l Slomczewaka, Ra??ly, Schentk 
(lia, SZ1\V
cja i Francja 'PO 5, Norwegia 4, (Ang), Teswni, Penzo (W??), Boitel, Renaud 
Jugoo??awia 3, E.stonia, ??etwa i SzwaJcaria (Fr), Feger (W??g), van Roes'UitIl, P01lS6et 
po 2, Dania i Finlandia po 1. (Bel), PaT'l1JlSon, UUIS (Est), Siverlsen (N-orw). 
\V 'Poszczeg??lnych konkurencjach f>tarw- Schmidt-NielBen (Dania.), Hanneon. W??"eIt- 
wa?? h??d??.: 100 m - Krau.sos, Albuf3, Kuchn"l mam (SzwecJa). 
Nie-mcy). Hopn (Hol.) , Tpf'toni, t\lfredn. Kula - Maue.rma.Yf'r, Schroeld'ei", WeMe.l 
Lucchini (W??ochy). Lock. Sf??undpf\s, Brov.."Tl (N), Liip.asti (Filnl), Niooink (Hol), Rejs, Ti'l- 
(Anglia). NRJgy, Feher. Balia (W
'l.), Hoff- lpy. Connel (ANr), Piccini (W??), Nagy (W??- 
man, Krajill1Jowi.c (Juj:\'.), Unlo.pli, BTandvold, gry), NpferawiC"Z (Ju
), VoHqr (Fr), o\.w:tll 
Siweortsen (Norw.), Parm"on, Uus (Est.), van (Szwp.('ja), pucl"-Levk(\ (??), ()??'a
 Fr??kowi- 
Ros
;um Belg.), Ga6pard-PC'.rrou (Fr). N;,k- cz??wn8 i CeJzikowa. 
laM (??
), Wrptmf??n (SZWPC.if??). oraz Walasle- Dysk - M3iI1.e,rmayer, Mollenhauer, Som- 
wicz??wna, Ealu??owa l Ksi????kiew
cz6wna. mC'lr (N), Ni,eseni (H), Rei/'!, Til1ey, Conl
,('l 
200 m _ KrauS6, Voigt. Ehrl (Niemcy), (Ang), N8Jdanyi, Nagy (W??gry), Ga1mc??t 
Koen (Hol.). Testoni, Ponzo. Piccini (W??.), (W??), Neferorwic: (Jug), Cooti, .Bizet, Vellu 
Saunders, Cbalmore, Bn;wn (Ang.), Nagy, (Fr), Lundlstroem, Aval (SzwecJa) cxraz Cel- 
Babei (W??g.), Hoffman / (Ju,sr.) , Wennevold rlkowa. 
Sensacje tenisowych mistrzostw (Nor.... .), va'll RO&'!um, PUsBet (Belg.), Gas- O??'7.cze'P. GeHUB, PaS'toeiI'S, 
Iruege;r 
Am ki paro-Perrou (Fr.), No)da
 !L.), Wre
:man (N), .Wa
aslewlcz6wna, ;\waIl (Szwecja), LI- 
ery I (Szwecja). oraz Walasl.eWu:-zowna, Gawro??. pash (F m)) , C:QIIl
el, RelS (An). Rosetta (W).. 
NOWY JORK. Na misb-zostwa.ch te1niso-' ska, Kalu??owa. Sti.efel (Szwa] carla), va.n KaBte??"en (Be,logia.) 
wy ch AmerY'kl w Forcst HilI., zanoto-wano I 80 ID 'P??ot'ki- CeHu",. Spitzwe'g". WeBt- Puc{'-Lavice (??otwa). . 
wczorai nowi-c sensacje. Najbpt5zy ohp.cnie phal (N). Doo??"'g'oM. Bra:fke (I1nl). Tp(-;fQ11I, \V sztafr
ir 
 razy 100 ID st.dr
?'Wac. b

 
('bok. Mudgc teonisi"ta a m ery-k a iI.sk i B-obby Alfrra. (WI). RDberlBon, l\Iatthf' w, Raby I ze6po??y: N'??f'ml.
c,. \Vloch, AngIn. FlanCJl. 
Rig.gs :Dneim"a?? niebvodziowani-9 ze swoim (ANr), VertoBsy (W??gry). Boitel (Fr), I W??g
r, NorW
ll l Pol&k??" . 


I'
		

/Image00769.djvu

			CZ'" ARTEK, DN. 1!5 WRZES
IA 1938 R. 


" 


Czlowiek, kt??remu 
kazano by?? wodzem 
Konrad Hanlein w ??yciu i w polityce 
Praga, we wrze??niu. 


. 


Jest rzecz?? zrozumia????, ??e Czesi nie ??y- 
""iq. zbytni,ch 
Y!llpatyj do Konrada Hen- 
le-ina, wodza nacjonaliBto\-\ sudeckich, kto- 
r
- jest symbolem radykalnych postulat??w 
autcnr;micLny.:h Tym w cz????ci t??umaczy 
.si?? krytyczna, ale dowcipna ocena jego 0- 
;;oby, kt??rq. znajdujemy w "Histo'rii ruchu 
sudeckiego", napisanej przez trzech m??odych 
piSal"LY cze,skich. 
.,W
'gl??d zewn??trzny Konrada Henleina 
jest koncentracj?? pI'zeci??tno??ci. Nie jest ani 
chudy ani gruby, twarz Jego nie wyra??a 
'mi inteligencji, ani g??upoty. Jego glOB nie 
Jest ani mocny ani s??aby... Ca??a jego osoba 
??daje si?? by?? najdosk6nal
zym wcieleniem 
pl'zeci??tno??ci, do tego stopnia, ??e gdyby nie 
okulary, toby przyprawi?? o rozpacz kary- 
katurzystow..." 
Z dziej??w ??) cia i kariery Henlej,:n.a. mo- 
??na jednak wyci??gn???? wnio,'3ek, ??e cz??owiek 
ten, mo??e pozbawiony ol??niewaj??cych da- 
I'OW politycznych, ma wielki zmys?? organi- 
tacyjny i odznacza si?? niepI'zeci??t.n?? praco- 
wito??ci??, uporem w d????eniu do celu, co w 
po????czeniu z wrodzonq. ostr????no??ciq. i trze??- 
\-\ o??ci?? daje mu w r??ce znaczne atuty w 

rze politycznej. 


, 


. 


... 


BEZ ??RODK??W DO 2YCIA 
Konrad Henlein wzi???? udzia?? w wOJnIe 
??wiatowej jako .Lo??nierz armii aUBt.riac.kiej. 
Odtatnie miesiq.ce wojenne sp??dzi?? w obo- 
zie je??cow we W??oszech, w miejscowo??ci 
Ao;;inara. Na mocy traktat??w pokojowych 
zosta?? obywatelem czechos??owackim. WI'??- 
dwszy do kraju, by?? podobnie jak tylu in- 
nych m??odych ludzi, bez ??rodkow i bez za- 
j??cia. Pewnego dnia W miejscowym pi??mie 
w Reichenbergu przeczy tal oglo:;zeni
: 
.,M??ody cz??owiek. by??y ??olnierz, znajdzie 
posa.d?? praktykanta \V w;(
kim banku. 
Termin zg??o8ze?? do jutra. Kredilau;;talt". 
:\azajutrz paruset kandyda.t??w zjawi??o /Si?? 
'" biurach banku. Po dziewi??tej wszed?? dy- 
rektor i przeszed,?? przed frontem m??od'zie??- 
cow, czekajq.cych z biciem serca na decyzj??. 
La1.rzyma?? si?? na moment przy Henleionie, 
zapyta?? go o nazwisko i o??wiadczy??: "Jest 
pan zaanga??owany, panie Heniein". Zapy- 
tany. na jakiej poastawie dokona?? tego wy- 
boru. o??wiadczy?? p????niej: "Na pierwszy rzut 
oka nabra??em do niego zaufania. Odnios- 
??em wra??enit., ??t' tl'h czhwielr nigdy nie 
powie nieprawdy". 


"# 


r 


NA SKROMNEJ POSADZIE URZI;DNIKA 
BANKOWEGO 
??ycie biurowe m??odego urz??dnika La 
Lardzo skromnej posadzie bylo nieB??ychanie 
1I10notonne. Aby je urozmaici??, wst??pi?? Hen- 
Idu do organizacji gimnastycznej "Deu- 
hcher TUl'nverein", klora mia??a chara.kter 
nacjonaliosty'czny i antysemicki. Nie odzna- 
czy?? si?? w biurze, zwr??ci?? natomiast na sie- 
bie uwag?? na parkiecie sal gimnastycznych 
i na bois.kach, zdoby?? kilka nagr??d i na tej 
podstawie obj???? posad?? nauczyciela gimna- 
"tyki. Z posady w banku zrezygnowa?? z naj- 
\d??ki!z?? ochot??, t.ymbardziej ??e na nowym 
..tanowisku otrz)lJla?? znacznie wi??ksz?? vcn- 
;;,j??. Inna rzecz, ??e po godzinach nauki nI??o- 
lIy nauczyciel sprz??ta?? luka I i po"yp
 wal 
pod??og?? piaskiem. 


... 


NA CZELE ..TURNVEREINU" 
W 1'. 19i
 dzi??ki Bwojej pn!.cowito:??d, su- 
mh:mno??ci i zmY6!(iWJ crg8UJzacyjnemu, 
Henlein by?? przewodnicz??cym Turnvereinu 
na ca???? Czechos??owacj?? i sta?? na czele 
100.000 jego cz??onk??w. Dzi??ki temu sta?? si?? 
l'z??owiekiem dobrze Bytuowa,nym, za??o??y?? 
rodzin??, ale nie my??la?? o wyzYBkaniu poli- 
tycznym swego wybitnego stanowiska. Do- 
IJiero wizyta dwoch przy\-\??dc??w naroLlov, 0- 
bocjalbtyczn)-ch, dzia??aj??cych w Czecho,,;??o- 
wacJi, skkui??a I!' UO \' !-I
J' ehiil do tej par- 
tii i oddania na jej us??ugi swojej organiza- 
cji. By??o to w r. 1929, po wyborach. kt??re 
nacjonalistom niemieckim i na.rodowym 050- 
{"jalistom da??y ????cznie 400.000 g??os??w i 11 
mandat??w. 


\. 


NA CZELE PARTII 
Wielcy przemys??owcy i ka.pitali??ci nie- 
!ni.eecy w Czechos??owacji finant:;uj?? ruch, 
kt??rego Henlein po rozwi??zaniu partii na- 
rodowo-socjalistycznej i po za??o??eniu pa.r- 


. 


tii sudeckiej, Btaje si?? przyw??dc??. 
a stano- 
wisku wodza jest ostro??ny, 'nawet bardzo::/- 
stro??ny, ale okoliczno??ci sprzyjaj?? mu, a 
zwlekanie z decyzj?? zdobywa lnu opini?? pu- 
lityka realnego i licz??cego si?? z rzeczywis- 
to??ci??. W r. 1933 Henlein zdobywa 1.250.000 
g??os??w i 44 mandaty na og??ln?? liczb?? 72 
zdobytych p:rzez Niemc??w w parlamencie 
.pras,kim. Jest ju
 czym,?? w rodzaju "Fii- 
hrera" nacjonali::;tycznego w Czechos??owacji. 


...??. 
.. 
.... 
.. 
.. 


'Yy)we$
 g-e&[
. 
-..-?? - -" 'lilIE 5?? PRODU
TEM MA' . 
'. I 
 ..
 _ ; ;;""'''' , /& 11 LECZ KA??D\, Z N::Y:::
T:
AT
W 
G oiolClONE DZIE??O M??Z . - W 
, .' O,' (I" S 1'1 , . 
 . G??", i R??K FACHO
C0 
"Rw:LW -TE LE FU" KI I?? 
"
e JaR.o1cl. 


- 


da?? odpowied?? e>dmo\vn??. GlIy za mO!1ltmt 
sekretarz wszedl i o??wiadczy?? mu, ??e gO??(;. 
kt??ry odszed?? przed chwil??, jest agentem 
Gestapo, Henlein powiedzia??: ..Od pienwz'jj 
chwili zdawa??em sobie z tego spraw??". 
W tym czasie sk??ada mu wizyt?? tajemni- W ten spos??b Berlin chcia?? 8i
 przeko- 
czy pan. Proponuje mu, aby wycofa?? si?? z na?? o sile charakteru S\\ ego )'eprezen tanta 
polityki, a przedtem Bkierowa?? swoich zwo- na Czechoslowacj??. 'V niedlugi czas potpm 
lennik??w na drog?? kompromisu z wladza- Henlein by?? go??ciem Hitlera w Be1'chte,ga- 
mi W zamian za to olbrzymia suma b??dzie den i otrzyma?? od niego w darze wsrania- 
do jego dydpozycji w banku. Henlein swoim ??y samoch??d. Ostatnia faza jego dzia??alno??- 
zwyczajem_ nie dal odpowiedzi. ale pocz??l ci - walka o pe??n?? autonomi?? Sudet??w. o 
si?? przechadza?? po pokoju. GO??(; wyj???? pa- mo??liwie ??cisI?? ich I??czno;;(; z nze8Z?? -_ 
pierosa, a Henlein poda?? mu zapalnicz"
' 1 jest do!'-konale znana, rozgrywa si?? bO\\iem 
Zauwa??y?? przy tej sposobno??ci, ??e papieros \V chwili obecnej i " du??ej mierze zav, a??y 
jest proo'lkcji berli??skiej. W chwil?? po tym na losie Europy. 


WIZYTA TAJEMNICZEGO PANA 


..' 


Polonia ameryka??ska pragnie zapros
i 
Pana Prezydenta R. P. do Ameryki 
na pierwsz, wielki kongres Polak??w w Stan arh ZiednOEzOn,th 


W c.z,a;sie trwania wystawy ??wi,at(Jl\'Vej 
w Nowym Yorku w roku 1939 zorganizo- 
wany zostanie wielki kongres wych6dz- 
twa. polskiego w Stana.ch Zjednoczonych, 
kt??ry b??dzie r??wnoczP??llie manifestacj?? 
ucz.czenia niepOllleg-??o??d Pol
ki. 
Kongres ten b??dzie pierw::;z) lU lIa 
vdelk??. skal?? obliczonym zjazdem konso- 
lirl,a.ryjnym emigracji polskiej Ha tere- 
nie {T. S. A", dotychrza,s bowiem odby- 
wa.??y si?? na terenie Ameryki zjazdy po- 
szczeg??lnych organizacyj wychodiczych 
wzgl??dnie s8;;je Rady Polonii AmBl'ykail- 
..ki,ej, rtaezelnej organiz.acji wych??dztwa 
polskiego \V Stanach Zjednoczonych .\, 
P. Udzia?? w t
"ch zj.azc1'Rch nrRli ty1ko cle- I 


legaci poszczeg??lnych organizacyj, wcho- 
dz??cych w s'k??ad Rady. Natomiast kvn- 
gres przysz??oroczny zgromadzi po raz 
pierwszy szerokie rzp,.:-zp pmigracji pol- 
g.kiej w F. S. A. 
Teluatem kongre
u hed
 sp'r.awy ".e- 
wn
trzne Polonii amerykails'kiej. Fr7.est- 
nicy zjazdu zwiedz??. r??wnie?? pawilon 
pol;;'ki na ??wiatowej W) ::;tawie, kt??ry da 
przegl:}.rl rozwoju i stanu obernpgo na- 
"ugo kraju. 
Cz??onko\\ ie komitetu. zjazdu \V
 ,.:U 11 ??- 
li projekt zwr??cenia si
 do prezydenta 
Roose,velta. \V sIJra wie zapro??zenia na 
ten 7..1:??zd IH'P7.
 rlenta ]\f o,zle \\ labl') ce s?? pod- 
da\"'Ule (lI'OCI ,0\\ i mielenia \\ ,pl'cjalnY!11 
ml
 lIip "pruwadrollYIll z CI.f'ehoslowacji. 
2\a razie zain"jalowauu tam jeden ta.Id 
mly.n, nil'JJa\\ l'1lI jedual. tua l)) ?? sprowadzo- 
ny drugi. Dla orientacji warto zaznaczy??, 
??e jl'dl'u kg D1fi('zki mu"zlu\\ ej \\ )'rilan'zy 
dla jedllf'j klll'Y na ('aly rok. 


50 IJs,
(r (udzl praco wa??o prZI nowej wiel}(
ej 
hmi koleiowej w Persji 


Szach hanu. Hiza PaIJle\'i. ot\\Ol'z.\"!, jak 
wiadorno, w tych dniach \vielkn lini?? kole- 
jow?? tran"i l'illisk??, I;:tora ????cz
 W) bl'ZiJ??e 
Persji uad Morzem I\aspij<:;kim z Wj1b??'ze- 

em llad zatok?? Persl;:??. D??ugo???? linii kole- 
jOWf'j wyno'ii 1.400 km., a wydatny udzia?? w 
Je.i budowie wzi??li illi.yniel'owie !'-zwedzcy 
i dmiscy. 
Plany nowej JJ'Hlu\\ li wyJiOnane ju2 b
 Iy 
p1'Zed wujn?? 
\\ialow??, jednak??e dopiero \\ 
roku 1927 znalazlo si?? mi??dzynal"odowe kOIl- 
sorcjum, kt??re Ilrzy:;t??Vilo (lo burlowy. Po- 

niej prz".i???? dalsz?? budow?? rz??d Iranu. \V 
latach ostatnich rz??d postanowi?? przy??pie- 
szy?? roboty i zawar?? Ulnow
 z wirlkim kon- 
i'OI'('.iUIU dUli..,ko-szwedzkim. 
Jak dU7.yrn 1Il'zed"i??wzi??ciem by la budo 
wa linii transiraiIskiei 8wiadcz\' fal. t, ??e 
Pl'acowa??o przy jej budowie 1-0.000 llo JO.noo 
1t1dzi, \Viek"zo??(' z nich "tanowili rohntni- 


c
 k1'f1 j 0\\ i, jedna kle pl'Ol:Z kgo lrzcJJH by lo 
"IJl'owadzi?? zagra 11 i,"zlJych '''l'cejn li.st??w. 
Konso1'(
jum zatrudni??o l.
OO usoJJ z poza 
Per:;ji. P 1'1.('\\ Hlllie Sl\\ edu\\, VUilczyl
ow i 
!\orweg??w" PI'Z\' budo\\-ie l:UL.Ywano luic- 
"i??czlli'C IO.UUO 1
1I l"l'J)}f'ntn ; l{JO 1011 ,:jrod- 
h.??\\ wyhuchowych. 
Zauwa??
'?? nale2y, 2e nowa I.olej IJl'l:echo- 
dzi I,rzez terell 
OI'Z
 /:ily i dzil;:i. i budo\l a 
jej z H:chlliczn('go punktu wirll:l'nia lUo2e 
by?? pOJ'O\\ l1alla lylkl) z IId.ici<;:(,z
 lU i bUlIo- 
wlami lu,1 f'.i 0\\ ymi \\ SZ\l-a jcaJ'ii. :\1. in. \"y- 
budowm!o tUIlf'1 dlug'o??ei :3 km.. \
/no
zac\- 
si?? n,l \\ y;;oko??ci 2.??rJj) mtl'. nn II p()Zi()m
I;1 
mO??'Z.J. 
I Kf'n
lIl'CJnm c]un
l.o-
z\\ l'rlzkil' ral.ol'u'n.' 
lu bUd0\\'O;> nowel linii l;:ol,'jO\\f'.i fi micl'il!L 
I przpt.i up??ywem tel'llJ i,)) u, ZO!JO\l i??zalo ,.i" 
bo'viem r
do- 
w.a?? problem hUllowy przystank??w i 
dworc??w autobusow
Tch, przy rz
-m 
rie- 
ra??y si?? dwa pogl??dy. z kt??rych jede-n 
wyst??powa.?? za tym, by koszty ponosi??
' 
sa.me przedsi??biorstwa autobusowe, dru. 
gi za?? narzlJr'a?? to obd????enip g-minorn. 


Wzrost konsumEii Eukru \II Pols(e 
W m;est??tu sierpniu 


SlIo??yeie CUk??'U w Pol<;ce wZ??'oslo w sier- 
pniu r. b. w stosunku rIo rolw poprzed'niego 
hfU'dzo 7uacznie. Cul,1'ownie pnl.<;lde 6prZ??' 
daty lIa ??'ynku \\ I'wn
tl'zIJYJ??J og??lem 39.:'\0:3 
??on
; cukru \\ warto??ci cukru bialego wo- 
bec :30.MO ton w sierpniu l!:137 r., co ozna- 
('7a wzro
t kOllsllmcji o 29.8 0 /0. 
Eksport w "ierpnill r. b. \\ynioi!?? nato- 
miast tylJ;:o 183 tony, gr??
r \V analogiczn
 ??' 
okn'"ie poprzedlJiego roku 2.4H t. 
'V pierwszych 11-tu miesiqcaell kampanii 
cukrowniczej 1931/:'>8, t. j. od 1 pa??dziernika 
1937 l'. do 31 ..icrpnia 1938 r.. cukrowni
 
"'przeda??
' w kraju 38fUj
.9 tOll cukru w \\aJ. 
lo??ci ('ukl'n bia??ego \\-obec 3iS.19t t. w 11 
mie:>iqcach kauIJJanii 1936/37. KOU:;ulllcJa 
we\\lJt;trzlla \\ zros??a przeto o 9.3??/.. 
\\"yw??z w roku bie????cym przekrocz
 ?? 
dwul;:l'ptllie ekspol,t zesz??oroczlJY. W pier\-\- 
..;zych 11 Uliel:>i??cach bieL??cej kampauii w.)". 
wieziono 75.915 ton cukru \\ warto??ci cukt.u 
hia??ego \\obec :18.814 ton w 11 miesiqcach 
kampanii 19
{6/37. 


- 


Poczla slralosferrczna 


Lar.l??d GlowlI)- LOPP zawiadamia, li" ot. 
okazji lotu do ::;tl'atosfery zosta??a zorgani- 
zowalla \-\ puruzumieniu z l\IinbtcI""'lWCI1I 
Poczt i r..l('gl'afu
\ poczta ;;tratosfer.}'czuJ.. 
\/v fll'uuki IJI'zy j [/Jo\\'uuia przesy??ek ??j,>tu- 
wych: 
Waga jedncJ lH./Ie,,)??ki \u"az ze znacz- 
Idem w blol.u nie mo??e pI'zekracza?? ::i gr. 
Zf' \\Zgl<:du na ugraniczon?? ilo???? prze- 
"ylek pocztu wy ch w pien\6zym rz??dzie b??- 
d?? zaJJrane do balonu przesylki listowe z??Q- 
??one w specjalnych kopertach lub poczto\\.- 
kaell \\ )"lla??l
 ch }J??'Zez homitct OrganiLacrj- 
n) l zaupa 1.rzonC' \\ ,pecjaln) znaczel;: pocz- 
W\\Y \\
dall
 z okf1zji lotu. 
J:nal'zld }/OcztU\\ e w DIOl'l:kadl \\ 
.dalle 
z okazji I-go Pol	
			

/Image00770.djvu

			" 


CZWARTEK, DX.m WRZESNIA 1938R. 


Gda??sk 


Dzi
 - Czwartek 
Nikod.... 


15 wrzdnia 


I Jutro - Pi??tek 
K.rneliuD??I 


1& wrzeSnla 


Dy;tUR LEKARZY. 
Dy??ur nocny w dniu 15 bm pe??ni??: 
W Gda??sku: dr. WDIU, KarthaeuBel1;tr. 
112, tel. 22277 i dr. ZeThemchwecbt, Lang- 
@'as."c 55. tel. 22727. 
We Wrzeszczu: dr. SiImJ('lJ1, AlJ'chenholz- 
Wf'-jC 27. teJ. 11820. 
W Sopotach: liT. Adler. Am Markt l, te- 
lef'Oln 51412. 


Z TOWARZYSTW. 
- Zebrania liUj Gminy Polskiej Zwi??zkn 
Polak??w odb??d?? s,i.?? w niedziel??, 18 bm.: 
w Kahlbnde D gQdJz. 13,30 w ??wietlicy G. 
P. Z. P.: 
w StrasZ}"Die - Pr??dzieszyn1e o gad'Z. 
14.30 w 'POcze;kal;ni d'\\'"'Orcowej P. K. P.; 
W Strzepowie D godz. 16 w l1:"kalu p. 
CzarnowskiegD; 
w Pruszczu D god.l. 17,30 w ??!W'ietliry G. 
P. Z. P. na stacji kolejowej. 
- Zebranie fiUi Z. Z. P. Z. P. odb??d?? 
"i?? w przY8z???? niedziel??, 18 bm.: 
w Wielkich Tr??bkach o go.dz. 13 w o- 
rhroncl' pDI6,kiej; 
w E??ganowie l'I 
Blkim. 


Wspaniala pielglZymka Polak??w gda??skich 
do (zeslochowJ i Krakowa 


Przed kiJku dniami wr??ci??a do Gd-a??- 

ka pielgrzymka polska, kt??ra uda??a si?? 
do Cz??stochowy, Krakowa i Wieliczki. Z 
wielk?? ju?? niecierpliwo??ci??. czekali??my 
na dzie?? odj.azdu. Wreszcie doczekali??- 
my si?? go i w czwarte??k wieczorem wy- 
ruszyli??my. Uczestnik??w by??o 280 os??b 
p-.xl kier. ks. prob. Rogaczewskiego. 
Najpierw zatrzymali??my si?? w Kra- 
kowie, gdzie udali??my si?? WEZYSCY na 
'??
.z?? ??w. do ko??cio??a 00. Pijar??\\. Po 


kr??tkim odpoczynku i posi??ku w
'jocha- 
li??my do Wieliczki, gdzie zwiedzili??my 
kop.alni?? soli. l\'Iimo przem??czenia nie 
mogli??my si?? nadziwi?? tym wszystkim 
cudom. \Vsz??dzie s??l, c.a??a sala ze soli, 
ba nawet kapliczka i .o??tarze - wszystko 
wykute ze soli niby w bajce z "T
si??.ca 
i jednej nocy". Czas nagli??, trzeba by??o 
wr??ci?? do I{rakowa. aby i tu zwiedzi?? nie 
zliczone zabytki tego pi
kne
o miasta. 
Ra.nek nast??pnego dnia po??wiecono zwie.- 


1_. 


Przylecie dzieci polskich do I Komunii ??w. 
Ul ko??liele ??w. Stanislawa we Wrzeszczu 


W przy.sz???? niedziel??, 18 bm. o g-odz. 8 czu i Oliwie. POOCZ3JS ulrDczystegD nabo- 
przyt5t??powa?? b??d?? po. raz pieJ"WS'zy do. S1.o- ??e??.:;-twa ??piewa?? b??dzip miejBcowy ch??r 
??u PaookiegD w ko??ciele ??w. Stani,sla",a we "Cecylia" pod batU/t?? p. Jana DunBta, Z3.- 
\VrzeB'z,czu d'ZIeci z tej??e parafii ora,z dzieci, f't??puj??cego przebywaj??cego. na wa.kacjach 
1.lc,z??szczaj??ce d'D Gimnazjum P(',lB'kiego, dyryge.nta p. TadeUBiza T
.lew6hie,go. 
Szk-o??y ??re,dniej, zamieszka??e we "'rzet;Z- I 


NOUlJl zarzad oddzialu pracownik??w 
Rad, Porlu ZZPZP VI Gda??sku 


godz. 15 w Domu Pol- 06taA.nio odby??o "k walne zebranie 1)1- ,a<3,I
pnie dokonMlO wyb;)J'u nowpgo za- 
dlzia??'l1 praooWJl1iik??w Rady Po.rtu Z.Z.P.Z.P. rz??du, w ,,'k??ad kt??rego weszli pp. Zw'u'a 
IV Gda??8ku "' Domu PoJ.<;J,im. celem dok9- - prezes. 'H()(1'7iruil'"\\i5iki - zaf!t.;rpcH p!??"'
. 
Notatki kronikarza m,nia WybDru nDwegD zarz??du oddzia??u, z c.c; a , SJ;alko\\"ski jUlli(}r - 6eikre1arz, Lu- 
- Wprowadzenie ksi????eczek roboczych p.> przcprmvadzpniu kOI}::,(}Iidacji 7wi??zk??w 1. (JW,; ki juniDr - zaostQpca f'ekrp{{ll'za, a 
dla pracownik??w w dalszych bran??ach. 'Na zawodoowy-ch i z????czeniu ich w jedn?? "ip.l- .j,!kn mc:??o\\ ie zaufania pp. D" or7.lIikDW"ki 
mDcy rDLpDrz??dze.nia Senatu gda??skiego. o k?? organizacj??. . Wilma. Po" yborze zarz??du wyg??o,,;ili 
wprowadzeniu ksi??teczek robDtniczyCh, za- Ze??J.ramoie, kt??'r??' by??f' b:or11i>l(I lirznI', 73- ref('rat
. pre'Ze??< }'lo,"'e?? Lendzion i gp,n. fie- 
rz??dzi?? kierDwnik gda??-skiegD urz??d'l1 pracy gai?? prezes p. ZW3II"a, a po. odC>7.
.tanhl pl"O- krE:taTz p. N'e??kowi'okt. PJ'7ebieg zebrania 
wydawanie z dniem 14 bm. tych kBi??teczek 
dla pracDbiDrc??w nast??puj??cych bran??: tO'k????u wybrano. ma.rsza??kiem pre!7f'Ea Z. Z. b
T1 8.po1.Djny i, harmonijny. 
handel hurtDwy i drDbny, handel 2ywnD??ci??, P. Z. P. p. pos??a LEmdzjorm. I 
i artyku??ami utytkowymi, drukarstwo i 
przemys?? ehemiczny. P??::.zepiSDwe fDrmula- 
rze, na kt??rych wypisa?? nalety odpDwiednie 
wnioski, otrzyma?? motna bezp??atnie w pD- 
szczeg??lnych biurach urz??du pracy. 
- Kronika nieszcz????liwych wypadk??w 
komunikacyJ,nych." W tygDdniu Dd ??-10 
bm. wydarzy??y si?? w gda??skim Dkr
gu pD- 
licyjnym 22 nieszcz????liwe wypadki kDmu- 
nikacyjne z udzia??em 10 rowerzy
t??w. po 
S sa.mochod??w DSDbD\\ yrh i pieszych, 5 sa- 
mochod??w ci??tarowych, 2 tramwaj??w. kDlei i 
pojazdu konnego. Ofiar??, tych wypadk??w 
pad??o 12 rannych. Win?? stwierdzono. w 18 

adkach. 
- Zwalona lipa wstrzyma??a ruch ko??o- 
W')'. Skutkiem sHnegD wiatru jaki panowa?? 
nad Gda??skiem. wyrwana z06ta??a wczDra.j 
przed pD??udniem w Alejach Hinde'l1burga 
naprzeciw Hali SpDrtDwej lipa z korzenia- 
mi Wielkie to drzewo pD??Dr'y??o si?? w po- 
przek jez'dni na elektryczne przewody tram- 
wajowe, skutkiem ezego nast??pi??a d??utBza 
przerwa w kDmunikacJi kD??owej. Stra?? o- 
gniowa. usun??la po d??u2szej akcji prze- 
szkodfJ. 


PJtZE??ADtJ'lnI]JC JCOLE30WY W PORTACR 
P0L81C1CB 


w dn'o Iii wraeAnla 1988 a 
BII..or?? 
I GdaJ1ak tonlndynla 
13S9
 1760'1 
718 &tli 


l.&danek 




K1 el - - - - 

 ----- 
"'uIder - - - - - 
)reWDO----- 
"e??az.o - - - .... - 
Na1ta????p.-__ 
Drobnica - - - - 
R6iDe - - - - ,.. 


- - 
1681 290 
tS 4Ii 
15 211.
 
I 198
 1140 
- - 


1 B?? . 


l.adonek 


Dr' 
' Gda??sk tOIl I Gd.r1la 
:1 
:1 


Ruda 


61117 


94o 
9}5 
1900 



??om------ 


NawoZ)' at. - - 

yi----- 
Bawe??na - - - 
>':elazo - - - - 
Drobnica - - - 


312 


465 
71i 
1016 


8TA1I' WODY W WULE 


MleJcow
?? 


I Woda 

rednl" 


I Stab ....otiy dOIli 
12 IX 111 IX 
2.29 -205 
1.87 1 8S 
1.64 I.SB 
1.01 UJO 
I S??lUl wod" unia 
lS IX. 114, IX. 


Krak??w - - - - -J.114 
'.aw1chost - - - I." 
,VanlKwa - - - - 1.112 

??ock - - - - - 1.27 
Woda 
Sr.dnla 


rc:u6-__...._ 
k"ordon - - _ _ '"- 
L::be??:m.Do - - _ ..... 
Grudzl4dz - - - _ 
Kurzebra.k _ _ _ _ 


-J." 
1.1'1 
1.28 
IM 
1.86 
0.90 
D.82 
iUO 
ZJIII 
2.t5 


1.14 
LI' 
1.08 
1.15 
1.as 
0.18 
0.62 
8.48 
1.24 
4'44 


1.14 
1.16 
-1.02 
1.16 
Lal 
0.54 
0.511 
1.64 
2.38 
2.56 



----- 


rcsew - _ _ _ ... 


DamIpr HaIlPt - _ 
E:IDIaae - - .... .... 
SchIeweuhanlt _ _ _ 


Przed??u??enie terminu uwolnienia od Dodatku 
(elem DO parda budownictwa mreszka?? 


RD2Jporz3!dzeniem z 22 ub. m. p"'Z()IrHu';o- t'zlym roku budD\\a?? dum
 mie"'likalne, 
ny zoSlta?? termin llWDlniPtlJ.i,?? ort podaNm w Dkazj
 do. kDrZ)stania z t.ego roz'Porz??dze- 
mysI l1LStawy -o popirraniu budou"I1irlwa nia. Jo!':leU kto-< UkD??czy budo\\?? {lIC' roku 
u'em??w micBzkalllych z 8 ku iClnia po raz 19:39 w????c,mif', b
dzie m??g?? lwrzy"ta?? z Z'I1- 
C'statni do. 31 g"rudnia 1"'" r. Tym Bamym pelnogo zWDlnienia. Dd podat'k??u, pt"Zypada- 
maj?? \\u tym zachorD'W't??o "'.ve- R., O8Ikar??Dny D krzyworp'rzY6i??
twD, a D Z Dortu gdan . sk - rego 
g,> czaS1l z objawami zatrucia kilk'u robot- /lud'z. 11 nobert O.. za dokC'name gwaJ.tu. I 
nik??w na s.kutek Bpotycia ze:ni rD7.e1'\\ a?? si?? bDwiem Dko- 
??o godz. 21.07 Jad??cy do Gdyni pDci??g tD- 
warowy. Ruch pDci??gmv skiN'm\ any 10sta1 
na drugi tDr. DDpiero po gDdzinie PU"ZCZD- 
no pDci??g towarDWy w da];:.za drD!!!' i w6w- 
CZ38 6kierowano rurh znowu na oba tDry. 
- Z 1U'Z??du stanu cywilnego w Gda??sku. 
Zmarli: reTItDbiDrca HipDlit Pielecki 77 1., 
I'ObDtnik Pawe?? KDwack 28 l., rDbDtnik :\Iaks 
UstarhDwski 
;J L c??rka WdDWY Marty Just 
z clDmu LablHla 8 mies. 
- Z urz??du stanu cywilnego w Oruni. 
Zmarli: rentDbiDrczyni Augusta Salpmke 78 
l., c??rka kupca Hansa Bielcfeldtn 1 mif'si??c 
j 10 dni. m????atka Ida Schulz ;' domu En- 
gIer 7;) L wdowa AlhertVJl:1 Jaku??:'kiej. Nast??pnie uda.- 
li??my si?? do krypt
- pod Wie???? Srebr
 
nyclI Dzwon??w. gdzie na sarkofagu Pier- 
wszego Marsza??ka PolE:ki r??wni,e.?? z??o??y- 
li??my wi??.zank?? kwiat??w. 
Pe??ni zachwytu i g????boko wzruszeni 
opu??cili??my \Vawel. udaj??.r. si?? do ko??- 
cio??a Panny Marii, gdzie podziwi,ali??my 
przepi??kne rze??by \Vita Stwosza. Cz,as 
jednak UcIlOdzi?? i znowu trzeba by??o 0- 
pu??ci?? pi??kny Krak??w. aby uda?? si?? d(l 
Cz
<:to('b()wy. 
\V Cz??stochowie serdecznie przywita.. 
ni prze,z 00. Paulin??w, udaU??my si?? n
 
nabo??elistwo, odprawione przez ks. Pr
T_ 
masa Kardyna??a Hlonda. \Vzruszaj
ce : 
niezapomniana by??a f'??1\viIa ods??oni??da 
cudownego obrazu. \Viec7ocem odby??
 
si?? dla pielgrzymki gda??skj.ej specjalnI! 
naoo??e??stwo, podczas kt??rego Paulin O 
An7elm wyg??osi?? pif;'kne kazanie, wplata- 
j??c wieje moment??w. ????cz??cych Cz??-st.o- 
('ho\, ?? z Gda??skipm. Po od??piewaniu >:.u. 
plik.arji i otr7
-maniu lJ??.ol0, 
chodniami i zebrame.. 


Uiecie francuskiegO Jezult, 
i Drofesora 
Policja gda??ska uj????a przed kUb 
dniami ojca jezuit?? i profesora uniwer. 
sytetu w Pary??u Charlesa Huvenne pOI! 
zarzutem rzekomego przest??pstwa oby. 
czajowego na mocy paragrafu 175 ko- 
deksu karnego. Ks. H. przebywa w are- 
szcie policyjnym. lecz wkr??tce przepro- 
wadzony zostanie do wi??zienia s??.dowe- 
go. 


WYW??Z SOLI POTASOWEJ 


W dniu 13 wrz
lIia opu??ci?? port gda??skt duilslll 
statek ..Bes" o pojemno??ci 294 nrt. z ladunkieu 
660 ton soli potasowej z przeznaczeniem do BiUin!; 
ham. 


WYW??Z MAJCUCH6W 
W dnIU 14 wrze??nia wyszed?? z portu gda??skieg! 
du??ski ??aglowiec motorowy ..Agnete" o pojemno??d 
69 nrt. z ladulIkiem ok. 150 tOIl makuch??w z prze. 
znaczelliem do HorsC11.\;. 


WOI.
E POS'l'OJOWE DLA WAGON??W. CH??o. 
JlNl PRZ-?? PRZESY??KACH PRZEZNACZONYC''' 
DLA WYWOZU MORSKIEGO PRZEZ 
GDA
SK/GDYNQ; 
Z w
nojjci??. od 15 wrze??Dla 11138 r. UZUpe??niO??l] 
zosta.nle paragraf 23 polskiej taryfy portowej cz
 
II/S. rozdzia?? A. w ten spos??b, !e towary przewoionf 
w "agonach - chlodniach kolei obcych korzysta.. 
h{'	
			

/Image00771.djvu

			Gdynia 


Przedstawicielstwo "G A Z E T Y 
POMORSKIEJ" w Gdyni - ul. Min. 
Kwiatkowskiego, gmach Paged'u, tel. 
nr. 15-". 


i 


- P. K. O. oddzia?? w GdynI, nL 3 MaJa 
29. teL 39-56. Kasy czynne 8-13 i 17-19. 
REPERTUAR KINr 
MORSKIE OKO: Film o niebywa??ej mocy 
oddzia??ywania na widz??w pt. "Fortan- 
cerki". Na czele wieU;jej obsady Bette 
DaviB. 
LIDO: .,Przygoda w Szanghaju". 
POLONIA: "Zb????dzI??em". Begaty nadprv- 
2"ram. 
BAJKA: ..O??u- 
,cha?? n??dz.iemy muzyki powatnej i nie ba- 
nalnej, mianO'\
;icie ode,grane zoslta??y: f;ona- 
tv Beethovena i Srhum'tl1ina, koncert w??o- 
f'hi Bacha, impromptu Schru??>e
..ta i 12 pr& 
ludI??W Chopi.na. VPOdo??Ja:nia puhliozIln??ci 
l1
'??y podzielone i fakt, ??e nil'.kt??ry:m pode-- 
ha?? si?? bardziej Schurnann, iTInym Chopin, 
lub Beethoven, czy wreszci1! Schubert, ws.k;t 

uJI', 7e wykonanie ,::a??e.go prDg>ram'JI sta??o 
lIla n.ajwyt!>'l)7'ffi poziomie i by??o nader in.. 
teresllj ??,ce. 
P. Do??Bka jeet pianistka, solidn?? i trak- 
tuj??c?? muzvk?? powa??ni
 z nall'tnvm .sZI??- 
cunkiem, g????bolki kul,t za?? dlla wiel,kkh 
??kompozyrt-orow ujawni::!. si?? w jej grze i u- 
dziela. puib.J.iozno??ci. 
le,teU chodzi o walory :pianisrtyc.zne. s??, 
one pod ka??dym \\-zgl??dem doo:k'ona??e i 
o- 

'!1
 !p o d'l1fW1U ch('.?? na 0j1:6?? D. Do
 ,"/la- 


. 


oc..Z7VV ARTEK, DN. 1
 'W'nZESNIA 19::% H 


7' 


Ponura tajemnica zwlok Uf lesie 
witoRli??skfm jeszcze nie w,ja??niona 
Zamordowana kobieta bJla prawdoDodobnie letnf,zka 
Wczoraj kr??tko donosili??my o maka- 
brycznym odkryciu, poczynionym w le- 
sie Witomi??skim. Zakryte starannie 
chr??stem i mchem znaleziono tam zw??o- 
ki m??odej, oko??o 30 lat licz??cej kobiety, 
b??dQ.cej ju?? w stanie zaawansowanego 
rozk??adu. Jak mo??na wnioskowa??, zw??o- 
ki przele??a??y w lesie dwa. do trzech mie- 
si??cy. 
Cialo zamordowanej kobiety by??o zu- 
pe??nie obna??one, szczQ.tki odzie??y za?? le- 
??a??y obok. Mia??a jedynie na. sobie po??- 
czochy i buty. Okoliczno???? ta zdaj e si?? 
wskazywa?? na to, ??e mamy tu do czy- 


nienia z ohydnym morderstwem na tle 
seksualnym. 
Na miejsce zbrodni przyby??a komisja 
s
dowo-Iekarska, kt??ra dokona??a ogl
- 
dzin zw??ok. Zidentyfikowania ich na 
razie przeprowadzi?? nie zdo??ano, gdy?? 
poJicji nic nie wiadomo o jakimkolwiek 
zagini??ciu kobiety z mieJscowego tere- 
nu. IMnieje wi??c przypuszczenie, ??e za- 
morrlowana pochodzi z innych stron i 
bawi??a w Gdyni jako letniczka. Kiedy 
to??samo???? zw??ok b??dzie ustalona, wtedy 
dopiero ??ledztwo otrzyma w r??ce nici, 
za kt??rych pomocQ. stanie si?? mo??liwe 
wykrycie ohydnego sprawcy. 


Teatr dla dzieci 
na go??cinnych wyst??pach tli Gdyni 
W niedziel??, dnia 18 bm. o godzinie 15 \V cej. Re??yserii podj???? si?? art. maI. A. 'Wy- 
kiTIie "Zorza" na Grab??wku od??>??dzie si?? in- socki, za mi??o,", any znawca t.eatru i fachowy 
teresuj??ce przedstawienie dla dzieci pod t y- re??yser. Tre???? bajki zajmuj??co zosta??a 
tu??em "Z??ota rybka". shomponowana przez p. B. Horsh??. 
Przedstawieniem tym - znana m"gani- A wi??c - :-tylowe dehoracJe, oryginalne 
zatorka Teatru MiIusi11skich - p. B. Hor- kostiumy, fachowa re>iyseria, dowcipna 
ska rozpoczy,na sw??j sezon zimowy. Tego- tre???? i dobra gra artystow tworz?? z bajki 
roczny sezon zapowiada si?? nadzwyczaj cie- ,.Z??ota rybka" pierwszorz??dne inauguracyj- 
kawi'e, gdy?? p. Horskiej uda??o 6i?? pozyska?? ne przedstawienie. 
dQ wsp??lpracy artyst??w .malarzy ze ZW. I Teatr dla dzieci p. Horskicj posiada hon- 
Zaw. Pol. Art. Plastyk??w, kt??rzy, z ca??ym resj?? ministerialn?? i mo??e by?? gor??co zale- 
zapa??pm opracowuj?? stron?? rlekoracyjn?? cany dla mlodziety i dzieci szkolnej, jako 
teatru, zastosowuj??c J?? do psychiki dzieci??- dobra, kulturalna. rozrywka. 


Waine dla emerJl??w i renrisl??w kOlejowJch oraz wd?? w 
i sierot DO kolejarZ8[h 


\Vszystkie rloworly to??samo.p.{"j C'finby, f-,ta- da?? nale??y do????czy??: l} 6tary dow??d, 2) 
'"e.go tV'Pu (oprawionA w zie??one p????
no lub kwit kabY fitaCYjnej 11a op??at?? po flO gr :la 
granat.owy karton) na\\et. gld'Y maj?? je6zcz
 katdv dO-J\??d, 3} fotografi?? wrmiaru 37 ra- 
""olnp. rubry'k: do prolongaty, p!'dle
ai?? z ??y 5
 mm, wykonane na jasnym tle z od- 
dn??em 31 grudnia 1938 r. wycofaniu. \Vza- kryta g??ow??, v.??asnor??cznie poo'pisaJne u 
mian wyda Dyrekcja Okr??gowa KoIf'i Pa??- doIli prze,z wIa??cicieli. 
st.wowych dowody nowego W'lOI'U, oprawio- Trrminv wnoszenia poda?? 0.0 Dyre,hcji 
3e w ziel0n
 sk??rk??. B
 dla llnwi",k o literach pocz??tkowych: 
Pis
mne podania o wymian?? nale??y WHO- A d,o I mies. wrzesie??, :J do R pa??dziernik 
si?? dn Biura Pemonalne,!Z"Q D. O. K P. To- i S do Z listupad 1938_ 
ru?? wy????cznie za po
rednictwem poczty lub Dla pr:'Jiongatv nowych dowod??w wyda- 
jednostek s??u??bowych. Ofiobistych zg'??o6zC'?? nyell w latarh 1937 na 1938, obe-wi.??zuj?? te 
dQ Dyrekt:ji emeryt??w zamiesz'ka??ych po'za I samp wsady i terminy, przy czym o pro- 
TN'uniem, Dyrekcja nip uwzgl??dni. Do po- longat?? nalety wnosi?? o..,;.obne podania. 


Przed uroczysto??ciami iubileus2:owwmi 
Automob51klubu Pom orskiego 


Donosili??my jut pokr??tce o uroczysto- 
,erowcy h??d?? mu
ieli wykaza?? walory 
??ciach, jakie odb??d?? Bi?? w Bydgoszczy ,\ 'twoje i prowadzonych maS2'yn. 
sobot??, 17 bm., w zwi??zku z lO-leciem Po- Uzyskane wyniki w pol??czpniu z wyni- 
morski???go Aut.omobilklubu. Obecnie pod:i- kami raidu pozwol?? komisji u8tali?? holej- 
jemy szczeg????y. Tak uroczy&ty dla automo- no???? ZWyci??5tW. Nalcty zaznaczyc, iz pll- 
bihst??w dzie?? rozpocznie si?? Msz?? ??w. v. bIiczno"?? b??dzie mog??a przygl??da?? si?? ,.pr??- 
ko??ciele Klarysek o godz. 9. W godzinach bie sprawno??ci". 
po??udniowych mi??dzy godz. 12 i 13 przyb??- Wieczorem w salach hotelu ,.Poi! 01'- 
d
 samochody, bior??ce udzia?? w pi??kne>j ??e>m" odb??dzie si?? uroczysty raut, na kt??rym 
imprezie sportowej "jazrla konkursowa do zostan?? zwyci??zcom wr
czone pi??hne na- 
Bydgoszczy". grody. Sobotnie uroczystosci zaszczyc?? 6\v?? 
Organizatorzy t;podziewaj?? si??, st
ownie obecno??ci?? p. wiceminister komunikacji 
do zg??osze??, przybycia przesz??o 40 wozow z int. Piasecki i p. Wojewoda Pomorski min. 
calej Polski Meta na pl. \VoJno??ci. O godT. ????aczkie\\icz. Poza tym przyb??d?? oficjalni 
15-ej na wzg??rzach pod Rynkowem odb??- I delegaci Automobdklllb??w z ca??ej Pol- 
dzie si?? t. zw. ..pr??ba sprawno??ci", w kt??,'ej I ski. (r.) 


'. 


!lueA)I I g-J'OS'ZC, te 'policja musia??a 
o sprz??t.n???? z 
uhcy i za,p"owadzil; na odPO'CZ:\,llPk do are- 
pozam - t.p,lefl)nuJ pod nr. sztu mi
jskie.
o. St??d je&zcze jedma na
- 
ka. ??e nie wolno dawar ??ebrakrr.n got??wki. 
lecz p??aci?? Bk??adki dr> biura. Carita<'m, s'k??rl 
hiedni ni???' b??d?? zaopatrywani w 
ot??'W'kt;', 
lecz w bony, za kt??re \\??dki z.ape'wne nie 
otrzymaj??.. 


- W raZli.e 
:?fI lub 58. 
- Poradnia nad Matk?? ?? Dzieckiem 
czynna .i.PB't WI' wtorki i pi??t,ki ('\d godz. 1 t 
QO 16. Higienistka urz??duje codziennie ')Id l 
godz. 
,30 do 10 i od 15.30 do 17. 
- Zawiadamiamy Szan. naszych Czytel- 
nik??w, te p'l'zedlStawiciels.two "Gazety Po- ""
jlierolJ}o 
m
Jn
kipj" .na 'puC'k powierz'yli??mv p. :Tan
- _ Dy??ur lekarski pe??ni??: \V czwartek _ 
\\"1 J
.trz

I(Jeml1 prz.y uhcy l\'Ies'twm

. dr. Spnrs. w pi??te'k _ dr. Tapf'r. 
Admmls'tr3.cj,a czynna J???st przez ca??y d!ZlPIl.1 _ Nad.zwycz!Jlne walne _branie Teatru 
- Z targu. Na wtorkowym tal"
u P??a- I !{aSZUbSkiego im. J. Derdowskieg'O w WeJ- 
rono nast??'pUlj??ce ceny: mMlo 2,80 za kc:; herowie odh??d7ip Bi?? w ponierb:la??ek, 26 hm. 
ja.fka 1,30' za. mendel; km'cz??ta 1- U.O u o godz. 20 w ",ali p
ie>d7.el'i. TIady l\Iiej",kiej 
sz??: kurry 
2,50; grzvby p'!"l??wr}7iwe 3()- z NI -,t??P1Ii.??cvrn pOJ'za, 'kiem oln'.1d: 
40 gr za miark?? litr.: rydze ':'0 gr 7.a litr; 1) zagaJenie>, 2) wyh??r pl'ze\\oorlnicz" 
:!o 
fl??,d,l'Y 60 gr. plotJki 60 gr, ,zczupak <} z?? Z'l i f;cI,rc!rJrz:1. 3} <;'prm"ozdanip Zdl'zadu i dy- 
p???? kg ??le,dzi 50 gol'. pomidory f O W", kfJIH- I'plicji teatru. 1.) ! p.rawn7danff' l(oHl1F;j! rp- 
finTY ::.>0 rlo O.!'iO. o/l'??rl,i ];J.- :??O /l'r, m:trcllr'w W:zYillri.;J) 0.\ 'w,ja. '11 1(1 t=:,prnwon];miami. 
:\.0 gr, jah??!{,l 4.0-80 g.r, gruGzhi (I.r.o rIo 1 d, I fi) url7ie>lpnip Rh",olutorium U,,:f??pUI&.('e'nlJ 
??liwki 80 Zl, p???? lig. .To>ld1no.l,onna {lira In,-- 7arz??do'\.. "') wyb??r nO\' ???'!o zarz nie p;-lvbycin na pmvyt",'ze Zf'- 
- Walczmy z plag?? ??ebractwa. XiPja'ki?? b
anje slatutem o przc
vid1i ne>i. lic
hy cz??'On 
KaM J??zef z Redy pow. mDI'6
de>gr' 7biera kow, na. tP'P??:1e> 
???b??'an1e 01h????i71C ,<;1
 w h m 
j??c przez ca??y dzie?? wsparcie w??r??d miesz- samym dm.UJ! lokalu o godz. 20.30 brz 
kal1c??w uraczy?? !>i?? ta.k w??dl,a za zebrane I \vzg-I??-c!.u na. llo-l;. ohecnych. fi. u
h\V
??Y te!!o 
, - ze>brama 'b??d?? mJa??y moc OhOWl??7.UJ??r??,. - 
-- --- Zal'z??d. 
- Stowarzvszenie im. Piotra Skar
 VI 
WeJherowie. W dni,u 19 bm. o g-oJ<1'7.. 20 od- 
b??dzie> oSi?? zC'br'lnip Stow. im. Pin1rb. S:. r;:!i 
w s'ZpHalu N. M. P. w \Veihp'owir', na kf??- 
rym to ze>hrani.u k;;. prof. PIC'W:l wVg??o??;i 
rcfC'rat. n??wni"'7. orlh<'rl.rie> Aip w"b??r .,C'- 
kreta.r
a. panarHo z06t

;.je om??wiolla cIl\\ II 
ka erwRJ1:l!!eli czna. 


wia technik?? na drugim pIani{',. a sta,ra Ai?? 
:ra.W1Sze Z\\a
a?? na tre
?? muzyczn?? i styl 
danej kompozytji. 
S??uchacze I:r0raco dzi
liOwa1i a:rty.stcc 7a 
jej pi!;'kn?? i natchninn??. fJ,l'r:, 7mUG7f1j::j!' 1'/0 
licznych bis??w. P. Dn??s:ka b??dzie w Gdyni 
zawsZE' m??i??YlIrl ??o??ci,elIDo. DI!
 


Pos;edlenie Zarzadu G????wnego 
Zw. Tow. KUPieckich na Pomorzu 
odb??dzie si?? _ dniu 19 Imlft. 
Jak si?? JowaaduJemy, w poniedzia??ek 19 
bm. old!br:??ci CentralJ. z terC'nru samo- 
l2'
 d-u gD,';W)-c!arczego i z te,renu sejmo
 egQ, 
om??\\ ienie programu naJblitBzego pOBiedze- 
nia Nd.czf'lnej Bady Zrzes.ze?? Kup
e'ctwa 
Pol6kie"{o w \Varszawie, projekt kO'.lferen- 
cii z p. dyrektorem I7hy Skarbowej, usta- 
lenie pro,T,iamU ,,
{ieGi??ca propa.gaThdy go. 
(Ha zorganizowanego hupiectwa", zapozna- 
nie !>'i?? z prr> '''''TRad?? hupca. jako czynnika 
gospodarcro-tw??Tezego na Targach KT??le- 
wieckich, c-m??wienie zagadnienia dTobnego 
kupiectwa rV1!1Jkowe.go na P omorn u, . ustale- 
nie planu oJ1gani
acJi zwi??zkowych kurs6w 
dokszta??caj??.cych na s.ezon 1938-39, om??wia- 
nie projektu uruchomienia i przej
cla przez 
Zwi??,zeIi hal targowych w Nowogr??ld'ku, 
 
m??"ienie projektu nowelizacji u&tawooaw- 
stwa socjalnego, ocen?? 6ytuacji gootpodar- 
czei za I p????rocze, akcj?? w sprawie przy- 
wr??cenia zlikwidowanych przedsi??biorstw 
wymiany zhC'.i:a i inne sprawy biet??ce. 


:Jio8f:ier
lJna 
- Zmiena programu XV Tygodnia LO 
PP. W-obe.c otwarcia \Vv6tawy Propaga,n- 
rlo\\'ej LOPP v. Kartuzach i ni.eobecnoki 
lwstruktora OPLG w dniu 18 wrze??nia, 'lO-- 
!>ta?? zmieniony program XV Tygodnia Lot. 
nic1:.e,'T
 w Ko??cierzynie. 
MianO\v
.cie capstrzy'K wieczorny .odb??. 
dzie sj?? w dn.iu 24 bm. o godz. 20. 
W d.niu 2.'5 bm. od godz. 8-13 zbi??rka 
lI/lIczna. Godz. 11 uroczyste nabote??Btwo. 
Po nabotei',stwie poch??d prop!liga.ndowy C'r- 

;jni7f1cj,j., drutvn VPLG i Komendant??w 
OPL blok??w. Z rynku. ul. Gdallsk?? na plac 
'Volno??ci. Na placu Wolno??ci pO'kaz lILapa- 
du lotnic7f
o z udzia??em Stra??y Po??arn
.j, 
dru??yn OPG i If"l"u??vny ratC'wt!liczej. O god!/:. 
20,30 zabawa taneczna. 
- Kino Ba??tyk: ..Szarta. l
kkiej bryga- 
dy". 
- Wenta w Pa??siw. Gl.nmazjum m??skim. 
\" nif'dziel?? 18 bm. odbf'dzie 6i.?? w tutp). 
szym gimnazjum im. /len. \Vybickie.go we'IV 
ta. urz??d7o. 
- ZmIano w??a??ciciela nieruchomo??ci. - 
h<:. prob. Je,ka zDzirmian nabv?? nierucho 
mo????, pc??o??on?? przy ul. KartuBkiej, bf:(1??,c??, 
dotychcz'L'5 w??aBno-??ci'l, pani Kov.1t:z. 
- Zarzad T C. L. prosi o zwrot wypo- 
??yczon'fch ksi????ek. Pa.r?? tY'J!'Oodnt temUl z.a- 
1Z??d T. C. L. 7wraca?? si?? do aboneiDlt??w TCL 
To g()/'a c?? pro??ba {'> zwrot prze'trzymanych 
lifi'ai;ek. P'Jllil' dnia 16 
11m. I IInrzrdza, tp po tvm terminie zmuszo- 
ny b
dzie og??aoS:za?? nazwi
 ka niesum.iemn:vcIl 
o;yvch :'Jhonent??w w pra
ie. 
- KMcierskte Powiatowe Towarzystwo 
Lcwil!lrkie pOIdaje rlQ \
ia,rlomofici. te w pi??- 
trlh, 23 bm. o godz. 12.30 odb??dzie Ri?? 
 
Hote.lu Pomore}, 'm walne .zgroma-dsen:e 
cz??onk??w. 
- Apel do Obywatelstwa ko??clersldeg
r 
Komitet XV T) ,:!odnia Lotnicze{!o apeluje 
(!r, E'lro??pcze??f:??wa ko4ciPrBlkiego. znanego I:e 
"'\\'f'j ofiarno??ci. I1v udekol'owalC' ok'Ila tJa- 
lepkf1mi na XV Tydzie?? Lotniczv. Ro
- 
",przeda???? nalp'j}eik 7ajm?? !>i?? C7lnnlknwle 
,'ru
\'nv or??ka7aj??crj. 
- Pusledzenfe ol1!onizncyjne V Tygodnja 
Szko??v pOVl!;zt'chnej. \V czwartek w 
ak6 
WYd7ia??u Pm\iatmveg-o od??>y??C' Eli?? 'P'06ie- 
rl7e.J,ip nrp,-a.'1iza
vjne V T
"p:()dnia Srko??y 
Pow6zpchl1]<'j, kt??remu przewodniczy?? p. 
iT\f;'P. I>7koln)- :':yt,li:o. Na zebraniu tym u- 
tW(}!7onC' Komi,tpt Obwadowv oraz wyb
anl) 
tr7v kmniBj!' a mianowicie: komisj?? Pl'D'Pa- 
p:andow?? - przpw. p. i'l16p. Zviko, zbi??rlko- 
w?? - p. kier. ?\r??'k o w... ki. imnrezowa - p. 
.T3nf'cki. ki<'T. f'z.ko??y nr. 1. Pctd'Obne krnni- 
t<"tv utVl 
rzvhr f'jP, na !t'renie w""zy.s1.kich 
rrm'in PQwintu: 


UWIlIanie dla mlel
cowel 
Oc:hot'1"'_ St"lI
Y Po??arne. 
Wielkd. :kald-trofa. jaka nawied!Zi??.a Ko" 
??ripn:yn?? w dr;iu 12 bm., !>ta??a E;i?? b'Jd??cem 
do pracy dla u??onhow miejs.co.we) OchC't- 
nirzp J Stra??y Po??arnpj, kt??ra pod kierow- 
n'rtwem no\\f'!:"o Zarz??du rozwija 6i?? po- 
m) slnip. 
Wi ll,a /lroza, wywo??aina prz z olbrzy- 
mir k????hy dymu i wysokie p??cmienie, yp:??lno' ri 'pra _ \'n 'k??w firm, bekoniar- 
J.i. harce>.'. twa. uczni??w f'7k???? ??rednich. na. 
wet i po'.\ _7 ??n "'nyc'1. 
'n1;n\T I)o
ar obj????bv 
ca???? p
 --j?? budynk??w w dzielnicy prze- 
my.:;??owe.i, 
d'zi m. in. mie??ci Bi
 w 
ajbli??- 
f'z"m W' i'" 
h' browar ko??cler.siln oraz 

7i ,'e
 
icl.r7??w i warl.,./.tat6w. .T
kkolwl
'k 
z u7'r-i
m pC'dnie:;l
 nalf'??v szynkle f;taW1':
- 
nie si?? wC'zl u -??nvch na pomoc stra7v pot,ar- 
1)' ch 7e> fl.aJ't'ze\\. Kartuz, \V. Kll??c7a, NO)- 
wPj \'. i i h'a??y kolejm-:z:y. f',pe??ni??y one 
1e r 1J1"k 'ui' tylko Y. cz
''i?? z:\	
			

/Image00772.djvu

			e 


tzw ARTEK, D
. 15 WRZE??NIA 1988 R. 


T 


r 


Notowania gie??dowe 
:NOTOWANI\. GIE??DY WARSZAWSKIEJ 
z dnia H wrze??nia 
DEWIZY: Belgia 89,73: Berlin 312.01: Gdaiislt 
1I!!,7:1: Amsterdam 285,36: Kopenhaga 113,60: Lon- 
dyn 25,44: Nowy Jork czeki 5.30'1.,: Nowy Jork ka- 
bel 5.30 pi???? ??smych; Oslo 127.77' Par y :l: l' " 8 ' P 
18 "5 ,"'*..., ra_ 
ga. .
: Sztokholm 131,31: Zurych 119.70: :Medio- 
Jan 27.89: Helsin
i 11,24: Montreal :1,27*: Tel Aviv 
25,44. - TendencJa sJabsza. 
WALUTY: Belgi belg. 89.70: Dolary am 5,29; 
Dolary kanad. 5,26; Floreny hol 28510' Fr ki 
fra e 14"6 F . ,. an 
n. ,_: ranki szwajc. 119.50' };'unty ang ,,- 4'" 
Guldeny grla??skie 100.25: Korony:' czeskie 13.80.

U
: 
Ekie U3,35, norweskie 127.45. szwedzkie 130 90' L' 
w??oskie 19,:10: :Marhi fi??skie U.O; Marki nie
iec;:;
 
srebrne 84,-: Tel Aviv 24,70. 
A
CJE: 
ank Polski 124.-; Cul,ier 37,75: Wp- 
gl.el 3a,-: Lilpop 83.-: :Modrzej6w 17.75: Siarach;'" 
WIce 41.-: :2;yrard6w 60,-. Tendencja s??aba. 
f PAPIERY: J'h proc. wewn??trzna 65,:10: 3 proc. 
nwest. serie 93,00: 4 proc. prem. dolarowa 41 50' 
?? proc. konsolidacyjna 66 00' 8 proc ziem d l . ku ' 
pon 114 5" 4" ".. o . - 
. . J: 72 prIX:. ziemskie seria pi??ta 66,00 drob- 
ne. II proc. W
rszawy 1933 r. 73,25; 5 proc. Kalisza 
1933 r. 61.00; 'proc. Lublina 1938 r 61 25. 5 proc 
Lodzi 1933 r. 66,50: 5 proc. Radomi; 1933' r 1\ 0 7 <: 
8 proc. . . ,0, 
poz. szkolna 79.50. - Tendencja dla po??y- 
c:rek 1 lIst6w s??aba. 


:NOTOWANIA GIE??DY POZ
\*S'KJT;r 
z dnia H wn:e??nia 
Psz"nica zdatna do przemialu minus 2:'1 groszy. 
otrrby 
sze.nn
 .grUbe i ??rednic minus 2.3 grosz
'. 
otrrby zytme l JfCzmienne minus 2.3 groszy. Reszta 
notowa?? bez zmiany. 
-Obroty: pszenicy 696 chwiejna; ??
.ta Hl spokojna' 
Jec.zrnienia 6
5 spokojna: nwsa ]R5 spo]{ojna. " 


GDA
8KA GIE??DA BYDL??CA 
z dnia 13 wrze??nia 


kO'ncert rozrywltowy w wykonaniu :Ma??ej Orldestry 
P. R. pod .dyr. Zdzis??awa G6rzy??skiego i 
oli"tow. 
'\
 prz?rwle: ..Lekcja ta??ca" - skecz -\.ndrzeia 
Nowickiego. 20.45 Dziennik wieczorny. 20.:;
 r
- 
gadanka aktualna. 21.00 AUr'lycja dla wsi. 21.10 
Kon..er
 -Orkiestry Rozglo??ni '\VUell"kiE'j. 21,50 Wia- 



O??CI Sportowe. 22.00 Polska muzylm kameralna. 



a 

zegl??:d prasy. 23,00 Ostatnie wiadomof<', 
d ..1ennlka wIeczornego. I< . .tual'dC1H Ill'ze\\'inic ,.,i?? ca?? y >;a('ze 
- pogadanl,a I\iiE'czys??a"3. Z
-dlera. 1:>.40 Pogadan- 
ka spoleczna. 17,00 ..8tprujcj??, na czysty Nord". 
-Obrazek 
??uchowiSkow
' St. E. Dmoehowskiego. 17.1:'1 
Na w??gIersk?? uutr ..,- ply'
'. 17.50 '\\'Ia.lomo??ci 
sp
rtowe z Pomorza. 11.55 Program na jutro. :n,O??l 
:"??:1e1{'gnOwante za.siewu" - pogada.nka rolnicza - 
mz. Andrzeja 1\Iil
slewicza. 


HOZ(;??OS:,\ 1\ POJIOUSK \ W TORUYIU 

,
f' Koncert rozI> ."kowy - plyty. 8.55 '\Viado- 
11108('1 L P01J10rZn 11,"0 Z 
"'nlfollii J??zefa Ha)J'c1na 
_ 
??yl:: n,oo Dl" hd??d'';lJ 'u la<1ne-;o - p??yty. 
],.fI) "lq_6anka 111f'lo'lii z pht. 17.
5 ..Pd wY't\"cza- 
sach f?? - obrazek sILH..'ho\\.isl,o"y Heleny Steinbor- 
Ilo,,:cj. 17,

 Program n" Jutro 21,00 RozmowQ z 
rad''1s??ucha p zallli przepro" adzl Dyrektnr Bohdan 
Pa,vlowicz. 

.fJO 'Viaclorno p; 
porto"'
e z Ponlorza
 
23,r' HOZlno'va 
 O.lt.P. 
.L.,l
ra" - przeprowadzi 

::j Z dr ??n
 n. 1 ,3:5_2:1,OO Ta??c j 1)iose111d - 
lllyl.Y. 


PRO GRA 'IV ZAGRA1'\ICZl"l'J 
20,30 RADIO PARtS. Koncert symfoniczny. 
20,30 DROITWICH. Koncert s
'mfonkzny z Queen's 
Hallu. 
20,30 -WIE??A EIFFLA. ..Legenda O Kitie??y" - opera 
Rimski-Korsakowa. 
21.00 RZYM. ..Falstaff" - opera Verdieg
 
2101) :M'J:DIOLAN. Konc
':'t" orki'"sl"ol
)'. 
21,30 LUKSEMBURG. Koncert symfonIczny. 
21,40 L-oNDYN REG. Koncert symfoniczny z Queen's 
HalltL 


W ka
dY DOniedzialek audvde 
dla kUGl??W i rzemie??lnik??Ul 
Po!",Ue Haclio \\ pro\"adza w bie1:??cym 
Bezonie nowy typ audyc) j radio\\ ych. B??d?? 
to pogadan"hi dla kupc??w i rzemie??lnikow, 
nadawane w ka??rly poniedzia??ek o j:\'odz. 
13.00. . 
Piel'\\,.,za audycja zapowiedziana zostala 
na. poCZ??tcli pa??dziernika, w czasie kt??rej 
uslysz?? l'aLliol-!llchacze dwic pogadanki': 
'.'
,a?dy z 
as kupuje, ka??dy z nas sprzeda- 
Je l "Kto Jest \" my??l pra\\'a kupcem, a kto 
rzemie??lnikiem". 
Akcja ta ma na celu polepszenie metod 
obslugi\"ania klient??w. podniesienie pozio- 
mu przedsi??biorstw handlowych i warszta- 
t??w rzemie??lniczych oraz radiofonizacje 
\\al'szt.at??w pracy. 


..CzarnY i!ksnresf ' - mUZYKa 
murzv??ika Ul radio 


I O t .. -'-1400'0 54 127 50 426 633 822 71 815 78021 216 672 748 80 79182 336 71 454 -- - - ---- 
e I' II . 141460 600 760 990 142070 432. 70 861 950 521 64 651 896 935 10004 
63 96 98 728 79 94 11022 154 3" 
67 143071 159 2151 393 U8 91 598 742 57 80012 53 213 20 63 359 464 584 7915 833 69.1 722 J9 93 125315 78 945 13105 30 71! 
61 890 863 B8 144040' 226 3'0 511 59 65 81020 160 384 499 683 735 833 46 152007 35 918 14046 154 64 77 408 774 811 4- 
NIEURZfDOW 4' Z dni" 4 4 W - e 
 ni 95 629 78 715 826 44 71 914 36 52 60 41 90 302 439 681 7415 974 83392 942 S445S 
 6 
 1 15 4 3 0 :4 200 22 310 690 16551 631 17111 
_ _ Ul & .... 
 a 145110 256 435 45 659 852 76 146191 212 SSl 639 745 987 85192 496 551 830 63 .. .. 687 83 75 66 18134 477 703 190" 
J I II ci??gnienie 57094 115 16 27 209 323 415 76 500 5 67 <;16 92 554 97 608 33 821 147218 81 330 86153 245 426 94 602 31 730 97 87637 761 316 97 5/56 805 60 
C 
 ?? 
 E WYGRAN - 619 51 702 916 58005 213 40 87 '82 436 433 67 84 530 644 731 74 148133 308 510 73 830 88141 259 511 604 56 71 96 809 93
0077 1 394 713 829 912 25 71 21005 32' 
... 'IJ'??' &-, .!Co B3 650 797 98 59298 6'8 94 760 Sl8 926 85 149121 232 326 737 823 953 89325 97 727 941 
 222 6 479 524 28 701 809 38 23(,10 4
 
Sta??a dzIenna wygrBlla z??. 5.000 pad??a aa 60187 288 93 427 585 746 807 13 90 922 150243 473 573 609 49 87 151202 60 90245 334 49 481 501 807 23 961 91448 

 26 724 61 866 24082 144 25443 694 91 
lIT. 32401 61089 90 201 307 478 567 695 739 801 91 625 747 814 39 77 96 903 30 E86 92249 735 93004 8 117 33 45 456 99 ,- 089 223 755 816 27063 131 331 40 
Z??. 10.000 na ar. 148950 62044 199 329 68 84 401 36 92 533 35 95 152114 73 235 515 778 801 31 990 153014 28 179 570 793 821 916 79 94242 5615 704 Sd3 9)??!:: 


 99 28196 330 493 887 902 68 29138 1li 
Z??. 5.000 aa noC'Y: 29683 45851 46291 64255 763 855 9f1O 63158 304 35 661 702 48 89 296 306 26 48 419 62 631 836 79 96 154010 26 95073 280 362 973 96112 226 462 653 82 801 
18894 83824 94299 108594 143161 850 938 64260 459 508 65060 148 85 330 67 178 205 41 86 326 37 60 74 407 16 519 60 94 84 803 10 91229 38 507 59 78 640 98124 8 3016.1 244 97 314 31 674 902 31501 32'''' 
Z??. 2.000 na noC'Y: 244J.4 34792 46558 57880 413 19 77 592 721 824 981 66037 155 272637 88 718 973 78 155038 320 568 602 750 54. 71 240 99086 156 399 401 684 803 78 931 O 545 639 778 965 33033 204 326 43461' 
WI6 73361 79831 
58 122385 136089 331 93 426 501 26 79 97 613 23 45 930 35 868 156121 35 225 328 m 508 610 50 832 960 100037 452 626 976 101017 85 172 216 872 955 86 34344 35169 244 329 609 901 
Z??. 1.000 na noC'Y: 1329 3087 13612 20838 67002 144 229 '10 15 30 85 526 675 713 86 157436 158242 314 83 509 601 750 85 159000 119 400 648 61 781 873 914 19 48 102213 3
':I 49 91 36625 89 716 76 59 962 37228 S 

97 27431 31719 35455 39479 42754 43079 45461 849 57 80 68026 118 36 48 57 69 327 42 56 98 324 559 744 54 70 8.016 56 67 984 602 62 103172 651 83 93 799 86'/ 104101 417 38598 9J9 39484 733 913 
52406 56179 61042 62199 68911 75474 78133 84953 409 87 89 578 646 132 804 15 934 69287 CI A GNIENlE III 278 384 429 543 620 770 105439 655 66 40190 9..8 71 41179 359 844 42347 51 8! 
94662 96102 99137 103198 116880 118888 119499 419 61 63 74 624 808 900 94 
 80 875 106146 65 438 573 901 107458 564 '],36 571 615 871 43225 28 997 44187 29i 
122790 125883 139144 147856 149987 155125 156361 70075 145 91 296 475 83 663 875 903 Wygrane po .6!! O 10SS16 824 38 94 109291 353 68 531 1534 
69 0 780 820 45447 512 60 46776 41':180 2111 
159319 87 71083 238 43 312 58 432 542 79 96 622 ..
 110024 306 111322 640 952 60 112;)43 4 492 830 48233 301 80\1 35 955 49051 
Wv g rane po 21!"O z?? 90 95 907 26 72055 63 146 94 293 478 537 149 86 424 612 750 84 893 949 1151 615 807 924 83 113244 560 830 63 471 526 
J 
 77 891 910 92 73117. 318 25 420 45 75 556 212 19 23 55 447 579 657 834 2056 320 35 11411.8 533 939 115009 62 709 11 929 116051 50346 507 623 62 99 765 51026 58 27' 
70 164 720 49 92 828 1004 36 112 ss 61
 725 949 74013 33 85 96 173 287 95 364604 11 907 26 3021 293 337 72 432 61 706 359 78 491 555 86 802 SS 117371 435 49 527 859 52038 170 476 835 53225 383 66
 
320 66 420 45 9 531 34 691 980 2015 162 47::> 505 17 99 906 70 74 75066 71 lS8 383 4167 82 555 59 559 714 850 5073 82 117 522 70S 118191 316 512 42 801 2 59 925 46 
92 54111 337 58 55508 16 61 535 98 87: 
86 8 231 384 452 533 64 65 68 65 8 51 686 759 348 550 663 822 55 59 974 6131 346 53 119358 771 1>19 902 ::>6418 536 41 73 647 778 57041 379 94 59< 
938 3008 90 207 57 383 ;;15 502 49 63 603 76363 410 53 711 4' 803 7'1 77017 401 610504 25 46 80S 7154 92 202 
 8038 2'11 120005 144 344 60 453 97 786 1211<:8 622 74 58112 364 716 66 943 60 84 5930/ 
84 91 836 903 17 4118 36 57 64 266 380 865 934 80 78067 222 39 338 44 78 788 924 749 971 122068 70 190 528 72 624 817 562 727 853 912 
433 63 566 73 86 602 86 922 97 5001 131 79120 74 200 323 61 74 791 860 900 10 

1 42 569 694 718 9373 86 417 590 865123234 437 522 856 94 124030 37 508 60002 31 133 213 392 575 640 59 761 
44 213 80 357 535 799 957 70 6009 21 80202 48 96 376 551 52 91 647 94 892 - 125297 312 35 459 999 126137 271 356 78 889 952 61225 62 331 63 412 629 733 62411 
32 46 107 215 48 86 94 325 51 53 758 836 81206 S 69 373 91 417 655 56 741 47 62 10303 20 33 615 70 940 11050 386 12101419 758 127484 678 128003 231 821 937 29 636 743 800 57 965 6365J. 794 819 6414i 
70151 223 89 336 495 517 34 60 94 625 58 843 90 82157 608 53 93 736 41 835 904 415 --.- 540 722 65352 76 66042 3415 415 57 52: 
72::' 46 882 907 23 34 57 63 8043 358 75 9 83 1 151 96 234 42 51 54 330 85 690 94 756 -.. 700 67256 67 73 77 776 91 962 68297 51' 
499 547 52 82 634 725 41 85 997 9023 63 O 24 84056 :l01 212 39 70 363 406 691 I.os." IV - el klas." 55 69036 52 
65 649 57 . 
877 82 937 85032 132 200 47 79 397 48; o - 
189 92 291 346 432 658 64 707 825 552 59 758 867 907 37 86279 503 6 37 630 S ?? d b . 7 049 830 71065 268 459 95 537 733 951 
10025 93 156 64 206 19 52 366 98 5S\3 87163 213 580 785 913 85 88208 85 407 41 jeszcze o na YCla w szcz????liwej kolekturze 68 72119 654 73 781 817 73010 394 73' 
638 64 712 76 11069 295 457 527 6787:>2 80; 885657672745498912140219663 63 w. K A F T A L . - S k ??- 8437410915375541906908013575061 
79929 4:' 70 12007 99 173 291 300 455 :'156 748 70 407 66 925 
629 78 83 96 715 13155 242 425 553 fr1 90111 18 379 403 28 97 667 93 797 858 B d 76076 331 656 714 849 61 92 77114 637 4! 
635 848 78 14122 93 257 397 473 85 519 978 80 91021 50 160 209 10 320 724 73 800 " gosze_, J
gicllo??ska 2. Gdvn'a. JO.go Lutc"o 5 60 778 821 78341 452 535 710 45 931 48 71 
6415 703 76 908 15022 37 66 7 9 100 79 307 45 980 92042 138 213 59 432 93005 52 184 o??dz??e t l d . . lk . 6 '
 79301 680 881 
18 507 3:t 33 94 785 886 93 915 44 16146 205 80 393 70S 28 903 11 12 94121 22 54 '" S a e pa aJ?? wIe le wygrane. .. 80624 773 889 81278 376 507 84 74' 8
 
300 30 83 417 19 43 518 618 72 64 77 842 63 474 80 563 700 873 900 4 64 95009 80 .... . .. 
 91 93 901 19 68 82199 211 301 463 516 781 
969 83 17016 61 140 95 230 45 339 463 511 10 838 61 91 372 476 583 685 943 96201 7 10 _ _ 83282 60S 754 844 76 84258 98 548 841 
633 717 73 868 18337 626 719 959 79 19005 64 318 614 55 61 706 21 60 97004 55 65 _ ..>5 ss 640 808 19 908 13153 I::> "':tu 'hl 129266 439 6UD 
'??;'! 85372 415 832 86019 147 710 922 87055 8: 
354 91 644 60 92 737 803 80 89 945 176 96 341 476 567 80 651 721 92 915 815 75 
:0
i37 
59 723912 15178 S16 6l'> 16010 130295 599 131888 132118 63 560 133035 758 95 876 947 69 88082 181 243 45 677 761 
20030 150 77 239 81 363 85 93 409 514 98009 93 117 224 80 453 64 719 806 906 34 C 9 44 793 8115 94 98 17131 236 711161 478 913 134361 1351190 120 136300 778 820 89249 954 
72 783 927 21082 170 228 335 41 482 74 99025 145 74 24S 46 75 354 471 847 919 94 4 8 4 18071 139 82 211 370 4
1 829 137339 530 952 84 138056 271 759 S6 833 . 
593 615 40 82 760 893 907 22033 171 74 100132 270 97 38 58 449 699 705 14 25 19347 44
 94 601 2 913 952 139001 206 342 448 663 740 65 87 fi! 90IJ.9 208 59 448 63 527 60 99 618 700 
9 6222 437 41 78 557 68 624 70 71 Bl 82 84 92 804 997 101044 151 2;;6 365 606 75 ,20225 J61 483 796 865 995 21586 7"5 140388 431 716 848 911 27 141140 79 98 91028 59 135 259 382 794 92124 204 
788 84B 939 23024 47 346 450 528 643 56 86 842 97 91.2 29 102116 35 ..98 404 533 67 2.J 882 969 22111 228 80 385 595 678 7S
 
9 54 563 604 815142051306 82 51??) 143257 
14 36 73Z 93248 845 77 910 92022 15S 
7 2 26 41 24054 280 68 595 638 88 96 67887191210310032 209 57 43781055 90 1599 906 23028 49 75 152 124 227 92 368 94496 586 873 906 144041 145018 997 146014 J92 587 9=1'J:?8 142 96 542 95 849 83 920 
99 2
 53 79 812 24 25035 85 26 37 75 98 104004 286 480 639 98 785 824 105114 80 24402 76 25058 226 301 59 574 959 2617:> '43 177 422 973 147139 258 84 351 94 972 


53 
31 59_ 337 739 97364 425 510 18 697 
72 54 807 34 911 62 26015 72 164 57 351 210 40 53 320 62 560 63 88 93 626 735 831305 40 439 518 26 728 27211 35 412 56;} 148066 227 369 565 72 623 149039 182 496 . ,93 .49 7:>0 99111 765 890 964 
31 64 9191729 63 75 27009 56 83 957 6 106031 77 136 39 272 94 358 819 28285 383 788 862 29399 575 809 924581 700 802 77 100814 80 944 1010"6 230 :n 49 49" 
41280522655 807 57 .... 627 857 993 458 550 74 805 69 976 107007 333 592 61551) 615 150333 51 768 902 151369 97 910 1 5 2022 JO
050 174 2Z! 585 702 s'" 57 -103045 166 
45 102 277 98 383 403 79 Ol 108189 317 35. 48 74 497 575 703 915 78 30594 613 SD 9 ""q 104009 "" ,gl - 
28024 29 54 63 268 408 557 92 618 88 82' 85109085 106 33299 4415 541 49 74 614 770 32564 6 _ 18 31001 200 301 971136 315 29 74 582 962 153309 10 599 644 1??5<;70; 91 1;6- 420 89 697 761 852 
984 ss 29170 78 28' 393 585 915 921 10 3.>472 705 34005 123 49 228 302921 154335 496 155064 116 34 55 255 75' <;1 -1 14 ,,09 0 192 221 sg 331 546 647 
30412 79 514 27 728 890 947 54 93 31076 110025 79 131 237 61. 73 74 369 413 49 
6


 
: 53 969 35126 564 70 6:;6 97 194 941 156049 156 236 343 51.9 97 795 925 90i 1

18
 
O
 41 894 108232 684 714 886 
42 669 92 831 921 30 69 99 32034 231 533 621 54 58 707 43 111154 68 21.3 9' 500 324 52 833 37085 170 89 291 1'17064 101 534 683 158589 683 7915 15902.0; 

4 310 66 439 70 577 623 739 59 67 79 936 81 627 831 95 928 112056 128 229 450 52 



5;J35 58 38339 88 549 80 725 811 107 193 261 110000 63 359 6B ??63 n1194 409 54 5'
 
)3029 34 216 19 502 32 754 568 92 34002 609 ff1 113308 409 517 36 42 48 7g 717 92 96 IV - <>, S9!11i "_2':>"; 15'3 20;" ""9 72 9. 
2 250 55 362 90 469 546 83 628 114526 683 115138 353 545 90 651 62 40014 109 18 42 74 629 41031 109 91 
08 cI??gnienie ","7 !IIi!!7 J1 4; 
o 2F
;;'; -" l 7 113411: 

: 

81

l35017 26 377 512446415 51 70267 77 798 946 76 116499 632 726 95 9M
: 497 42164 538 693 43006 271 1';89 920 G????WNE WY " RANE 1"" ??4?- Rl 1'61e;
 ,./lR 3 ;'>8 4i
7
i';51
: if 
1112 13 24 80 36027 52 '38 265 368 563 796 90 11712g 422 52 591 641 760 118068 106 397 44436 529 800 45207 28 529 62 46187 - 
": 71 20" 625 96 903 74 11??0'7 48 16 '{ 
99837 40 98 906 4537014 18 58 146 74227 285 456 668 875 119104 356 617 701. 975 2 47047 144 298 349 844 967 48062 102 
<., 7/;" 850 - 4 
58 510 13 23 72 616 77 707 12 825 76 96 7;; :: 376 405 38 416 650 69 49212 335 S??.. 22 ?? S 596 dZ!eN1a wygrana Z??. 20.000 pad??a na 1 
'!1nl. 410 7JR n 121 110;5 9
 .n8 
 1511<' 
9 101 6 67 395 450 96 923 84 39191 120033 55 89 195 261 546 7
 940 63 9 nr. "'I) ',:>,:>
>;n 4>;2 m8 R' 42 
3
r;33 0 457 72 662 852 905 121071 214 67 343 451 92 97 605 807 50107 258 369 499 844 51197 322 '4 40 Z??. 25.000 na nr. 150524 ,111 '-''!40''1 J.'51)
' :>I;I!IIi 61R ,,, \ "6
:; 847 
2 40165400; 50 661 808 13 47 41052 65 1121
2051 79 96 142 271 431 574 95 693 71, :6 2 52199 576 831 53092 457 580 92 5401
 Z??. 10.000 na n,ry: 2<.)53 87223 119680 '
711"!'. :'71:: 0;'''1 E'''I! 735 128090 431 640 :;
 
13 24 62 407 35 59 645 98 855 936 4203655 123735 124034 165 424 547 610 33 104 " 57 63 342 87 691 888 55776 56153 197 Z??. 5.000 na nory: 6071 82562 1.29312 404 683 933 
2 96 7"" 39 43215 452 583 966 93 44222850 125031 194 326 563 95 603 23 828 3" 8_3 981 57113 348 510 679 736 856 58013 Z??. 2.000 .'" n....y: 745 11964 11700 14455 45301 
jj6 462 -632 32 7:..7- 29 31 916 42 45183980 126015 74 86 173 200 323 71 630 6.. 3E3 448 56 580 791 950 59183 305 21 5-/ 498185031:469666720599339895836 124988 149208 ,,,
3

il4,
!IIi .,74?? ,"I",:>C) I;t:t: g??, ,..2n'l.!!' C)f; 
226 69 300 53 75 91 431 89 99 564 841745 127099 278 457 576 128032 154 611 80 505 822 26 ZI. 1.000 na n-ry: 16982 19722 23132 24
39 ,

 ., <; "III 
 1"14"<11 130;467 '36
1I3 60; 554 
4
n45 259 339 62 419 524 48 57 77 70254 814 43 916 129077 106 9) 455 615 952 60018 456 580 881 987 61306 44858 580 3<1960 37765 49321 49545 51106 54729 72509 74
r5 ,,1\:..0 <>
,'ti<: 
7"1 '''1"",,1'\ "0 0;68 607 73 799 
lsuO 47 43 63 924 47068 96 155 90 304 5768 678 766 62002 198 224 320 473 767 881 84000 84025 84288 85163 88025 88700 89527 910
6 L 1 M" :: 4?? 'Ql. 427 1555 
534 40 627 48087 105 227 377 442 4' 4C5 130000 2' 76 587 13101' 83 172 32!:' 63041 52 73 1!J2 309 585 679 712 907 23 9 1 680 104060 106496 10786.1 111338 121703 133623 "(I'
 
e:; M7r.: /f??9 7
1 8n g" 142/'10" n.!!' 
'33 35 61 716 29 843 921 62 49161 94 257 4'2 601 4 19 78 742 87 1523 91' 132409 64114 300 462 96 979 65171 272 726 73 13889
 157310 137886 
A4 ..<; all4 , 7?? '
"1n3 42 1;7 1I!4 2fi!9 4'1.4 
357 411 561 751 64 8' 879 24 '9 559 90 568 9S4 133014 126 47 6) 66088 114 60 237 449 524 626 7.32 944 67 a".' dAl1",o; "14 6<: 7':> 4Ein "O;" 739 
500$1 100 79 86 284 749 '2 56 910 40 .6 205 20 357 B5 4'0 514 '4 76 661 876 67444 649 836 68036 277 '09 
 418 "8 Wy . '3"1'1 g




 ":,,;"'()??I; 791 R1n '11)8 1415"0;8 94 
51137 47 90 208 471 601 700 64 52296 416134006 316 79 95 402 52 520 1524 
S014 69054 96 :563 704 grane po 250 9
 ",;
 "I 1 482 
41 7n" tlIJ/) :l4"01Ei 
2751927 79530111887 9'294'604 61 162885 289 371 98 411 520 972136716 700367618824241951071153224469' '150080(' 5
1 610; '71'1. 1119"9>; 41'1474454 
523 54001 18 33 192 296 406 28 620 754 47 '3 838 926 67 137161 260 83 376 48772282 375 419 47 559 748 994 73021 101 5,74 104 207 868 78928 1037 351 989 2133 1(
";'A ,

 s:./i
?::':;"9 
:1
52 271 35ti 96 542 
878 900 7 55029 160 205 67 315 418 ' 71 691 138060 127 58 71 86 220 3C5 7 45349 204 58 66 69 301 487 523 662 824 

 736 3172 S33 (,97 321 4
18 495 68'11(
17
 7

 q
, 1

""? -lR 
 9
 95 618 95 rn 
76 613 60 711 37 68 821 42 43 916 77 66 637 139162 87 246 409 551 758 .44 7<;063 347 72 401 58 685 805 982 75018 S

6 570 62 7
7 809 76 992 6171 223 4411??(C/\
 1<1 210 157091 317 . 5?'" 612 7.40 97"J 
56104 56 237._457 '93 689 n, 880 Sl21 '??19G, 118 298 445 643 710 955 76001 374 412 572 626 760 7018 66 76 313 616 
40 911932 150173 
 
1 33 61 
 472 700 .. 1583S1 
S6S 673 798 808 _71
 
1 6751 1
 32 59 61 8152 326 67 452 540 917 35 9041 54 
- - _ - ....7 71 ::147 95 9U 


e 


a
		

/Image00773.djvu

			ARTEK, DN. 15 \VRZESNIA 19351t 


FOTO-AMATORSKIE prace 
'::I:Y w- 


ffi
i I 
_ pod ARKADAMI 
z. SADOWSKI. Torun. R6zaBa 5. tele.oB !lBBa. 1490 


Komornik S??du Grodzkiego w Grudzi??dzu, re- 
wiru II. 
Iieha?? Dobrza??ski, maj??cy kancelari?? w 
Grudzi??dzu, ul. Marsz. Pi??sudskiego nr. n na pod- 
.stawie art. 676 i 679 k. p. c. podaje do publicznej 
wia'domo??ci, ??e dnia 15 pa??dziernika 1938 r. o godz. 
10 w Grudzi??dzu, S??dzie Grodzkim, odb??dzie si?? 
sprzeda?? w drodze publicznego przetargu nale????cej 
do dlu??niczki Malgorzaty Engl, zam. w Grudzi??dzu 
przy ul. Legion??w 21/23 nie.ruchomo???? Grudzi??dz 
k. 1900, sk??adaj??ca si?? z ogrodu koncerto\\ ego, cz??- 
.... fi.. A..... ..Arielu. ..VeljltCelle". ??ciowo warzywno-owoco,",Pgo, wraz z 2 we- 
oraz rewelacvi..e selkl ..'A"ES" randami, budynkiem i magazynem, po??oto- 
na balonach peleGa na w Grudzi??dzu, przy ul. Legion??w 211
3, o og??l- 
S t t .. nym onszarze 0.24.36 ha. Nieruchomo???? ma u.rz??- 
,. a n d Ci r d -
 o Ordzon?? ksi??g
 \\ieczyst?? w S??dzie Grodzkim w Gru- 
_??a??e.. W. Bielski' dzi??dzu, oznaczenie hipoteczne Grudzi??dz, kar- 
Tel.??on 24-35. TO RU M Nowy ByneB 1 ta 19.90. . . 
. NlCruchomosc li. 821 sk??adaj??ca si?? z domu z 
Przyczepne motorki ameryk. 110 ??odzi nil sk??adzie. lokalem rozrywk0wym (restauracji) 'o ogol'nym ob- 
- , szarze 5071 m'. Nieruchomo???? ma urz??dzon?? ksi??g?? 
Sygnatura: II. 537/37 i nast. (10713 wiec
Y6t
 w S??dzie Grodzkim w Grudzi??dzu, ozna- 
OBWIESZCZENIE czeme hIpoteczne Grudzi??dz. karta 821. 
O LICYTACJI NIERUCHOMO??CL Nieruchomo???? Grudzi??dz, k. 821 -oszacowana zo- 
sta??a na sum?? z?? 99.9i3,-, cena za?? wywo??ania wy- 
Komornik S??du Grodzkiego w Grudzi??dzu rewi- nosi dla nieruGhomo??ci Grudzi??dz k. 821 z?? 7-i.958,- 
ru II. Micha?? Dobrza??ski, maj??cy kancelari?? w 
Grudzi??dzu, ul. Marsz. Pi??sudskiego nr. 72 na pod- Przyst??puj??cy do przetargu do nieruchomo??ci 
stawie art. 676 i 679 k. p. c. pOdaje do publicznej Grudzi??dz li. 821 obowi??zany jest z??oty?? r??kojmi
 
wiadomo??ci, 
e dnia 15 pa??dziernika. 1938 r. o godz. w wy
oko??ci z?? 9.!JD'5,- 
10 w Grudzi??dzu, S??dzie. Grodzkim, odb??dzie 6i?? Nieruchomo???? Grudzi??dz k. 1990 oszacowana zo- 
Bprzeda?? w drodzo pubUcznego przetargu nale????l'ej stala na ,,;urn?? z?? 11.0;)(),- cena za?? 'wywo??ania wy- 
do d??u??niczki Ma??gorzaty Engl, zam. w Grudzi??- nosi dla nieruchomo??ci Grudzi??dz k. 1900 z?? 8.288;- 
dzu, ul. Legion??w 21/23 nieruchomo???? miejska, pO'- Przysi??puJ??l'Y do przetargu CIa nieruchomo??ci 
??o??ona. w Grudzi??dzu przy ul. Legion??\v 2!Jt27, sk??a- Grudzi??dz k. 1990 obowi??zany jest z??o??y?? r??kojmi?? 
dai??ca si?? z domu mieszkalnego III,ptl'. (obecnie w wysoko??ci z?? 1.105- 
u??ywany przez Izb?? Skarbow??) i 2 .szop, o og??lnym 
obszarze 891 m 2 . Nieruchomo???? ma urz_??dzon?? ksi??- R??kojmi?? nalp??y z??o??y?? w gotowi??nie albo w ta- 
g?? wieczysta" w S??dzie Grodzkim w GruClzi??dzu, kich papierach warto??ciowych b??d?? lu;i????e-czkach 
oznaczenie hipoteczne, Grudzi??d'z, karta 1776. wldadowych instytucyj, w kt??rych wojno umiesz- 
Nieruchomo???? oszacowana zosta??a na sum?? z?? cza?? fundusze ma??oletnich. Papiery warto??ciowe 
67$00,-, cpna za?? wywo??ania wynosi z?? 50.8;;0,- przyj??te b??da" w warto??ci trzech czwartych cz????ci 
Przyst??,puj??cy do przetargu obowi??zany jest z??o- ceny gie??dowej. 
??y?? r??kojmi?? w wysoko??ci z?? 6.780,- Przy licytacji b??d?? zachowane ustawowe wa- 
R??kojmi?? nale??y z??o??y?? w gotowi??nie albo w t8- mnki licytacyjne, o ile dodatkowym publicznym 
kich papierach \\arto??ciowych b??d?? ksi????eczkach obwie.szczeniem nie b??d??, podijne do wiadomo??ci 
wk??adowych inst-'1ucyj, w kt??rych wolno umiesz- warunki odmienne. 
cza?? fundusze ma??oletnich. Papiery warto??ciowe Prawa os??b trzecich nie b??d?? przeszkod?? do .li- 
przyj??te b??d?? w warto??ci trzech czwartych cz????ci c:ytacji i przes??dzenia w??asno??ci 'na rzecz nabywcy 
ceny gie??dowej. . bez zastrze??e??. je??eli osoby te przed rozpocz??ciem 
Przy licytacji b??d?? zachowane ustawowe wa. przetargu nie z??ot?? dowodu, te wnios??y pow??dztwo 
runki licytacyjne, o ile dodatkowym publicznym o zwolnienie nieruchomo??ci ??ub jej cz????ci od egze- 
obwieszczeniem nie b??d??. podane do wiadomo??ci kucji i te uzyska??y postanowienie w??a??ciwego s??du, 
warunki odmienne. nakazuja"ce zawieszenie egzekucji. 
Prawa os??b trzecich nie b??d??, przelszkod??. do U. W ci??gu ostatnich dw??ch tygodni przed licy;ta- 
cytacji i przys??dzenia w??asno??ci na rzecz nabyw- cj?? wolno ogl??da?? nieruchoroo??ci. w dni powsz.??dnje 
cy bez zastrze??e??, je??eli osoby te przed rozpocz??- od goa??iny S-ej do 18-ej, alda za?? post??powania eg- 
ciem przetargu nie z??o
a" dowodu, :l:e wnios??y po- zf-Imcyjnego mo??na przel!l??da?? w S??dzie Groilzl,im 
w??dztwo o zwolnl-enie nieruchomo??ci -lub jej cz????ci w Grudzi??dzu, ul. Ks. Butkipwicza nr. 19/23, sa- 
(>d egzekucji l :l:e uzyska??y postanowienie w??a??ciwe- la nr. 20. 
go s??du, nakazuj??ce zawieszenie egzekucji. 
\\" ci??gu ostatnich dw??ch tygodni przed licyta- 
cj?? wolno ogl??da?? nieruchomo???? w dni powszednie 
od godziny 8-ej do 18-ej, ackta za?? post??powania eg- 
zekucyineg:J mo??na przegl??da?? w S??dzie Grodzkim 
w Grudzi??dzu, ul. Ks. Butkiewicza nr. 19/23, sa- 
la nr. 20. 
Grudzi??dz. dnia 30 si'erpnia 1938 r. 
(-) Micha?? Dobrza??skI. komornik 


-?? 


S".ZEDAiE . 
Kartoflanka ..SI 

!!'



!.. sa" 


Superrior naj przedniejsza 
I kg. 3 8 gr. 
Hurtownia 
JanKapczyiisBi.Szeroka 35 


- 


\ 


S??OJE 
D
2APRRW 
??., 
-'
, 

r'l-:i 1 ...,8; 

!,t 

 , "1 
. ?? 
 I 

i' .'1 1 . 
, of
Ii)' II 

 '(0 1 \ 
. 1='
- 


, - .1\. 
-
. 
-, 


6. Heyer 


Toru?? 
tel. 15-11. Szeroka 6 


.. 


- 


Okazja 
Samochody u??ywane: 
Chevrolet 4, i 6 cy??. z?? 
600,-, limuzyny ?? drzwio- 
we. Oldsmobile Roadster 
2-osobowy z?? 700,-. Sta- 
??e Targi Samochodo\\e, 
Gdy
ia, ul. Kwiatkow- 
skiego 24, tel. 35-29. Uwa- 
g-a: Cz????ci i akcesoria do 
Ford??w Junior??w w wiel- 
kim asortymencie. (7307 


. 


Pudrv 
kremy i wody na wag??. 
Hurtownia 
Jan J{apcz7iisKi, Szeroka 35 
144 1 


Zegarv 
 
zegarki. bi??uteri??, fachowo 
i tanio naprawia 
Kazimierz Gumil\ski 
Toru??, ??azienna 30. 
F.ma polsko_chrze??cija??ska. 

 
Pi??.kne 'apety 
f>?? zawsze modne, naj- 
wi??kszy wyb??r znajdziecz 
w Hurtownej Drogerii 
Rzymkowskiego, Toru??, 
Szeroka. 43. (1554 


Okazja 
Samochody u??ywane: 
Mercedes Benz Cabriolet 
??-osobowy, Stovel' Cabrio- 
.... let 4-osobowy, oszcz??dno- 
??ciowy, Ford Junior de 
Luxe, karetka 4-drzwio- 
wa, Ford "B" Model. li- 
muzyna. wi??ksza 4-cyIin- 
drowa 13/50 P. S.. z?? 
1.800,-. Sta??e Targi Sa- 
mochodowe, Gdynia. ul. 
Kwiatkowskiego 24, tel. 
3
29. 
307 


OliwV 


smary, tran, smo??a. cement 
Hartownia 
.. 
JaD KapczyiisKi, Szeroka 35 


Walili malarsllie 
szablony, pendzle, listwy, 
pokosty, szczotki, lakiery 
i fa.rby poleca Drogeria 
l R%ymkoWSklego, Toru??, 
Szeroka 43. (15.')4 


Motocykle 


'" 
o 

 


Sygnatura: II. 537/37 i nast. 
OBWIESZCZENIE 
O LICYTACJI NIERUCHOMO??CI 


(107H 


163
 


MEBLE 


Grudzi??dz, dnia 30 sierpnia 193.1; r. 
(-) 'Micha?? Dobrza??skl J komomiIi 


Reklama m 


wilnia ban
ln l 


KANTOROWICZ 


Wspania??y lokaJ 


solidne 
po cenach przyst??pnych 
tylko w firm je 17 
GORE CK I. Toru?? 
??eglarska 27, telef. 12 51 


RESTAURACJA WINIARNIA 
Toru??, Szeroka 18. 


z pierwszorz??dn?? kuchni?? 
i kulturaln?? obs??ug??. 


Szlachetne tynki 
w??asnej wytw??rni do naby
 
cIa w ka??dej ilo??ci. Pole
 
camy r??wnie?? tynki myte. 
sztuczny (1ranit we wszyst- 
kich kolorach. znany ze swej 
dobroci, naszej ??abrykacii. 
Do nabycia r??wnie?? mar, 
murki do lastrica - bialy, 
zielony, czarny, czerwOny, 
??????ty, serpentyna carara. sto. 
pnie lastricowe. Adres ..ELE. 
W ACJA" Gdynia, Morska 
4q. telefon 22-73- Oddzial 
Warszawa. ul. Widok zz. 
Toru??, ul. Mostowa II. tel. 
.: z6.05, - Bydgoszcz. Archit 
-::: P. Wawrzon. ul. D??uga Z2. 
telef. 24013. Katowice. ul 
Ko??ciuszki 3. 6729 


Najpiekniel_ze 
zapachy w??d kwiato- 
wych, kremy, pudry i 
m
d??a toaletowe poleca 
Burlownla Drogeryjna 
Rzymkowskiego, Toru??, 
Szeroka 43. (1554 


Fortepian 
czarny korzystnie sprzedam. 
Gdynia. Swi??toia??ska 37. 
m. 7. 7357 


Spis zapowiedzi TIr. z/39/38 
ZAPOWIED
 
Podaje si?? rlo og??lnej wiadomo??-ri. 
p 1) f{arol 
Kleist, robotnik rolny, urodzony rlnia 18. 4. 1910 r. 
w Barendt, Wolne Miasto Grlalisk, zamieszka??'y w 
Bare
"it, sy;n zmar??ego robotnika Micha??a Kle .-ta 
ostatnio zamieszka??ego w Barendt i, ??ony jego An- 
ny z domu Paraginus, zamieszkala w Barendt; 
2j Agnieszka Schulc??wna. bez zawodu. uroClzona 
25. 6. 1914 r. w Zblewie. zamieszkala w Zblewie, po- 
wiat starogarClzki, c??rka robotnika J??z-f'fa Schulca 
i 
ony jego Marianny z domu Biczinska, zamie- 
szka??ych w Zblewie, chc
 zawrze?? zwi??zek ma????e??- 
ski. Obwieszczenie zapowierlzi nast??pi?? winno w 
..Gazecie Gda??skiej" w Gda??sku, w Zarz??dzie 
Gminnym w Zblewie i Gromadzie Zblewo, 
Zblewo, dnia. 13 wrze??nia 193R r. 
Urz??dnik stanu cywilnego: 
(-) Hapka. 


R V_EK P.A 
 
Rli t: 


_E 


Darm 


Sypialnie 
Jadalnie, g.bln.t
. 
t8pczan
. kuchnie 
poleca 847 
T. KASPROWICZ 
Toru??, ul. Prosta 5. 


Dobr. sila 


fachowa i uczciwa do dzie. 
ci poszukuje' posady. Po. 
siada tak??e umiej??tno???? szy. 
cia i rob??tek r??cznych. Zgl. 
"Gazeta Pomolska" Tczew 
pod ,,100". 6383 


- 


Udzielam 
tanio korepetycYi i dajemy sta??ym KlientolD 
.ekcyj porceJa'1owe _serwisy j. in. 
francuskiego, niemieckief:!o ne prezenta. Sk??ad kolo. 
an!
ielskiego i 
ry na forte
 nialn y Pawe??kiewlc2r. 
pianie. Adamska. Torun . ' 
Suki??nnicza 4. I4IToru??; Szczytna 17. 1316 


OG??O/:??ZE:NU: A.BONAM
NT MIE8It;CZN
 WYNOSI: 
wiersz milimetrowy na stronie f-lamowej ... . . . 0.20 z?? Z dor??czaniem przy pomocy poczty wyd. K. i?? do 1:' 
w tek??cie na 1)lerwszeJ stronie .......... 1,00 z?? datkami ksl??.zkowyml . . . . . _ . . . . 
 3,10 miesi??cznie 
w tek??cie na drugiej l trzeciej stronie. . . . . . . . 0,80 z?? Z odbiorem w admmistracji z dodatkami kslQ??kowYD1i l,90 
w teklicle na dalszych stronach . . . . . . . . . . 0.50 z?? Bez dodatk6w kslQ.??kowych z dor??czaniem przez poczt?? 2,lO : 
Drobne za s??owo 16 gr. Pierwsze s??owo 1 wyrazy Uustym dru- Z odbiorem w administracji . _ . . . . . . . 2.00 
 
kiem liczymy podw6;Jnle. Gazeta Gda??ska w Gda??sb.-u: ceny jak powy??ej - 
Za og??oszenia B??.dowe i urz??dowe w drobnym sk??adzie 26 proc. ty??ko VJ ??fUldenach gda??skich. 
.dro??ej. Zag ran1 <:t . i 
 . .. 
 . ,; 4 . . . ol . . . . . 4,00 h 
Dla poszukuj??Cych pracy 1 nekrologi 26 proc. znl??kl. W raz??e wypadk6w spowodow,"nycb si????. wy??sz??., Administrada nIE 
Komunikaty 50 gr za wiersz. odpowiada za dostarczenIe pisma. a 
Za og??oszema Bkomp1lkowane I z zastrza??. miejsca 20 procent .
. 
nadwy??ki. W W. Mo Gda??sku cennik og??oszeniowy ;jest lden- Redaktor naczelny: JAN D!tZEWIEc.;.,'\. 
tyczny z cennikiem dla Polski, z tym jed
 ??e 
acbunkl mogI?? Redaktor odpowiedzialny: 
by?? regulowane w 'l'UJdenacto 
daru.k1ch. ., 
Jan P??a??ew.kl .. Torunin. u??. Mlcklew??cz,.8. 
Redaktor odpowiedz[aJny ..Gazety' Gda??skiej": Wilhelm Grtmsmann, Liia??sk, 
;w'J'4awea: NARODOWA BPOLKA WYDAWNIGZA,. Sp. z o. o. 
Adres redakcll I adlftlnlstracjll 


.. 


,... 


9 


/fA
 
::::: ..... 


{) 


') 
( 
" 
\ 


.- 
\
 

\ ';c
 
....... 


ST"
 
"OD60R
CZKOWY 
'JEST ALARMEM... 


Chorobom p??ucnym, ostrO wyst??puj??. 
cym przy zimnej. wietrznej. i wilgot- 
ner pogodzie, towarzyszq cz??sto stany 
podgorqczkowe. S??. one 
ygnc??ami 
Iar. 
muj??cymi, ??e organizm niedomaga I po- 
otrzebuje pomocy. Zawczasu wi??c. przy 
pierwszych obiaYfach kataru ,p??uc. 
bronchitu. rozedmie. zaatakowanIu 0&. 
krzeli. stosuie si?? przynoszQ.te ulce ziola 


OSK"R! WOJNO'''SIUE60 
PRZECIWKO CHOROBOM DtUCNYM i BLEDNICY 
ze,t'" /I E LM I Z
N ,. 


, 
'" 
.. 
... 


Do nabycia w aptekach I "I<'adact. 
aptecznych. Adres dla bezposrednich 
zam??wie??: O s ko r WOlnowski, 
Warszawa. Wojciecha G??rskiego 3 m. 4 


Rep. Km. 561 i 615/38. (10718 
PRZETARG PRZYMUSOWY 
Dnia 19 wrze??nia 1938 r. o godz. U-tej sprzedam 
za got??wk?? najwi??cei daj??cemu: dwa stogi ??yta. ze 
6??oma" oko??o 650 do 750 ctr. Zbi??rka licytant??w w 
Lipienlmch pow. Che??mno u p. Stanis??awa Haert- 
lego. 
Che??m??a, dnia 12 wrzesnia 1938 r. 
(-) F.!lnclszek Gramowskl, 
Komomik S??du Grodzkie-go w Che??m
y. 


Komunikat 



 

 


Zarz??du Miejskiego w Torunia 
w sprawie uaktualnienia domowych ksi??g 
meldunkowych 
W z\\i??zl,u z maj??cymi si?? odby?? wyhorami do 
cia?? ustawodawczych, wzywa si?? wszystkich wIa- 
??cicipli dom??w wzgI. prowadz??cych domo\\e kSi??gi 
meldunkowe do sprawdzenia, czy wszystkie zamie- 
szkale w danym domu osoby B?? zapisane do domo- 
we,i ksi??gi meldunkowej, oraz czy osoby kt??re opu- 
scilv dah?? nieruchomo????, zosta??y \V Biurze Mel- 
dunkowym wymeldowane. Ewtl. braki nale??y nie- 
zwloczni.e uzupe??ni??. 
W najbli??szych rlniach urz??dnicy Zarz??du Miej- 
skiego pl'zeprowadz
 szczeg????owa" kontrol?? stanu 
aktualno??ci domowych ksi??g meldunlww\"ch, a 
winnYl'h naruszenia przepis??w o ewidencji i kon- 
troli rUl'hu luClno??ci pociagllie si?? do odpowiedziaI- 
no';ci administrac
T.ino-karnei. (1646 
Wi
zienie w Grudzi??dzu, ul. W
 bickie
o, og??a- 
sza na dzie?? 2R '" rze??nia 1938 r. przetarg nieogra- 
niczony na dostaw?? artykul??w ??ywno??ciowych na 
okres od L '1(. do 31. X!I. 1935 r. O warunkach 
przetargu i dostawy zaintere rn\'ane osoby mog?? 
informowa?? F;i?? u Naczelnika 'Vi??zienia w godzi- 
nach urzp.dowych. 
ZI.. 16HIIX. l107111 


{16i!'i 



 
GDANSK 
II :1DJiedsaj,;ie 
Weilz. Kaffeestuben 
- 
II 
. 
. 
. 


fi d a ?? s ki Langgasse 69 
Godny widzenia zimny bufet. 1034 
Goril[e potrawyokaide) porze dnia. 
Dobrze zaopatrzony bufet cukiernll:ZY. 


[??:KIROlIJX 
G. m. b. H. 
telef. 2 6 5 60 
ELlSABETHWAlL 6. 


Odkurza.ze. froterld elektr 
Ch??odnie elektr.. gIlZO.' 
i nafto....e. 


Warsztat reperllcylnr. 
Na tyczenie n..t??pi od. 
bi??r I do.t...a. 8"1;1 


(10\\'81 00114 IOWI 
 


PHzwOme) wytrZ}'mato??cl Chemicz. f/lrblun1a 
jtak??ad w..??ll:aniucy)ny obuwia gnmowego. 
W..sztnt obuwin. na mi"", I re:"".)n y . 
"Ullers Gollath-Sohle
el fi.'.:':,;, 17: :.a:??: 


UWAGi. 
NaJmn1ejsze o
??os
ule drobne liczymy za 10 s??6w. Og??ouenia 
drobne przyjmujemy jeoyme do 60 8??6w pO\VyZQj - llCZYQ??Y 
w:ed??ug rozmiaru. Zastue??e?? miejsca dla og??oszeil drobnych 
me p.n:YJmUjemy. dla mnych tylko wOWC:i:a.!!. gdy za tak1e za- 
Btrzeze

e zostanie zap??acona prze
idzlan3 w ceuDlku 20 proc. 
nadwyzka. Umylk1, 
t??re zasadniczo me zmieniaJ??. trel:icl 
og.!oszen!a. me upowaznlaJ??. do ,,
dania zwrotu got??wki. am 

z me zobowI??zuj?? AdmmliJtracji uo bezp/atl)ego powt??rzenia 
ogloszeQla. Uzasadnione reklama.eJe b??d?? uwzgl??dniane o Ue 
zostan??. wniesIOne do dni II-miu od daty ukazania si?? oglo- 


nla. lub Od daty otrzymania rachunku. Przy s??dowym 
l!icl??ganlu nal
??no??cl rallat upada. Za tennmowy druk 1 prze- 
OIsane It)tejsce ogloszenla Administracja nie odpowiada. 


'l'orufi. 1o'I1.
B"dgoska 56. 'l'el_ 29-70. 29-90. 


Kassublscher Markt 21. .??.. P. 
Czcionkami Drukarni J6zet Karol Kuszel w Tartin'" 
Kanio P. K. O. nr. 203-'41.
		

/Image00774.djvu

			10 


CZW ARTEI{, DN. 15 WRZE
NIA 1938 R. 



 


Krai I 63 Ilynnymi wulkanami 
.laponia ..olczJznl??" kl??sk :lJwl??"'owych 


12 


Wiochy bUduj?? 
lekkich kr????ownik??w 


Podane ",Iementy wS.kazllj??. te b??ldl?? tn 
wla
ciwie lekkie kr??zc>wniki wywiadowcze, 
7.na:.'_
nie silniejsze od dotychczas budowfi 
:??ych przez Itali?? kontr-to.rped-owc??w. C 
W yp i J -.1 S p ir y t us ze slO I - ??W chami swymi b??d?? bardzo zblizone do fran- 
W jednej z w??gierskich wiosek w t.Ueldch kontr-torped,owc6w (",ed??ug tenni- 
Baty??, w pobli??u Bukaresztu. zdarzy?? Z preparatami no'i,ogii urz??dowej francuskiej) klaey .,Vol- 
si?? rzadko spotykany. nieszcz????liwy wy- I'a" (2885 tN; 45 w??z????w, 8 dzia?? 138 mm" 
p.adek. W muzeum przyrodniczym w Seattle I eksponat??w mi.a?? bardzo cz??sto inny zaliczonych przez fachowc??w raczej w po- 
Jedna z wie??niaczek b
??a zaj??ta w w St.anach Zjednoczonych, 
e.den z pra- smak. ni?? S'Pil'ytus zwyczajny, raczy?? si?? 
czt't lekkich kr????ownik??w wywiadowczych. 
polu. Podczas wykonywania swej pracy oownik??w. tego muzeum 
akocha?? si?? nim codziennie i czu?? si?? doskonale. Po 
dotkn????a r??kami co?? zimnego i ??liskie- nieszcz????liwie i pi?? bez miary, aby w ten pe'Wn
'l11. czade dyrekcja muzeum zau- 1\a podkre??lenie zas??u.guje .seryjno???? z:!'- 
go, le????cego na ziemi. Gdy zobaczy??a, ??e og??lnie przyj??ty spos??b znale???? zapom- wa??y??a, ??e w s??ojach spirytusu ub
Twa. m?? wle?? stosowana przez admiral,j,cj?? w??o- 
l'??ce jej znajduj?? si?? w gnie??dzie w??????w, nienie. Poniewa?? upos.a??enie jego nie Po bli??szych ogl??dzinach okaz.a??o si??. ??e sk??. S?? to du??e serie z 12 lub 16 jednMtek 
krzykn????a z przera??enia; i upad??a na zie- pozwala??o mu, by pija?? za w??asne pi-e- amator spirytusu wypi?? \V ci??gu kilku zam.l\vianyr:h naraz wed??ug jednolitych pla- 
mi??. Poniew.a?? wszelkie ??rodki. maj??.ce ni??,dze, a nie 'znajdowa?? amator??w, kt??- miesi??cy a?? 400 litr??w spirytusu, za co n??w technicznych. Tak wi??c za.m??wiono '" 
J??, doprowadzi?? do odzyskania przy tom- I rzy fundowaliby mu ..wod?? rozweselaj??,- b??d
ie P?ci??gl1i??t
 do od
owiedzia,lno??ci, roku 1934 szes:na??cie tC>l"ped:owc??w typu 
n()??ci. nie dawa??y ??adnego rezultatu, we- I c??.... przeto wpad?? na niezmiernie orygi- pOl1lewaz pozb.awlOne s,pIrytusu eksipo- I "Spica" (640 t.) i w r. 1936 tyle1; to ed<'w- 
zwano do niej lekarza z pobliskiego mia- nalny pomys??.l\1ianowicie, podcz8J1! nie- naty zacz????y SI?? psu??. I ... rp 
f'teczka. LekaJ'z. przyby??y na. miejsce wy- obecno??ci swoich prze??o??onych w rnuze- Nie wiadomo jednak, czy zarz??d mu- j c??w typu ,,

te

pe. ..(680) 1 12 kontrto
- 
padku, stwierdzi?? ??mier?? wie??n&czki na um ptzyrodniczym, dobiera?? si?? on do zeuiJ1 nie krzywdzi osobliwego amatora Jc
\"c??w lSeru ,.
VI:rI
. (1620 ton).. JedYnIe 

kutek szoku nerwowego. s??oik??w, w kt??rych w spirytu
ie konsf"r- t.runku bo kt???? wiedzie?? mo??e czv inni W
elka Bry tama l NIemcy stosuJ??, ana]:)- 
Jak si?? okaza??o, w gnie??dzie znajdo- wowa??y si?? oka.zy r????nych zwIerz??t. Nie funk
j
nariUSZO muzeu
. hi
 'mi
li tej 
iczn??, metod?? w
elkO-5eryjnego budownie- 
wa??y si?? w????e zupe??nie nieszkodliwe. zwa??aj??c na to! ??e spirytus ze s??oj??w samej m",tody rozwe??elama SI??? twa okr??t??w lekkIch. 


Japonia. posiada obecnie 63 wulkany 
aynne, a 200 krater??w wygas??o jU1; oddaw- 
na. Najwi??ke,ze wulkany, Fud??i-San (3.778 
mtr.). oraz dwa nieco ni1;sze wulkany On- 
take (S063) i Shira.ne-Kidake (3192) daj??, o 
Bobie zna?? bardzo cz??sto, wyrzucaj??c z kra- 
t.er??w ca??e chmury popio??u i py??u. W Ja- 
ponii rocznie obliczaj?? przeci??tnie 1560 
wstrz??,s??w tektonicznych, lecz s?? one na o- 
g??l s??abe i nie wyrz??,dza;?? wi??kszych szk??d. 
Silne trz??sienia ziemi, wywo??uj??ce wielkie 
katastrofy, wydarzaj??, si?? w wi??kszych od- 
st??pach. O??rodki zaburze?? znajduj?? si?? prze- 
wa??nie w ??rodkowej cz????ci Hondo i zagra- 
??aJ?? bezpo??rednio Tokio i Yokohamie. 
W 1703 roku w Japonii wydarzy??o .si?? 
trz??sienie ziemi, w czasie kt??rego zgin????o 
oko??o 150 tysi??cy ludzi. W 27 lat p????niej ob- 
,",uni??cie gory spowodowa??o. prawie drugie 
tyle ofiar. W latach 1855 i 1891 straBzny taj- 
fun zmi??t?? z powierzchni ziemi okolo 130 
tysi??cy dom??w i pozbawi?? :tycia 100 tysi??- 
cy mieszka??cow Hondo. Dok??adnie w 6 i p???? 
lat, lW 1897) po tej kl??sce nast??.pi??o nowe 
trz??sienie ziemi, w czasie kt??rego zgin????o 
w Nipponie 25 tysi??cy ofiar. 
Najwi??ksza jednak z kl??sk 
ywio??owych 
nawiedzi??a Japoni?? w roku 1923. Tokio i Yo- 
kohama zosta??y nawiedzone po??arem, t.rz
- 
6ieniem ziemi i potwornych rozmiar??w taj- 
funem, podczas kt??rego si??a wiatru docho- 
dzi??a do '100 kilometr??w na godzin??. Oko??o 


Umarla re strachu przed weiami 



- 


RndrzeJ 


Saular 
. 
e 


e 


500 t.ysi??cy dom??w mieszkalnych znik??o z 
powierzchni ziemi, a pod gru.zami wal??- 
cych si?? dom??w zgin????o prawie 180 tysi??cy 
ludzi. Zniszczona zosta??a ca??a Yokohama., a 
w samym tylko TOkio. by??o 00.331 ofia.r, w .skiej marynarki wojl'mnej na oceaniczn??. 
tym 4&.476 ??miertelnych. I Jt]?? w lutym br. zapad??a 
ecyz.ja za??o??e'1ia 
Tajfun, jaki nawiedzi! Japoni?? w ubie- na. 
toczniach w ci??gu r{)ku HI38-??!{) dwn- 
g??ym tygodniu, wyrz??dzi?? r??wnie?? znaczne mustu wie}kic
 k.??ntr-torprdo\-\C'??w l'Cf'ani.cz- 
szkody. nie nale??a?? jednak do najsilniej- ?? nych. Og??lme Jednak przypuszczano. ?? p 
szych, jakie mia??y miej???-ce w krainie b??d?? to okr
tv o wyporno??d oko??o 2.000 ton 
"Wschodz??cego S??o??ca". analr.>girzne do seTii dwunast.u okr??to\v t y- 


\V zwi??,zku z rc>zbudo\V?? afryka??'ikiego 
I:nJ:E'r.ium Kolonialnego - najwy??sze czyn- 
lIdki w Italii zapowiedzia??y rozbudow?? \-\??o- 


12 2 4?? 


..- 


IHl "Navigatc>ri", zbudowanych w okreBie 
W28-1931 r. Obecnie jednak najnowlSze in- 
formacje podaj??, ??e okr??ty nowo budoOw8Jnej 
sf'l'H lekkich oceanicznych wywiadowc??w 
1wsiada?? b??d?? po 3.500 ton wyporno??ci. 
Okr??tom t.
m nadane bQd?? imiona Cf'- 
Sftl'n' rzyml"'kich. B??d??, t;i?? ('lie o-dznaczar' 
\-\ ielk?? szybko??ci??, - -ro w??,d6w - i sil- 
"ym uzbrojeniem, kt??re stanowi 8 dz,ia?? 136 
nur.. Je!"t to zupe??,nie nowy kaliber dzia?? 
??'" e??o wpro'" airl;zonych do ??1H??rrnarki ,do- 
f>kiej. :.\Iaj?? one zdolno???? obstrzalu cel??w 

I3V':odil1ych i pc>wietrznych; s?? przy tym b. 
I'zyhko
<;trzelne. Waga pocif>ku wynosi po- 
nad 31 kg. Ponadto okr??ty te b??d?? miah- 
(,jln?? ::!rt.yle)'jt;> przeciwlotnicz??. or:j.z bro?? 
po,dwodna.. (torpf'dY i miny). 


K 
iiliki 


ta??mie IJlmowei 


n iJ ... 


Amerykailskie biblioteki wprowadza- j??c prze,z mikroskop zmmejszony po- 
j?? obecnie ooraz powszechniej dla u??yt- dobnie, jak przez obiektyw filmowy 
ku publiczno??ci a.paraty do wy??wietla- tekst ksi????ki, wyja??ni??, ??e jeden sfilmo- 
nia flim??w w??skota??mowych. Filmy ta- wany wier
z zajmuje na ta??mie prze- 
kie notuj??, z ca???? d.ok??adno??ci??, tek??ty strze?? jednej tysi??r..znej milimet.ra. Stro- 
dzie?? i umo??liwiaj?? sporz??dzenie dowol- na wi
c Q 50 wierszach tekstu zmie??ci 
nej ilo??ci kopii egzemplarz
' unikat??w. si?? na jednej setnej Dlilimetra kwa- 
Jednocze??nie przez zastosowanie w??s- dratowego, normalna za?? ksi????ka o 300 
kiej ta??my i zmniejszenie tpJkstu przy sb'. - zajmie 3 milimetry kwadratowI". 
filmowaniu, ca??e wielkie tomy zajmuj?? Na 1 cm. kw. "wejd??." zatem 33 ksi????ki, 
bardzo nie wiele miejsca. R.ozwi??zuje to a w odpowiednim pomieszczeniu, gdzie 
najwi??ksz?? bol??czk?? wszystkich biblio- u??o??ymy obok siebie fjlm
' d??ugo??ci 1_000 
te,k, cierpi??cych chronicznie na brak m. o ????rzn
j szproko??ci 1 meb'a - znaj- 
miejEC8. dzie- sie ('.a??a biblioteka o 330 milionach 
Koncepcj?? "film.owania" ksi??.??ek dla. tom??w, czyli biblioteka - olbrzym- 
bibliQtek przedstawi?? przed 7 laty w I 'My??l, przed 7 la.ty traktowana je
z
e 
Dre??nie pewien uczony sowiecki na mi??- z ironicznym pob??a??aniem, dzi?? docze- 
dzyn.a.rodowym kongresie dla spraw fo- ka??a si?? realizttcjl 
t-ogra.fii naukowej. Ju?? wtedy. pokazu- 


. 
"??CZ 


} . 
.. rO
1 


m)'1ch drzwi. Tu. nie zwa??.aj??c na powag?? jego sta- 
nowiska. zamkni??to mu drzwi przed samym no'" 
sem. U slysza?? zgrzyt klucza w zamku. 
- B??d?? dalej mierzy?? - pomy??la?? Cri:ngle. Nie 
chc?? abym si?? wtr??ca??. W ,ich mniemaniu jestem 
starym marudziarzem. My??l??. ??e znaj?? si?? na robo- 
cle! Ale - ale, dlaczego u diabla mnie nie zrewi- 
dowali? 
I tam na pustym korytaTZu wyj ???? z kieszeni 
portfel z brylantami, kt??ry nale??a?? do zamordowa- 
nego Merrimana. 


'. 


e) 


Au??oryzomany przek??ad Apolonii Drzemiecklej 


Stary Cringle potrz??sn???? ramionami z irytacj??. wracali zawarto.???? waliz i neseser??w. Nie po'ZWoli?? 
_ Oto cho.dzi - tlumaczy??. Je??eli znajduje si
 im nic przepu??ci??. Przygl??da?? si?? z ciekaw()
ci??. 
dateko st??d. kto?? musia?? go W'zi??????. Gdybym si?? gdy wyk??adali prze??liczn??, delikatn?? bielizn?? z je" 
zabiera?? do tej roboty. najpierw zrewidowa??bym dnej z waliz. ROZDZIA?? V. 
wszystkich. znajduj??cych si?? w tym domu. - Nadzwyczajne - rzek?? s??dzia prawie bez 
_ Mamy taki zamiar. milordzie. tchu.' Prawie wszyscy si?? porozje??d??ali. Deveraux 
_ No to ??wietnie! Im pr??dzej to zrobicie. tym _ Co., milo.rdzie? siedzia?? z s??dzi?? Cringle w bawialni. \Vymieniali 
I .. L d . d .' h ostatnie P ar ?? s????w. czeka J ' ??,c na detektV'l.,v??w kt??- 
epleJ. u zle s?? mocno po enerwowanl 1 c c?? - ??e kobieta mo
e nosi?? " takie co??.. bez 11a- . .T . 
. d h d . Z t d . rz y ko.??,cz,"rli na !:!??rze. 
wracac o swyc omow. resz ?? nie ziwi?? Si?? ra??enia si ?? na ci ?? ??kie zazi e bienie... C zy P a n J . es t .J 
 
. Deveraux J 'est bardzo S p oko J 'n y - m y ??la?? S ?? - 
un. ??onaty? 
M t . b d t de dzia. Jaka P s y cholo g nie m??g?? zrozumie?? tego spo- 
- usimy pos ??powac ar: zo os ro??nie i - - Tak , milordzie. 
likatnie milordzie. koju. 
_ Wiem, wiem, wiem! Nie wolno wam robi?? No to dla pana nic nowego. Po prostu jestem - Gazety b??d?? przepe??nione tym wypadkiem 
tego, nie wolno robi?? tamtego, a tymczasem po??o.- oczarowany. Odwa??y?? si?? podnie???? dwoma palca- - rzek?? Cringle. Czy to. pana nie niepokoi? 
wa kryminalist??w wymyka si?? wam rok rocznie mi jedn?? z tych prze??licznych rzeczy: wci??gn???? za- - Bynajmniej odpowiedzia?? Deveraux. 
za granic??. Musicie dzia??a??, trzeba dzia??a??! pach i powiedzia??: - piekielnie pon??tne - co? Przygotowany by??em na wszystko, gdy ujrza??em 
_ Tak _ westchn??li. Gdyby wszyscy s??dzio- Detektywi zamienili spoJrzenia. Stary idio.ta,. tu Carisbrooka. 
wie byli zdania pana, mHordzie... m??wili do siebie oczami. - Czy pan .go podejrzewa, panie Deveraux? 
_ Zejd??cie nad???? i przeszukajcie wszystkich - Mam wra??en
e. ??e niejeden m????czyzna m??g?? - Oczywi??cie. A pan nie? 
_ powiedzia?? stary Cringle. Ja bio.r?? odpowiedzial- by by?? doprowadzony do upadku przez takie w??a??- - PrawdQ m??wi??c. to nie - odpar?? s??dzia. 
no???? na siebie. I jeszcze jedno. Chc?? by?? obecnym, nie pachn??ce cude??ka? \\'idzi pan. jestem przyzwyczajany do takich 
::dy b??dziecie rewidowa?? Carisbrooka. . - Nie ma w??tpliwo??'ci co do te
o. milordzie. spraw, i wiem. ??e niko
o nie mo??na oskar??a?? do- 
Zeszli na d????. Rewizja odby??a si?? spokojnie i _ Ciekawy jestem czy jest jaka ko.bieta za- p??ki nie dowiedzie mu si?? winy... .Takie s?? najbU??- 
taktownie. Ludzie byli radzi, ??e mog?? pom??c w mieszana w tej sprawie? sze plany pana? 
tej smutnej sprawie. Deveraux pierwszy zaofiaro
 _ Nied??ugo b??dziemy wiedzie??. milord.lie. - l\'lusz?? wraca?? do Londynu - odrzek?? De- 
wa?? si?? do rewizji, daj??c z siebie dobry przyk1ad., Gdy sko??czyli rewizj??. powiedzieli: veraux. Podalem policji m??j adres: s??dz??, ??ews-zys- 
Stary Cringle siedzia?? spokojnie w fotelu pod- - A teraz mo??emy ??mia??o zwolni?? slu??b?? i go??' cy b??dziemy \"czwani na ??ledztwo? 
czas rewizji. Gdy detektywi zatrzymali si?? z wao ci. Je??eli portfel zostal shadziony, to przez kogo?? - Bezw??tpienia - potwierdzi?? Cringle. DodaJ 
haniem przed m??od?? i niewinnie wygl??daj??ca z poza domu. po namy??le: - mam wra??enie. ??.e z,e wzgl??du na 
dziewczyn??, s??dzia kiwn???? g??ow?? surowo.. To nie Stary Cringle zmarszczy?? brwi. Patrycj?? powinni??my tu zosta?? przynajmniej do 
pora na sentymenty! _ M??j Bo??e _ rzek??. V????a??dwie to straci1i??- jutra. Mo??e bQdziemy mogli jej co?? pom6dz. Co 
. .
ic nie 

leziono. Carisbrook podda?? sic: re- my du??o czasu napr????l10 Z' powo(hl tych rewizyi_ pan () tym my??li? 
WIZJI z podmesIonymi rc:k0!lla f przymkn1??tymi o. i Czy panowie zarz??dzili pilnowanie: okolicznych - Jestem do dy
pozycji pana - rzek?? Deve- 
cz
a. Dev
raux. zdawa?? Sl?? obserwowa?? rewi
j?? dr??g? raux. . . . 
z WI??ksz?? pIlno??cI?? 
d starego Crlngle'a. Nie, me zarz??dzili. Dali mu d'O zro711m1
n:ia. . S??dZ1a p0111v s l a ?? 
oble: - 

oze b??dziesz Ide- 
_ A teraz P?koJe go??cinne i s??utbowe - ko- nie s??owami nIe spojrzeniami. 7e im pr??dzei si?? n- dys t;ap
awd?? do mel dyspozycJI. ale zapewne tlie 
mende!owa?? s??dzia. _ _ lotni ,i da im ??wi??ty spok??j . . \Vr??ciH do I b??dzlC CI siG to podobalo- 
Crinde c7uwa?? nad aetekt
""3mi. {!GY ci prze- t'1'a
kznc):!("J pokoiu. Sed . 
1
 . imi do 
a- ?? (Cia??! d>lk?:v nastaDi) 
. f
t' 


.s
.
;' . 
\.,....3\#