Object structure

Title:

ALDYNY W ZBIORACH PAN BIBLIOTEKI GDAŃSKIEJ

Subject and Keywords:

Manuzio, Aldo (1449-1515) ; Manuzio Aldo - Eredi ; Manutius network 2015

Description:

Aldus Pius Manutius Romanus, wł. Aldo Manuzio (1449-1515) – włoski humanista, wydawca, drukarz i introligator, autor, komentator dzieł antycznych, założyciel oficyny drukarskiej (1494 r.) oraz towarzystwa naukowego Aldi Neacademia (ok. 1500 r.) w Wenecji, wsławił się jako propagator małoformatowych książek, stojących na wysokim poziomie merytorycznym. Jako gorący orędownik kultury antyku, w szczególności literatury i języka greckiego, odniósł wielkie zasługi dla europejskiego edytorstwa tekstów klasyków starożytności. Jego staraniom zawdzięczamy liczne ‘editiones principes’ (pierwodruki) greckiej literatury, w tym między innymi edycje krytyczne pism Arystotelesa, Platona, Arystofanesa, Tukidydesa, Sofoklesa i Eurypidesa, wcześniej znanych jedynie w przekładach łacińskich. W swej działalności drukarskiej i wydawniczej korzystał z pomocy członków swej Akademii, do której należeli między innymi Piotr Bembo, Marek Musuros, czy też Erazm z Rotterdamu. Dodatkowo Manuzio zapisał się na kartach historii drukarstwa nie tylko jako wynalazca i propagator nowych krojów czcionek łacińskich (trzech antykwowych i jednego kursywnego), ale przede wszystkim jako edytor tekstów greckich i projektant kroju czcionek dla tego języka wzorowanego nie na kaligrafii kodeksów bizantyńskich, ale na współczesnym mu, odręcznym piśmie greckim. W zbiorach Polskiej Akademii Nauk Biblioteki Gdańskiej aldyny istnieją w dużej mierze w obrębie księgozbioru markiza Orii – Jana Bernarda Bonifacia (1517-1597). Kolekcja włoskiego humanisty, która stała się zalążkiem Biblioteki (Bibliotheca Senatus Gedanensis, 1596) to typowa wielotematyczna kolekcja renesansowa. Wśród licznych dzieł wydanych w ważniejszych XVI-wiecznych drukarniach europejskich pewną grupę stanowią właśnie książki drukowane przez Alda Manuzio. W owym zbiorze znajdują się między innymi ‘editiones principes’ Tukidydesa i Herodota, dzieła zebrane Stacjusza wydane w zgrabnej, kieszonkowej formie oraz tragedie Seneki. Manuzio drukował nie tylko literaturę antyczną, ale również dzieła humanistów italskich. Tego typu pozycje również znalazły się w księgozbiorze Bonifacia i do dziś przechowywane są w zbiorach Biblioteki, wśród których są miedzy innymi opracowane przez Alessandro Sarti dzieła zebrane Angelo Poliziano. Część aldyn do dziś najprawdopodobniej zachowała oryginalną oprawę, inne zaś otrzymały nowe okładziny, np. poezja Marcjalisa w XVII wieku została oprawiona w barwioną na czarno koźlą skórę pokrytą złoconymi tłoczeniami. Do dziś przechowywane w Bibliotece aldyny (wstępnie w gdańskich zbiorach odnotowano co najmniej 50), nie tylko dostarczają czytelnikom doznań intelektualnych, ale także pozwalają na kontakt z dorobkiem kultury antyku. Prezentowany na wystawie wybór zarówno książek wydanych w drukarni Manuzio, jak i tekstów jego autorstwa, stanowi fragment bogatej kolekcji XVI-wiecznych italskich starych druków.

Date:

2015

Contributor:

Otto, M. ; Szybowska, U.

Format:

text/html

Rights Management:

Domena publiczna